Theo Trung tâm Tiêu hóa và gan mật – Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), Việt Nam đang nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ mắc ung thư dạ dày ở mức trung bình cao tại Đông Nam Á.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thế Phương, công tác tại trung tâm chia sẻ, người bệnh có thể chỉ thấy đầy bụng nhẹ, khó tiêu, ợ hơi, nóng rát vùng thượng vị, ăn nhanh no hoặc mệt mỏi thoáng qua. Những biểu hiện này dễ bị nhầm lẫn với viêm dạ dày hay rối loạn tiêu hóa thông thường. Nhiều người tự mua thuốc điều trị, thấy đỡ là yên tâm mà không đi khám.
Ung thư dạ dày có xu hướng gặp ở nam giới nhiều hơn nữ giới, với tỷ lệ khoảng 2:1. Bệnh thường xuất hiện ở nhóm tuổi từ 60-80. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng ghi nhận xu hướng trẻ hóa.
Vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra các bệnh lý về dạ dày, bao gồm viêm loét dạ dày tá tràng và ung thư dạ dày. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp HP vào nhóm các tác nhân gây ung thư loại I. Nhiễm vi khuẩn HP là một yếu tố nguy cơ quan trọng đối với ung thư dạ dày ở mọi lứa tuổi nhưng ở người trẻ, quá trình ung thư hóa do HP thường diễn ra chậm hơn.
Thạc sĩ Phương chỉ ra những thói quen phổ biến nhưng tiềm ẩn nguy cơ “rước” ung thư dạ dày:
Ăn mặn kéo dài
Chế độ ăn nhiều muối là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu. Việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày, tạo điều kiện cho vi khuẩn HP phát triển và gây viêm mạn tính.
Thường xuyên ăn đồ muối chua, lên men
Các món quen thuộc như dưa muối, cà muối, thịt cá ướp muối… chứa nhiều nitrit và nitrosamine là những hợp chất có liên quan trực tiếp đến nguy cơ ung thư dạ dày. Khi sử dụng những thực phẩm trên thường xuyên, trong thời gian dài, nguy cơ càng tăng cao.
Ăn đồ nướng, xông khói, cháy cạnh
Thực phẩm nướng cháy hoặc xông khói không chỉ làm mất giá trị dinh dưỡng mà còn sinh ra các chất độc hại. Những hợp chất này có thể gây tổn thương tế bào niêm mạc dạ dày, thúc đẩy quá trình biến đổi ác tính nếu kéo dài.
Uống nhiều rượu bia
Rượu bia làm tổn thương lớp bảo vệ niêm mạc dạ dày, khiến cơ quan này dễ bị viêm và tổn thương hơn. Khi kết hợp với các yếu tố khác như ăn mặn hoặc nhiễm HP, nguy cơ ung thư tăng lên đáng kể.
Ăn ít rau xanh
Việc ăn uống thiếu cân bằng – ít rau xanh, trái cây tươi nhưng nhiều thực phẩm chế biến sẵn – khiến cơ thể thiếu hụt chất chống oxy hóa tự nhiên. Điều này làm giảm khả năng bảo vệ tế bào trước các tác nhân gây hại.
Để phòng ung thư dạ dày, bác sĩ khuyến cáo mỗi người cần giảm ăn mặn, hạn chế đồ muối, xông khói, nướng cháy; tăng cường rau xanh, trái cây tươi; hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá; điều trị triệt để vi khuẩn HP khi có chỉ định.
Để phát hiện sớm ung thư dạ dày, việc nội soi tầm soát định kỳ, đặc biệt ở người trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ là cần thiết.
Mỗi người nên nhận diện và thay đổi sớm những thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại chính là chìa khóa quan trọng giúp giảm nguy cơ ung thư dạ dày.
Người phụ nữ 49 tuổi phát hiện ung thư thực quản giai đoạn 3, nguyên nhân từ thói quen uống nước quá nóng trong hơn 10 năm.
Ăn khuya, để đèn quá sáng, dùng điện thoại kéo dài… đều là những điều bác sĩ tim mạch khuyên bạn nên hạn chế tối đa vào tối muộn.
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu ung thư dạ dày đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt khi nhiều triệu chứng ban đầu dễ bị nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường.
