Bên lề sự kiện Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, chia sẻ với PV VietNamNet, PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng (Hà Nội) nhấn mạnh sự cần thiết phải chủ động chăm sóc sức khỏe khi Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh.
Theo PGS Hưng, quá trình già hóa ở Việt Nam diễn ra trong thời gian ngắn hơn nhiều quốc gia phát triển, kéo theo sự gia tăng các bệnh không lây nhiễm. Trong bối cảnh đó, dinh dưỡng hợp lý và lối sống khoa học chính là hai “chìa khóa” quan trọng giúp người cao tuổi duy trì sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Lão hóa khiến cơ thể trải qua nhiều biến đổi: Hệ tiêu hóa suy giảm làm giảm hấp thu các vi chất như vitamin B12, sắt, canxi; cảm giác ngon miệng giảm do thay đổi vị giác, khứu giác; đồng thời, tình trạng mất khối cơ (sarcopenia) và giảm mật độ xương làm tăng nguy cơ yếu cơ, té ngã và gãy xương. Những thay đổi này đòi hỏi chế độ dinh dưỡng phải được điều chỉnh phù hợp hơn.
Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, sống khỏe, sống thọ chỉ cần bắt đầu thay đổi từ 2 “chìa khóa”:
Thứ nhất, xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý và cá thể hóa: Người dân, đặc biệt là người cao tuổi, cần đảm bảo đủ năng lượng theo thể trạng, tăng cường protein để hạn chế mất cơ, ưu tiên chất béo lành mạnh, đồng thời bổ sung nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Bên cạnh đó, mọi người cần chú ý cung cấp đầy đủ các vi chất như vitamin D, canxi, vitamin B12 và hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn.
Ngoài thành phần dinh dưỡng, cách ăn uống cũng rất quan trọng. Người cao tuổi nên chia nhỏ bữa ăn, lựa chọn cách chế biến phù hợp khả năng nhai nuốt và duy trì uống đủ nước, do cảm giác khát giảm dần theo tuổi.
Cùng quan điểm, PGS.TS Trần Thanh Dương cho rằng dinh dưỡng hợp lý là nền tảng của sức khỏe, tầm vóc và trí tuệ. Dù đã đạt nhiều kết quả tích cực như giảm suy dinh dưỡng trẻ em và cải thiện chiều cao trung bình, Việt Nam vẫn đang đối mặt với “ba gánh nặng” dinh dưỡng gồm suy dinh dưỡng thấp còi, thiếu vi chất và gia tăng thừa cân, béo phì.
Đáng chú ý, nhiều người dân hiện chưa được đánh giá đúng tình trạng dinh dưỡng và chưa biết cách xây dựng chế độ ăn phù hợp. Vì vậy, việc trang bị kiến thức và được tư vấn dinh dưỡng cá thể hóa ngày càng trở nên cần thiết.
Thứ hai, tập luyện: Theo PGS Hưng, ngay từ hôm nay mỗi người nên vận động. Việc tập luyện thể lực phù hợp để bảo vệ khối cơ, tăng sức bền và hỗ trợ kiểm soát các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch. Đồng thời, mọi người cần duy trì khám sức khỏe định kỳ, kết hợp phục hồi chức năng và hỗ trợ tâm lý – xã hội. Mỗi ngày tập luyện 30-40 phút nhẹ nhàng giúp kéo dài tuổi thọ, làm chậm quá trình lão hóa.
Theo TS.BS Đỗ Kim Bảng, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), vận động thể lực đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát bệnh.
“Chỉ cần bắt đầu từ những thói quen đơn giản như đi bộ mỗi ngày, tận dụng mọi cơ hội để vận động và duy trì cùng người thân, mỗi bước chân đều giống như một ‘liều thuốc’ hiệu quả cho sức khỏe”, bác sĩ Bảng nhấn mạnh.
Các chuyên gia cho rằng, khi kết hợp đúng giữa dinh dưỡng hợp lý và vận động khoa học, mỗi người không chỉ kéo dài tuổi thọ mà còn nâng cao chất lượng sống, giảm gánh nặng bệnh tật cho gia đình và xã hội.
