Sự phụ thuộc vào phần mềm đang định hình lại bản đồ ngành công nghiệp ô tô toàn cầu.
Trong năm 2025, cuộc cạnh tranh giữa các nhà sản xuất không còn gói gọn ở hiệu suất động cơ hay thiết kế ngoại thất mà đã chuyển dịch mạnh mẽ sang khả năng tối ưu hóa phương tiện qua mạng (OTA). Dữ liệu thị trường mới nhất cho thấy một sự phân hóa rõ rệt về tốc độ làm mới công nghệ giữa các thương hiệu xe điện Trung Quốc và các nhà sản xuất ô tô truyền thống.
Sự áp đảo về tần suất cập nhật của BYD
Số liệu thống kê trong năm 2025 ghi nhận bước tiến kinh ngạc của BYD khi hãng xe này triển khai tới khoảng 200 bản cập nhật phần mềm cho các dòng sản phẩm của mình. Tần suất này tạo nên một khoảng cách rất lớn khi đặt cạnh các “ông lớn” trong ngành. Cụ thể, Toyota chỉ thực hiện khoảng 8 lần cập nhật, trong khi Volkswagen dừng lại ở con số 5. Ngay cả Tesla, thương hiệu vốn được coi là tiên phong trong kỷ nguyên xe thông minh, cũng chỉ ghi nhận 16 bản cập nhật trong cùng khoảng thời gian.
Thực tế này cho thấy ô tô đang bước vào kỷ nguyên “cập nhật liên tục”. Thay vì chờ đợi các chu kỳ nâng cấp sản phẩm kéo dài nhiều năm như tiền lệ, người dùng hiện nay có thể trải nghiệm những tính năng mới hoặc bản vá lỗi ngay lập tức. Điển hình như mẫu sedan Han L của BYD, dòng xe này liên tục được tinh chỉnh hệ thống hỗ trợ lái ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp nâng cao khả năng xử lý tình huống thực tế mà chủ xe không cần phải mang phương tiện đến đại lý.
Lợi thế từ mô hình tự chủ công nghệ toàn diện
Tốc độ phản ứng nhanh nhạy của các hãng xe Trung Quốc, tiêu biểu là BYD, bắt nguồn từ chiến lược tích hợp dọc trong sản xuất. Việc tự chủ hoàn toàn từ khâu thiết kế chip, phát triển hệ điều hành cho đến sản xuất phần cứng cho phép các kỹ sư rút ngắn tối đa thời gian tương thích giữa phần mềm và thiết bị. Điều này tạo ra một hệ sinh thái khép kín giúp việc triển khai các bản nâng cấp trở nên đồng bộ và tối ưu hơn.
Bên cạnh BYD, các thương hiệu khác như Aito hay Leapmotor cũng đang áp dụng chiến lược tương tự, biến công nghệ OTA trở thành tiêu chuẩn cạnh tranh mới tại thị trường tỷ dân và dần lan rộng ra quy mô toàn cầu.
Thách thức về bài toán kinh doanh và chi phí vận hành
Mặc dù mang lại lợi ích trực tiếp cho trải nghiệm người dùng và giúp kéo dài vòng đời sản phẩm, công nghệ cập nhật từ xa vẫn đang đặt các hãng xe trước những thách thức về tài chính. Việc duy trì đội ngũ kỹ sư phần mềm khổng lồ để phát triển và vận hành hệ thống OTA tiêu tốn nguồn lực tài chính rất lớn, trong bối cảnh phần lớn các bản cập nhật hiện nay vẫn đang được cung cấp miễn phí.
Để giải quyết bài toán sinh lời, ngành xe đang chứng kiến xu hướng thương mại hóa các tính năng phần mềm. Một số nhà sản xuất như XPeng đang nghiên cứu triển khai mô hình thu phí theo gói dịch vụ đối với các tính năng tự lái nâng cao. Đây là hướng đi tương tự cách Tesla đang vận hành tại một số thị trường quốc tế, biến phần mềm thành một nguồn thu nhập ổn định và lâu dài cho doanh nghiệp thay vì chỉ dựa vào việc bán phần cứng thuần túy.
TH (Otoxemay)
