Thống kê tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) cho thấy trong những năm gần đây, số ca chấn thương chi dưới có xu hướng gia tăng. Đáng chú ý, có tới 50% các trường hợp chấn thương liên quan đến hoạt động thể thao. Các môn thể thao dễ gặp chấn thương gồm: bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, tennis, thậm chí cả yoga…
Tình trạng này cũng được ghi nhận tại nhiều cơ sở y tế khác. Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) và Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội thời gian qua liên tục tiếp nhận và điều trị cho không ít trường hợp chấn thương do chơi thể thao, trong đó có nhiều ca nặng phải can thiệp chuyên sâu.
Thạc sĩ Vũ Văn Thủy, Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, đơn vị này vừa tiếp nhận một nam sinh lớp 10 nhập viện sau chấn thương khi chơi bóng rổ.
Trong buổi chơi, nam sinh thực hiện động tác bật nhảy ném rổ nhưng tiếp đất bằng một chân trong tư thế xoay gối đột ngột. Ngay sau đó, em nghe thấy tiếng “rắc” phát ra từ khớp gối, kèm theo cơn đau dữ dội.
Bạn bè phải khiêng nam sinh ra khỏi sân và gọi cấp cứu đưa vào viện. Kết quả thăm khám và chụp MRI tại Bệnh viện 19-8 cho thấy bệnh nhân đứt hoàn toàn dây chằng chéo trước, kèm theo rách sụn chêm trong khớp gối.
“Bệnh nhân đã được phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng và xử lý sụn chêm, sau đó bước vào chương trình phục hồi chức năng”, Thạc sĩ Vũ Văn Thủy cho biết.
Tăng nguy cơ tổn thương sụn, thoái hóa sớm
BSCKII Nguyễn Quang Anh, Trưởng khoa Nội, Bệnh viện Phục hồi Chức năng Hà Nội cho biết, dây chằng chéo trước (ACL) giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc duy trì sự ổn định của khớp gối.
Theo đó, ACL giữ cho xương chày không trượt ra trước so với xương đùi, đồng thời kiểm soát các động tác xoay và đổi hướng đột ngột, đảm bảo sự ổn định khi chạy, nhảy hoặc dừng lại.
“Khi dây chằng chéo trước bị đứt, khớp gối sẽ trở nên lỏng lẻo, dễ trượt, làm tăng nguy cơ tổn thương sụn và dẫn đến thoái hóa sớm nếu không được điều trị đúng cách”, BSCKII Nguyễn Quang Anh phân tích.
Bên cạnh đó, sụn chêm được ví như “tấm đệm giảm xóc” của khớp gối, có chức năng phân bố lực khi đứng, đi, chạy; hấp thu lực khi bật nhảy, tiếp đất; đồng thời giúp khớp vận động trơn tru.
Khi sụn chêm bị rách, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như đau, kẹt khớp, hạn chế vận động. Nếu tình trạng kéo dài, sụn khớp sẽ bị bào mòn nhanh hơn, làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.
Đáng lưu ý, trong nhiều trường hợp, đứt dây chằng chéo trước thường đi kèm với rách sụn chêm, khiến mức độ chấn thương trở nên nghiêm trọng hơn.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, phẫu thuật chỉ là một nửa chặng đường điều trị. Phục hồi chức năng sau mổ mới là yếu tố mang tính quyết định đến khả năng quay lại vận động của người bệnh. “Nếu không phục hồi đúng cách, người bệnh có thể không bao giờ trở lại trạng thái vận động như trước, thậm chí để lại di chứng lâu dài”, BSCKII Nguyễn Quang Anh cảnh báo.
Thực tế cho thấy, không ít bệnh nhân sau phẫu thuật đã tự tập luyện tại nhà hoặc làm theo hướng dẫn trên mạng xã hội mà không có sự theo dõi của bác sĩ. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình hồi phục.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị và hướng dẫn phục hồi chức năng của bác sĩ.
Đối với thanh thiếu niên, để phòng ngừa chấn thương khi chơi thể thao, cần chú ý khởi động kỹ trước khi tập luyện; thực hiện đúng kỹ thuật nhảy – tiếp đất; tăng cường sức mạnh cơ; sử dụng giày phù hợp với mặt sân.
Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu như đau, sưng hoặc cảm giác lỏng gối sau chấn thương, người bệnh cần ngưng vận động ngay và đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám kịp thời.
“Chấn thương dây chằng chéo trước và sụn chêm không chỉ ảnh hưởng trước mắt mà còn tiềm ẩn nguy cơ thoái hóa khớp sớm. Phát hiện sớm, phẫu thuật đúng và phục hồi bài bản là chìa khóa giúp người bệnh, đặc biệt là người trẻ, trở lại vận động an toàn”, Thạc sĩ Vũ Văn Thủy nhấn mạnh.
Các chuyên gia lưu ý người đã nâng ngực khi chơi các môn thể thao dùng nhiều lực tay như pickleball cần theo dõi định kỳ để tránh biến chứng muộn.
Trước thông tin một phụ nữ phát hiện vỡ túi ngực sau thời gian chơi pickleball được chia sẻ trên mạng xã hội, nhiều ý kiến bày tỏ lo ngại về mức độ an toàn khi chơi thể thao sau nâng ngực.
Nhiều người vẫn nghĩ pickleball là môn thể thao “nhẹ”, nếu gặp chấn thương chủ yếu ở chân nhưng mới đây, các bác sĩ tại Hà Nội đã ghi nhận trường hợp rách gân vai.
