Hơn một tuần nay, bà N.B.Y (45 tuổi, phường Từ Liêm, Hà Nội) kiên trì đi châm cứu để điều trị. Cách đây khoảng một tháng, trong chuyến đi vào TPHCM, bà thường xuyên đi bộ dưới trời nắng gắt. Khi trở về khách sạn, bà vội tắm gội rồi vào phòng bật điều hòa ngủ trưa.
Đến chiều tỉnh dậy, bà hoảng hốt khi thấy khuôn mặt bị méo lệch, miệng không thể khép kín. Nghi ngờ bị đột quỵ, bà lập tức vào bệnh viện cấp cứu. Tuy nhiên, các bác sĩ chẩn đoán bà bị liệt mặt do lạnh.
Sau khi trở về Hà Nội, bà Y. tiếp tục điều trị, nhưng đến nay một bên miệng và mắt vẫn chưa thể khép kín như bình thường. Người phụ nữ này không giấu được sự ân hận vì một thói quen tưởng chừng vô hại lại dẫn đến bệnh tật.
Trường hợp tương tự là ông N.T (51 tuổi, xã Nga Thắng, tỉnh Thanh Hóa), bất ngờ nhận thấy khuôn mặt biến dạng sau một giấc ngủ trong phòng điều hòa.
Trước đó, ông T. hoàn toàn khỏe mạnh. Do thời tiết nắng nóng, ông tắm xong rồi vào phòng điều hòa nằm nghỉ. Khi thức dậy, ông xuất hiện các dấu hiệu bất thường như méo miệng, yếu một bên mặt. Nhận thấy tình trạng không cải thiện, ngày hôm sau ông đã vào Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực (Thanh Hóa) điều trị.
Qua kiểm tra, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên bên trái tình trạng tổn thương dây thần kinh điều khiển vận động cơ mặt, khiến một bên mặt mất khả năng biểu cảm bình thường.
Sau chẩn đoán, ông T. được điều trị tại Khoa Y học cổ truyền với phác đồ kết hợp giữa y học hiện đại và y học cổ truyền nhằm phục hồi chức năng dây thần kinh. Các phương pháp được áp dụng gồm châm cứu, điện châm, xoa bóp bấm huyệt vùng mặt để kích thích dẫn truyền thần kinh và tăng cường tuần hoàn máu tại vùng tổn thương. Đồng thời, bệnh nhân được dùng thuốc theo chỉ định để giảm viêm, hỗ trợ phục hồi dây thần kinh. Bên cạnh đó, các bài tập vận động cơ mặt cũng được hướng dẫn nhằm cải thiện khả năng biểu cảm, ăn uống và giao tiếp.
Nhờ phát hiện sớm và điều trị kịp thời, tình trạng bệnh của ông đang tiến triển tích cực, các triệu chứng méo miệng và yếu cơ mặt dần được cải thiện.
Theo bác sĩ Phạm Việt Hoàng – nguyên giảng viên Học viện Y Dược Cổ truyền Việt Nam, liệt dây thần kinh số VII là bệnh khá phổ biến, thường gặp vào mùa đông hoặc sau khi cơ thể tiếp xúc đột ngột với nhiệt độ lạnh.
Nguyên nhân có thể liên quan đến việc cơ thể bị nhiễm lạnh ngay sau khi tắm. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến mạch máu co lại, làm giảm lưu thông máu nuôi dây thần kinh, từ đó gây tổn thương và dẫn đến liệt.
Các biểu hiện của bệnh thường khá rõ ràng như méo miệng, lệch mặt khi cười hoặc nói, nhắm mắt không kín, chảy nước mắt, khó kiểm soát cơ mặt, khó ăn uống, phát âm không rõ.
Nhiều người dễ nhầm lẫn tình trạng này với đột quỵ, tuy nhiên đây là hai bệnh lý hoàn toàn khác nhau. Dù vậy, nếu không được điều trị sớm, liệt dây thần kinh số VII vẫn có thể để lại di chứng, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và sinh hoạt.
Những trường hợp trên là lời cảnh báo về các thói quen phổ biến trong mùa nắng nóng:
– Tắm ngay khi cơ thể còn nóng, ra nhiều mồ hôi.
– Nằm phòng điều hòa nhiệt độ thấp ngay sau khi tắm.
– Để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào vùng mặt, cổ.
Để phòng bệnh, khi đi nắng về, mọi người nên nghỉ ngơi 10-15 phút trước khi tắm; lau khô người, giữ ấm vùng cổ, mặt trước khi vào phòng lạnh. Dù nắng nóng, người dân không để điều hòa hoặc quạt thổi trực tiếp vào cơ thể, điều chỉnh nhiệt độ phù hợp, tránh chênh lệch quá lớn với môi trường bên ngoài.
