UBND thành phố Hà Nội vừa hoàn thiện dự thảo tờ trình về việc triển khai thí điểm mô hình vùng phát thải thấp (LEZ) tại khu vực nội đô.
Đây là nỗ lực nhằm cải thiện chất lượng không khí và giảm thiểu ùn tắc giao thông thông qua việc kiểm soát chặt chẽ các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Theo kế hoạch, lộ trình thí điểm sẽ bắt đầu triển khai từ ngày 1/7/2026 và chia làm nhiều giai đoạn mở rộng dần phạm vi ảnh hưởng.
Giai đoạn thí điểm tại khu vực lõi phường Hoàn Kiếm
Trong giai đoạn đầu tiên kéo dài đến hết năm 2026, thành phố lựa chọn phường Hoàn Kiếm làm địa bàn thí điểm với phạm vi giới hạn trong 11 tuyến phố trọng điểm. Các cung đường nằm trong diện điều chỉnh bao gồm: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ. Khu vực này có diện tích khoảng 0,5k m2 với mật độ cư dân tập trung cao.
Quy định mới sẽ cấm hoàn toàn xe máy chạy xăng lưu thông trong các khung giờ nhất định: từ 18h đến 24h ngày thứ Sáu và từ 6h đến 24h trong hai ngày cuối tuần. Đáng chú ý, lệnh cấm này áp dụng đối với cả xe mô tô, xe gắn máy kinh doanh vận tải qua ứng dụng công nghệ. Đối với ô tô dưới 16 chỗ sử dụng nhiên liệu hóa thạch, điều kiện bắt buộc để vào khu vực này là phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức 4.
Quy định nghiêm ngặt đối với xe tải và xe khách lớn
Các dòng xe vận tải cũng đối mặt với những quy định khắt khe hơn nhằm hạn chế ô nhiễm tại khu vực phố cổ và quanh hồ Hoàn Kiếm. Cụ thể, ô tô tải dưới 2 tấn đạt chuẩn khí thải mức 4 chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm. Xe tải từ 2 đến dưới 3,5 tấn phải có văn bản chấp thuận của Công an thành phố và chỉ được lưu thông trong khung giờ từ 21h hôm trước đến 6h sáng hôm sau. Riêng xe tải trên 3,5 tấn bị cấm hoàn toàn tại khu vực thí điểm.
Đối với các loại xe khách từ 16 chỗ trở lên, yêu cầu bắt buộc là đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 và bị hạn chế lưu thông trong hai khung giờ cao điểm sáng và chiều hằng ngày. Xe buýt và xe đưa đón học sinh không thuộc diện bị cấm nhưng phải đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn khí thải mức 4 theo quy định của đề án.
Lộ trình mở rộng phạm vi ra vành đai 1 đến năm 2029
Sau giai đoạn đầu, Hà Nội dự kiến bắt đầu giai đoạn 2 từ ngày 1/1/2027 với việc mở rộng phạm vi thí điểm sang phường Cửa Nam và thêm 14 tuyến phố lân cận như Trần Hưng Đạo, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Lê Duẩn. Mục tiêu của giai đoạn này là đánh giá tác động của việc hạn chế phương tiện trên một địa bàn rộng hơn và đa dạng hơn về loại hình giao thông.
Từ năm 2028 đến cuối năm 2029, vùng phát thải thấp dự kiến sẽ bao phủ toàn bộ khu vực trong vành đai 1 với diện tích hơn 26km2. Phạm vi này bao gồm 9 phường, được giới hạn bởi mạng lưới các tuyến đường huyết mạch như Đê La Thành, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân và các tuyến dọc sông Hồng như Nguyễn Khoái, Trần Quang Khải. Với dân số vùng ảnh hưởng lên đến hơn 600.000 người, đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong chiến lược giao thông xanh của thủ đô.
TH (Otoxemay)
