Cấp cứu vì ăn kiêng
Anh N.T.L (34 tuổi, trú tại Biên Hoà, Đồng Nai) được đưa vào cấp cứu tại một bệnh viện ở phường Tân Sơn Hòa (TPHCM) trong tình trạng lơ mơ, bụng trướng to, vàng da, vàng mắt, đi ngoài phân đen trên nền thừa cân, béo phì. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số bilirubin tăng rất cao, men gan vượt ngưỡng nhiều lần, buộc các bác sĩ phải nhanh chóng truyền dịch, hỗ trợ chức năng gan và kiểm soát biến chứng.
Người nhà cho biết trước đó khoảng hai tuần, anh L. bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu như vàng da, đau hạ sườn phải, buồn nôn, mệt mỏi nhưng tự mua thuốc uống. Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện mà ngày càng nặng, đến khi mất ý thức mới được đưa đi cấp cứu.
Khai thác bệnh sử, bác sĩ xác định nguyên nhân chính đến từ chế độ ăn kiêng cực đoan. Với mục tiêu giảm cân nhanh từ 105kg xuống 70kg, bệnh nhân chỉ ăn thịt bò, gà, heo, đồng thời loại bỏ hoàn toàn tinh bột, rau xanh và trái cây. Thực đơn này kéo dài liên tục.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Nguyễn Quỳnh Trâm – chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường (người điều trị cho anh L.) cho biết, chế độ ăn chỉ gồm thịt có thể giúp giảm cân nhanh trong thời gian ngắn do cơ thể buộc phải đốt mỡ để tạo năng lượng. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa gan phải làm việc quá mức để xử lý lượng lớn protein và chất béo.
“Thiếu rau xanh và trái cây khiến cơ thể không được cung cấp đủ chất xơ và chất chống oxy hóa là những yếu tố quan trọng hỗ trợ gan thải độc. Trong khi đó, chất béo bão hòa từ thịt, đặc biệt là thịt đỏ hoặc thịt chế biến, lại thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan, gây tổn thương tế bào gan.
Không chỉ vậy, việc giảm cân quá nhanh chủ yếu là mất nước chứ không phải giảm mỡ thực sự, dễ gây rối loạn chuyển hóa, mất cân bằng điện giải và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể.
Sau khi được điều trị tích cực và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, tình trạng bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt. Một tháng sau, các chỉ số men gan giảm đáng kể; sau ba tháng, cân nặng giảm 10kg nhưng không còn tình trạng mệt mỏi, đau bụng hay nôn ói.
Xu hướng ăn nhiều thịt
Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Hà Nội) cho biết một khẩu phần ăn cân đối cần đảm bảo đủ 3 nhóm chất sinh năng lượng. Theo khuyến nghị, tinh bột nên chiếm 50-65%, chất đạm 15-20%, còn lại là chất béo. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, lượng thịt tiêu thụ đang có xu hướng tăng cao, trong khi tinh bột và rau xanh lại bị cắt giảm.
Trung bình một người Việt ăn 134g thịt mỗi ngày, trong đó có 95,5g thịt đỏ, trong khi nhu cầu khuyến nghị là 70g. Từ đó, người dân tiếp nhận lipid từ nguồn động vật nhiều hơn so với lipid nguồn thực vật.
“Ăn quá nhiều thịt trong thời gian dài có thể làm tăng axit uric, tăng men gan, gây áp lực cho gan và thận, đồng thời dẫn đến thiếu hụt vi chất cần thiết như vitamin và khoáng chất”, bác sĩ Hưng nói.
Ngoài nguy cơ suy gan, chế độ ăn nhiều thịt còn làm tăng cholesterol xấu (LDL-C), từ đó gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch, tăng huyết áp và các rối loạn chuyển hóa khác.
PGS Hưng khuyến cáo để giảm cân an toàn và bền vững, người dân cần xây dựng chế độ ăn khoa học, cân bằng dinh dưỡng, kết hợp tập luyện thể dục đều đặn. Việc giảm cân nên được thực hiện từ từ, dưới sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, thay vì áp dụng các phương pháp cực đoan có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe.
