Andrew Fraser là một nhà sáng tạo nội dung người Australia, hiện sinh sống và làm việc tại Việt Nam. Anh sở hữu kênh YouTube với gần 470.000 lượt theo dõi, chuyên đăng tải các video về du lịch, trải nghiệm ẩm thực.
Andrew tiết lộ, anh không ngại tìm kiếm và thưởng thức các món ăn độc lạ, thậm chí đáng sợ, khiến khách Tây “khóc thét” ở Việt Nam như: nậm pịa, sâu tre, dúi, châu chấu rang…
Gần đây nhất, anh có chuyến đi đến vùng biển thuộc địa phận xã Hải Thịnh, tỉnh Ninh Bình (huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định cũ) để tìm hiểu về công việc khai thác và sơ chế sứa.
Từ sớm tinh mơ, khi tàu thuyền cập bến, người dân địa phương tất bật vận chuyển những mẻ sứa tươi rói tới khu vực sơ chế.
Những con sứa sau đó được đưa vào quy trình phân loại, lọc bỏ phần gây ngứa ở thân rồi tiến hành sơ chế thô (xử lý đơn giản ban đầu), cắt tách, thái sợi và đem đi ngâm muối trong nhiều giờ.
Sứa đã qua sơ chế thô được đưa về các cơ sở chế biến, tiếp tục phân loại rồi ngâm trong hệ thống bể với độ mặn phù hợp. Thời gian ngâm sứa khoảng 12 – 15 tháng.
Trước khi xuất bán, sứa ngâm sẽ được xả nhạt, xử lý thành phẩm và đóng gói. Từ đó, thực khách mua về, chế biến thành các món ăn ngon.
Được trực tiếp quan sát quá trình phân loại và sơ chế sứa ở xã Hải Thịnh, Andrew liên tục thốt lên trầm trồ.
Anh không nghĩ rằng loại nguyên liệu có chứa độc, dễ gây ngứa ngáy lại được người bản địa tận dụng và khéo léo sơ chế thành thứ thực phẩm tươi ngon.
Sau một ngày trải nghiệm và tìm hiểu về nghề sơ chế sứa biển ở Ninh Bình, vị khách Tây quyết định trở lại Hà Nội để thưởng thức một món ăn lạ miệng từ nguyên liệu này. Đó là sứa đỏ.
Khác với loại sứa ngâm mà Andrew tìm hiểu ở Ninh Bình thường dùng cho các món nộm/gỏi, món sứa đỏ Hà Nội có màu nổi bật do được ngâm trong nước có vỏ sú vẹt và lá lăng.
Địa điểm mà Andrew ghé thăm là quán sứa gia truyền nổi tiếng ở phố Hàng Chiếu.
Khi món ăn được bưng lên, anh bất ngờ vì hình thức hấp dẫn. Món ăn có màu đỏ của sứa, màu vàng của đậu nướng, thêm màu trắng từ cùi dừa và chút xanh mát của rau thơm…
Nếm thử miếng đầu tiên, YouTuber người Australia thừa nhận thấy lạ miệng, khá ngon nhưng hơi khó để cảm nhận được mùi vị của sứa.
Còn các nguyên liệu khác có hương vị rõ rệt hơn như dừa giòn tan, thơm; đậu phụ nướng mềm ngậy.
“Món ăn được kết hợp khá tốt, vị giống như một món salad tươi mát”, anh nói.
Để cảm nhận rõ hơn, Andrew gắp riêng một miếng chân sứa, ăn trực tiếp thay vì cuộn kèm các nguyên liệu khác.
Anh nhận xét chân sứa có độ giòn sần sật, gần giống cảm giác như ăn cà rốt sống.
Sau đó, nam du khách nước ngoài tiếp tục thưởng thức khẩu phần còn lại và miêu tả phần đầu với thân sứa có vị đậm đà hơn nhưng vẫn dễ ăn.
“Sứa hoàn toàn không bị mặn. Điều này thật khó tin vì món sứa này đã được ngâm muối khá lâu”, vị khách chia sẻ thêm.
Được biết, quán sứa đỏ mà Andrew tới trải nghiệm có “tuổi đời” hơn 70 năm. Chủ quán hiện tại là bà Nguyễn Thị Lập.
Trước đây, mẹ bà Lập – cụ Gái, gánh sứa đỏ đi bán khắp phố cổ. Sau này, cụ già yếu nên giao lại cửa hàng và công thức cho các con.
Bà Lập cho hay, toàn bộ sứa của quán được nhập từ một cơ sở uy tín tại Hải Phòng.
Khi mua về, gia đình bà phải tiếp tục ngâm và rửa sạch thêm nhiều lần để khử độ mặn cho sứa.
“Sứa ngon phải có phần chân và bìa cứng, dày thì mới giòn. Khi mang về, nhà tôi phải tiếp tục ngâm, rửa thật sạch và khéo.
Nhờ đó, sứa có màu đỏ đặc trưng, trong như thạch. Chân sứa sần sật và giòn, còn thân sứa thì mềm mọng, không cần ướp lạnh nhưng ăn vẫn có cảm giác thanh mát”, bà Lập chia sẻ với PV VietNamNet.
Ngoài phần sứa ngon, các nguyên liệu khác cũng được gia đình bà lựa chọn và chế biến kỹ càng: Mắm tôm mua loại nổi tiếng ở chợ Hàng Bè rồi mang về pha chế theo công thức riêng; đậu nướng sao cho vàng và thơm, béo; cùi dừa phải là loại bánh tẻ.
Bên cạnh đó, vì sứa có tính hàn nên món ăn còn kết hợp với vài loại rau thơm có tính ấm như kinh giới, tía tô để trung hòa món ăn, không gây đau bụng.
