Trong không gian vốn quen thuộc với mùi thuốc sát trùng và nhịp điệu khẩn trương của bệnh viện đang âm thầm diễn ra những tiếng cười giòn tan. Đó không phải là những tiếng cười ngẫu hứng, mà là các bài tập cười có chủ đích, được hướng dẫn ngay tại giường bệnh.
Dược sĩ Phạm Quốc Vinh – Khoa Dược, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) là người đứng sau mô hình này. Anh đã dành hơn một thập kỷ theo đuổi và lan tỏa phương pháp chăm sóc tinh thần này cho cộng đồng.
Hơn 1 thập kỷ đưa tiếng cười vào bệnh viện
Chia sẻ với PV VietNamNet, dược sĩ Phạm Quốc Vinh cho biết hành trình của mình bắt đầu từ một mong muốn rất giản dị: Được đóng góp cho xã hội. Sau nhiều năm làm việc trong môi trường y tế với guồng quay lặp lại, anh nhận ra mình cần làm điều gì đó ý nghĩa hơn, vượt ra ngoài chuyên môn hàng ngày.
Làm quen với Yoga Cười từ năm 2011, anh Vinh có ý tưởng dành “một giờ mỗi ngày” cho cộng đồng dần hình thành, nhưng cách thực hiện vẫn còn mơ hồ. Phải đến giai đoạn 2015-2016, sau khi tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu và hội thảo quốc tế, anh mới thực sự tự tin xây dựng và phát triển các câu lạc bộ bài bản. Tuy nhiên, Yoga Cười cho bệnh nhân còn rời rạc.
Theo dược sĩ Vinh, những bước đi ban đầu gặp không ít khó khăn. Đây là một phương pháp còn mới mẻ, thậm chí có phần “kỳ lạ”, nhiều người hoài nghi. Trong môi trường bệnh viện vốn là nơi ưu tiên điều trị chuyên môn, việc đưa một hoạt động mang tính tinh thần vào càng trở nên thách thức. Theo anh, không phải buổi tập nào cũng thành công, và không phải bệnh nhân nào cũng sẵn sàng tham gia.
Bước ngoặt đến từ tháng 7/2025, khi mô hình được triển khai tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu. Thay vì tổ chức tại hội trường như trước, Yoga Cười được “thu nhỏ” chỉ trong 5 phút và thực hiện ngay tại giường bệnh.
5 phút cười và hiệu quả bất ngờ
Với những bệnh nhân ung thư đang trong tình trạng yếu, 5 phút tập cười đã là một nỗ lực lớn. Khoảng thời gian ngắn ngủi đó giúp họ tạm quên đi nỗi đau, giảm căng thẳng và cảm nhận được sự kết nối với những người xung quanh.
Điểm đặc biệt của mô hình này là người hướng dẫn không phải tình nguyện viên bên ngoài, mà là chính các y bác sĩ – là những người tiếp xúc với bệnh nhân mỗi ngày. Nhờ đó, khoảng cách được rút ngắn đáng kể. Mối quan hệ không còn chỉ dừng lại ở “điều trị – chăm sóc”, mà trở thành sự đồng hành về tinh thần. Những nụ cười, dù được “tập luyện”, vẫn có thể trở thành cầu nối cảm xúc mạnh mẽ.
Để mô hình duy trì hiệu quả, không thể thiếu sự ủng hộ của đội ngũ cán bộ y tế. Từ lãnh đạo khoa đến điều dưỡng trưởng đều đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện triển khai.
Đặc biệt, các điều dưỡng chính là lực lượng nòng cốt. Họ không chỉ chăm sóc bệnh nhân mà còn trực tiếp hướng dẫn các bài tập, góp phần biến Yoga Cười thành một hoạt động thường quy trong khoa phòng.
Theo dược sĩ Vinh, những buổi tập được thực hiện rất linh hoạt, thậm chí tranh thủ ngay sau giờ làm với thời lượng ngắn. Nhưng chính sự kiên trì ấy đã chứng minh tính khả thi của mô hình, để rồi dần dần được công nhận và mở rộng.
Từ sáng kiến nhỏ đến khả năng nhân rộng
Một dấu mốc đáng nhớ là khi mô hình Yoga Cười tại bệnh viện được trình bày tại hội nghị quốc tế, từ một ý tưởng nhỏ, câu chuyện đã vươn ra ngoài phạm vi trong nước, trở thành ví dụ thực tiễn về việc ứng dụng phương pháp này trong chăm sóc sức khỏe.
Hiện nay, mô hình không còn phụ thuộc vào cá nhân người khởi xướng. Nhiều nhóm, nhiều câu lạc bộ đã hình thành và các điều dưỡng có thể tự hướng dẫn bệnh nhân. Đây chính là nền tảng quan trọng để nhân rộng mô hình trong hệ thống y tế.
Theo dược sĩ Vinh, điều ý nghĩa nhất không phải là có bao nhiêu người tham gia hay cười bao nhiêu lần, mà là trong một môi trường nhiều lo âu như bệnh viện, vẫn tồn tại những khoảnh khắc nhẹ nhàng, nơi con người được kết nối bằng cảm xúc giản dị nhất.
Trải qua nhiều cấp độ đào tạo, từ người tập đến người hướng dẫn, rồi trở thành giáo viên và chuyên gia, điều anh trăn trở nhất vẫn là làm sao để phương pháp này phù hợp hơn với bệnh nhân và có thể áp dụng rộng rãi trong hệ thống y tế. Theo dược sĩ Vinh, khi một nụ cười dù bắt đầu từ một bài tập vẫn có thể trở thành “liều thuốc tinh thần”.
