Máu cô đặc vì đường cao
Anh N.N.V (28 tuổi, Long Biên, Hà Nội) có chỉ số BMI 31,1, thuộc nhóm béo phì. Với mong muốn giảm cân nhanh, anh quyết định chỉ ăn trái cây liên tục trong 10 ngày. Kết quả, anh giảm tới 13kg nhưng đi kèm là hàng loạt biểu hiện bất thường như mệt mỏi, bủn rủn, mất vị giác, ho khan, khát nước liên tục và tiểu nhiều lần trong ngày. Ban đầu, anh cho rằng đây là phản ứng bình thường của cơ thể khi giảm cân. Chỉ đến khi xuất hiện cảm giác hồi hộp, mệt lả, anh mới đến bệnh viện.
Tại đây, các bác sĩ ghi nhận anh V. đang trong tình trạng đáng báo động: da khô, cơ thể mất nước, huyết áp tăng cao (170-180 mmHg), đường huyết vượt ngưỡng đo của máy. Xét nghiệm cho thấy đường huyết lên tới 51,7 mmol/l, gấp gần 10 lần bình thường; triglycerid tăng đột biến; HbA1c đạt 11%. Các chỉ số này cho thấy dấu hiệu của đái tháo đường tiến triển trong thời gian dài. Đồng thời, bệnh nhân còn bị rối loạn điện giải, hạ natri máu và tổn thương gan.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Lê Bá Ngọc – chuyên khoa Nội Tổng hợp (người điều trị cho anh V.), mức đường huyết cao như vậy khiến máu trở nên “cô đặc như siro”, làm tăng áp lực thẩm thấu huyết tương. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể dẫn đến hôn mê tăng áp lực thẩm thấu, đe dọa tính mạng.
Ngoài ra, mỡ máu của bệnh nhân “đục như sữa” vì hàm lượng mỡ cao làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp. Rối loạn điện giải và tổn thương gan càng khiến tình trạng thêm phức tạp.
Trước đó anh V. chưa từng được chẩn đoán mắc đái tháo đường. Tuy nhiên, chỉ số HbA1c cao cho thấy bệnh đã âm thầm phát triển trong nhiều tháng. Việc tiêu thụ lượng lớn đường fructose từ trái cây trong thời gian ngắn giống như “đổ thêm dầu vào lửa”, khiến đường huyết tăng mất kiểm soát trên nền rối loạn chuyển hóa sẵn có.
Người đàn ông này được truyền insulin tĩnh mạch nhưng phải hạ đường huyết từ từ để tránh nguy cơ phù não. Song song là bù dịch, điều chỉnh điện giải, kiểm soát mỡ máu, hỗ trợ chức năng gan và ổn định huyết áp. Sau 24 giờ, tình trạng mất nước cải thiện rõ rệt, các chỉ số dần ổn định. Sau 8 ngày, bệnh nhân hồi phục tốt và xuất viện, tiếp tục điều trị ngoại trú.
Ăn bao nhiêu là đủ?
Trao đổi với PV VietNamNet, Phó giáo sư, Tiến sĩ Nuyễn Trọng Hưng – Trưởng khoa Khám và Tư vấn dinh dưỡng người lớn (Viện Dinh dưỡng Quốc gia – Hà Nội) cho biết, trái cây tuy tốt cho sức khỏe nhưng không thể thay thế hoàn toàn các nhóm thực phẩm khác. Cơ thể cần đầy đủ tinh bột, đạm, chất béo cùng vitamin và khoáng chất để duy trì hoạt động bình thường. Việc chỉ ăn trái cây sẽ dẫn đến mất cân bằng dinh dưỡng, thiếu năng lượng và gây rối loạn chuyển hóa.
Ngoài ra, trái cây chứa lượng đường tự nhiên khá cao. Nếu tiêu thụ quá mức, tổng năng lượng nạp vào vẫn có thể vượt nhu cầu, dẫn đến tăng cân hoặc khiến việc giảm cân không hiệu quả. Thực tế cho thấy nhiều người giảm cơm, tăng ăn trái cây nhưng cân nặng không giảm, thậm chí còn mệt mỏi hơn.
Bác sĩ Hưng cho rằng người thừa cân hoặc béo phì nên giảm cân bằng phương pháp khoa học: xây dựng chế độ ăn cân đối, kiểm soát tổng năng lượng, tăng cường vận động và theo dõi sức khỏe định kỳ. Đặc biệt, họ cần tầm soát đái tháo đường sớm nếu có các yếu tố nguy cơ.
Giảm cân bền vững không nằm ở những giải pháp cực đoan, mà ở sự hiểu biết và kiên trì với lối sống lành mạnh.
