Đây là quy định được đưa ra tại Nghị định 90/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (thay thế Nghị định 117/2020) có hiệu lực từ 15/5.
Hành hung y bác sĩ bị phạt tiền tới 40 triệu đồng
Mức phạt cao nhất tới 40 triệu đồng được áp dụng với hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người hành nghề và người làm việc tại cơ sở khám chữa bệnh hoặc phá hoại, hủy hoại tài sản của cơ sở khám chữa bệnh; Đăng tải các thông tin mang tính quy kết về trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở khám chữa bệnh khi xảy ra sự cố y khoa mà chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
Những năm gần đây, áp lực của nhân viên y tế đặc biệt tại khối cấp cứu, khám bệnh ngày càng lớn. Nhiều vụ bác sĩ, điều dưỡng bị đe dọa, tấn công ngay tại nơi “cửa ngõ” khám chữa bệnh khiến nhân viên y tế lo ngại về an toàn nghề nghiệp.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đánh giá các vụ việc hành hung thầy thuốc đã làm mất trật tự, an ninh, an toàn bệnh viện, ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác khám chữa bệnh; ảnh hưởng đến tinh thần, sức khỏe, đe dọa tính mạng, giảm động lực và sự tận tụy của đội ngũ thầy thuốc, nhân viên y tế.
Năm 2025, chỉ trong hơn 1 tháng (từ 31/3-1/5), cả nước xảy ra 3 vụ hành hung thầy thuốc, trong đó có vụ điều dưỡng Trung tâm Y tế Thanh Ba (Phú Thọ) bị người nhà bệnh nhi đạp vào bụng khi đang nỗ lực cấp cứu em bé bị sốc phản vệ.
Nóng nhất là vụ tại Bệnh viện Sản nhi Nghệ An vào tháng 10/2025, một nữ điều dưỡng bị đâm 11 nhát dao, trong đó 4 vết thấu ngực làm đứt hai nhánh động mạch dưới đòn, 3 điều dưỡng khác bị thương ở vùng bụng, mắt. Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đánh giá vụ việc là “là hồi chuông cảnh tỉnh, là giọt nước tràn ly” và nếu không có giải pháp mạnh hơn, bạo hành sẽ không dừng lại.
Bác sĩ từ chối, cố ý chậm cấp cứu người bệnh bị phạt tới 40 triệu
Cũng theo Nghị định 90/2026, từ ngày 15/5, nhân viên y tế từ chối hoặc cố ý chậm cấp cứu cho người bệnh bị phạt 30-40 triệu đồng trừ trường hợp được quyền từ chối theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, nhân viên y tế có hành vi trên còn bị tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề trong từ 22-24 tháng.
Theo quy định, nhân viên y tế được quyền từ chối khám chữa bệnh trong trường hợp tiên lượng tình trạng bệnh vượt quá khả năng hoặc không thuộc phạm vi hành nghề của mình nhưng phải giới thiệu người bệnh đến người hành nghề khác hoặc cơ sở khác phù hợp. Trong tình huống này, thầy thuốc phải thực hiện việc sơ cứu, cấp cứu, theo dõi, chăm sóc, điều trị người bệnh cho đến khi người bệnh được tiếp nhận hoặc chuyển đi.
Bác sĩ cũng được từ chối nếu việc khám chữa bệnh trái với quy định của pháp luật hoặc đạo đức nghề nghiệp. Khi người bệnh, thân nhân của người bệnh có hành vi xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng của người hành nghề khi đang thực hiện nhiệm vụ, trừ trường hợp người đó mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không nhận thức, làm chủ được hành vi, thầy thuốc cũng được từ chối.
Nếu người bệnh yêu cầu phương pháp khám chữa bệnh không phù hợp với quy định về chuyên môn kỹ thuật, nhân viên y tế được quyền từ chối…
