Kiệt quệ vì tự chữa bệnh
Ông P.V.A (74 tuổi, trú tại Nghi Sơn, Thanh Hóa) được gia đình đưa vào viện cấp cứu trong tình trạng kiệt quệ: da xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt, mệt mỏi kéo dài, không thể tự đi lại, kèm đau khớp gối và đau lưng dai dẳng.
Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhân bị thiếu máu rất nặng trên nền thoái hóa khớp gối và thoát vị đĩa đệm. Các bác sĩ lập tức chỉ định truyền khẩn cấp 2 đơn vị máu để bảo toàn tính mạng cho ông A.
Khai thác bệnh sử, bác sĩ phát hiện suốt 15 năm qua, thay vì điều trị theo phác đồ chuyên khoa, bệnh nhân chủ yếu sử dụng các bài thuốc truyền miệng để chữa đau nhức xương khớp. Mỗi lần uống thấy cơn đau dịu đi nhanh chóng, ông A. lại cho rằng bệnh đang thuyên giảm mà không biết cơ thể bị ảnh hưởng âm thầm.
Vợ bệnh nhân cho biết hằng ngày bà thường sắc lá đinh lăng, rễ và lá lốt cho chồng uống theo lời mách bảo của người quen. Hai vợ chồng tin rằng đây là các loại thảo dược tự nhiên nên an toàn cho sức khỏe.
Theo bác sĩ chuyên khoa Nguyễn Bá Minh, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực, đây là hậu quả điển hình của việc sử dụng thuốc nam, thuốc Đông y không rõ nguồn gốc trong thời gian dài.
Hiện nay, một số sản phẩm được quảng cáo giảm đau “thần tốc” có thể bị trộn corticoid hoặc thuốc chống viêm giảm đau mạnh (NSAIDs) với hàm lượng không kiểm soát nhằm tạo hiệu quả tức thời.
Việc lạm dụng kéo dài các chất này có thể gây viêm loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa âm thầm, tổn thương gan thận và suy tủy. Người bệnh bị mất máu rỉ rả trong thời gian dài nhưng không phát hiện, đến khi cơ thể suy kiệt mới nhập viện thì tình trạng đã rất nguy hiểm.
Ngoài ra, bác sĩ cũng cảnh báo việc tự ý sử dụng kéo dài các loại dược liệu như lá đinh lăng hay lá lốt mà không có hướng dẫn chuyên môn cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe.
Hiện tại, sau khi được truyền máu và điều trị tích cực, ông A. đã qua cơn nguy kịch và đang tiếp tục được theo dõi để phục hồi chức năng các cơ quan bị tổn thương.
Lá lốt, đinh lăng có thực sự chữa được bệnh xương khớp?
Theo Tiến sĩ Phạm Việt Hoàng – nguyên giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam (Hà Nội), trong Đông y, lá lốt có vị cay, tính ấm, giúp làm ấm cơ thể và hỗ trợ giảm đau. Dân gian thường dùng lá lốt trong các bài thuốc chữa đau nhức xương khớp, phong thấp, đầy bụng, rối loạn tiêu hóa.
Y học hiện đại cũng ghi nhận lá và thân cây lá lốt chứa tinh dầu với các hoạt chất như beta-caryophylen và benzyl acetate có tác dụng chống viêm, giảm đau nhất định.
Trong khi đó, đinh lăng chứa saponin, flavonoid và một số axit amin có khả năng hỗ trợ chống viêm, cải thiện tuần hoàn máu và giảm cảm giác đau nhức ở người bị viêm hoặc thoái hóa khớp.
Tuy nhiên, bác sĩ Hoàng cho rằng hiệu quả hỗ trợ xương khớp của đinh lăng và lá lốt hiện chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian, chưa có nhiều nghiên cứu quy mô lớn chứng minh hiệu quả điều trị rõ ràng. Vì vậy, đây chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị y khoa hiện đại.
Khi sử dụng bất kỳ loại dược liệu nào, người dân cần chú ý liều lượng, cách dùng cũng như nguy cơ tương tác với thuốc điều trị. Bệnh nhân tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi áp dụng để tránh những biến chứng đáng tiếc.
