Hàng loạt bệnh ở tuổi 24
N.N.V. bắt đầu thức khuya từ thời sinh viên nhưng khi đi làm, thói quen này trở nên trầm trọng hơn. Do đặc thù công việc với đối tác nước ngoài, mỗi tuần anh có 3-4 buổi họp diễn ra từ 2h đến gần sáng. Thời gian ngủ của nam thanh niên này bị rút ngắn còn 4-5 giờ mỗi ngày, thậm chí phải ngủ bù vào ban ngày.
Để duy trì năng lượng, V. thường xuyên sử dụng cà phê, nước tăng lực và ăn nhiều vào ban đêm. Hệ quả là chỉ trong vòng một năm, cân nặng của anh tăng từ 60kg lên 85kg. Cùng với đó là các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, nhìn mờ, nóng bừng mặt. Ban đầu, V. cho rằng đây chỉ là biểu hiện của áp lực công việc và thiếu ngủ.
Chỉ đến khi xuất hiện tình trạng đánh trống ngực, thở nhanh, khó thở, V. mới đi khám. Kết quả khiến nam bệnh nhân bất ngờ: Huyết áp lên tới 180/120 mmHg là mức nguy hiểm cần xử trí khẩn cấp. Các xét nghiệm chuyên sâu cho thấy V. bị béo phì độ 2 (BMI 30,5), mỡ nội tạng vượt ngưỡng an toàn, đồng thời mắc tiểu đường type 2, gan nhiễm mỡ độ 2, tăng axit uric và rối loạn mỡ máu.
Ở tuổi 24, V. đối diện với hàng loạt bệnh mạn tính nguy hiểm kèm theo các biến chứng đe doạ tính mạng bất cứ lúc nào. Các bác sĩ cho rằng V. cần lên kế hoạch giảm cân, thay đổi lối sống.
Thức khuya – con đường ngắn dẫn đến bệnh tật
Theo TS.BS Lâm Văn Hoàng, chuyên khoa khoa Nội tiết – Đái tháo đường (TPHCM), thiếu ngủ kéo dài là một trong những yếu tố nguy cơ lớn gây rối loạn chuyển hóa. Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa huyết áp và bảo vệ hệ tim mạch. Khi bạn ngủ không đủ, cơ thể sẽ tăng tiết các hormone stress như cortisol và adrenaline.
Cortisol làm co mạch, giữ natri, khiến huyết áp tăng. Trong khi đó, adrenaline làm tim đập nhanh và tăng lực co bóp, tạo áp lực lớn lên thành mạch. Sự kết hợp này khiến mạch máu luôn trong trạng thái căng thẳng, lâu dài có thể dẫn đến tăng huyết áp, đột quỵ hoặc suy tim.
Không chỉ vậy, thiếu ngủ còn ảnh hưởng trực tiếp đến chuyển hóa đường. Người ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm có nguy cơ cao mắc tiểu đường. Nguyên nhân là do rối loạn hormone insulin, tăng đề kháng insulin và stress oxy hóa. Đồng thời, việc thức khuya làm tăng hormone gây đói (ghrelin) và giảm hormone tạo cảm giác no (leptin), khiến cơ thể luôn thèm ăn, dẫn đến tăng cân nhanh chóng.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Như Vinh, Trưởng Phòng khám Y học giấc ngủ, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, nhiều người trưởng thành, đặc biệt là nhân viên văn phòng, không khó ngủ nhưng lại chủ động cắt giảm thời gian nghỉ ngơi. Ban ngày, họ tập trung cho công việc, ban đêm dành cho nhu cầu cá nhân, khiến giấc ngủ bị rút ngắn và nhịp sinh học bị đảo lộn, kéo theo nhiều hệ lụy sức khỏe.
Ngủ không đủ hoặc ngủ kém chất lượng làm giảm khả năng tập trung, phản xạ chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả làm việc. Đáng lo ngại, những người ngủ ngáy hoặc ngưng thở khi ngủ – thường gặp ở nam giới thừa cân – có nguy cơ ngủ gục khi lái xe hoặc vận hành máy móc, dễ dẫn đến tai nạn.
Để cải thiện giấc ngủ, bác sĩ khuyến cáo mọi người cần xây dựng thói quen sinh hoạt hợp lý: ban ngày làm việc tập trung, buổi tối dành thời gian thư giãn. Sau bữa tối có thể đi bộ hoặc nghe nhạc. Mỗi người nên duy trì giờ ngủ cố định, hạn chế dùng thiết bị điện tử trước khi ngủ.
Ngoài ra, mọi người có thể tắm nước ấm, tập hít thở sâu để dễ ngủ hơn. Phòng ngủ cần yên tĩnh, ấm áp, tránh gió lùa và không quá lạnh.
Mục tiêu nâng tuổi thọ trung bình người Việt Nam lên 75,5 năm 2030 có thể đạt được nhưng thách thức chính là chất lượng sống của tuổi già. Vì vậy, cần cải thiện 3 trụ cột: Tài chính bền vững, hệ thống y tế cân bằng và dự phòng hiệu quả.
Rau dền được ví “kho sắt” tự nhiên, rẻ tiền, mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe, làm chậm quá trình lão hóa.
Những người trung niên khỏe mạnh ăn ít đi sẽ có tốc độ lão hóa chậm hơn, giảm nguy cơ tử vong 10-15% so với những người khác.
