Dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà đang trở thành lựa chọn của nhiều người nhờ sự thuận tiện và tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, nếu lạm dụng xét nghiệm, tự diễn giải kết quả hoặc lựa chọn đơn vị thiếu chuyên môn, người bệnh có thể đối mặt nguy cơ nhận kết quả sai lệch, gây hoang mang và ảnh hưởng đến quá trình điều trị.
VietNamNet chia sẻ những lưu ý của PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội về việc lấy máu xét nghiệm tại nhà:
Hiện nay, dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà ngày càng phổ biến và được nhiều cơ sở y tế triển khai. Bản thân tôi cũng thường hướng dẫn bệnh nhân rằng, nếu không có điều kiện đến bệnh viện hoặc đang mắc bệnh cấp tính mức độ nhẹ, họ hoàn toàn có thể sử dụng dịch vụ này.
Lợi ích thì khá rõ ràng: Thuận tiện, tiết kiệm thời gian và không phải xếp hàng chờ đợi. Nếu kết quả ổn định, người bệnh thậm chí không cần đến viện. Ví dụ, khi bị sốt nhưng chưa xác định là sốt virus hay nhiễm khuẩn, chỉ cần làm xét nghiệm CRP. Nếu CRP không tăng, có thể yên tâm theo dõi và điều trị triệu chứng tại nhà.
3 điểm cần lưu ý
Thứ nhất, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị trước khi làm xét nghiệm để tránh bỏ sót những chỉ số quan trọng hoặc làm xét nghiệm không cần thiết. Với các trường hợp tái khám định kỳ hoặc theo dõi bệnh lâu dài, cách đơn giản nhất là mang theo kết quả cũ và thực hiện lại các xét nghiệm tương tự.
Thứ hai, cần tránh lạm dụng xét nghiệm. Nhiều kỹ thuật viên có xu hướng gợi ý làm thêm các xét nghiệm khác A, B, C với tâm lý “đã lấy máu thì làm luôn”. Điều này khiến không ít người thực hiện nhiều xét nghiệm không thực sự cần thiết, đặc biệt là các marker ung thư.
Thứ ba, cần lưu ý đến độ chính xác của kết quả. Dù máy xét nghiệm hiện đại đến đâu, chất lượng mẫu máu sau quá trình vận chuyển đường dài khó có thể so sánh với mẫu được lấy và xử lý ngay tại bệnh viện. Trong khi đó, hệ thống bảo quản mẫu chuyên nghiệp có chi phí rất cao nên không phải đơn vị nào cũng được trang bị đầy đủ cho dịch vụ lấy máu tại nhà.
Khi xuất hiện một kết quả bất thường, điều đầu tiên cần làm là tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị thay vì quá lo lắng. Tôi từng gặp một trường hợp bệnh nhân hoàn toàn không có triệu chứng nhưng xét nghiệm tại nhà cho thấy chỉ số creatinin lên tới 135 µmol/L, cao hơn ngưỡng bình thường hơn 20%, trong khi ure và các chỉ số khác đều bình thường. Sau khi làm lại xét nghiệm chức năng thận tại cơ sở y tế, creatinin chỉ còn 67 µmol/L – hoàn toàn trong giới hạn bình thường.
Một yếu tố khác ảnh hưởng đến chất lượng xét nghiệm tại nhà là tay nghề của kỹ thuật viên lấy máu. Dù thao tác có vẻ thuần thục, không phải ai cũng được đào tạo bài bản để xử trí các tình huống có thể xảy ra, chẳng hạn phản ứng cường phế vị khi lấy máu. Nhiều người chỉ tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn nên khả năng tư vấn chuyên môn còn hạn chế.
Tóm lại, lấy máu xét nghiệm tại nhà là phương thức thuận tiện, hiệu quả và phù hợp với xu hướng khám chữa bệnh từ xa (telehealth), giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế mà không nhất thiết phải đến bệnh viện.
Tuy nhiên, để sử dụng dịch vụ này an toàn và hiệu quả, người bệnh cần lựa chọn cơ sở uy tín, xác định rõ danh mục xét nghiệm cần thiết thông qua tư vấn của bác sĩ và không tự diễn giải kết quả xét nghiệm. Dù kết quả bình thường hay bất thường, tốt nhất vẫn nên gửi cho bác sĩ điều trị để được đánh giá chính xác.
