Là một phần trong chiến dịch quảng bá cho cuốn sách “Luce nell’oscurità” (Ánh sáng trong đêm tối) do Roberto Baggio chắp bút cùng cô con gái Valentina và tác giả/nhà báo thể thao nổi tiếng Matteo Marani, bộ đôi phóng viên Aldo Cazzullo và Carlos Passerini của tờ Corriere Della Sera đã có một cuộc phỏng vấn độc quyền với huyền thoại người Italy, nội dung trải dài từ quả luân lưu nghiệt ngã trong trận chung kết World Cup 1994, ký ức về Maradona, người đồng đội xuất sắc nhất, cho đến những ca phẫu
 |
Tác giả: Aldo Cazzullo và Carlos Passerini, gửi về từ Caldogno (Vicenza).
Pasadena, ngày 17 tháng 7 năm 1994.
“Tôi mang trong mình cảm giác tội lỗi với toàn thể người dân Ý. Chưa bao giờ tôi sút vọt xà một quả 11 mét cả. Chỉ có duy nhất một lần hồi còn đá cho Vicenza tôi sút trúng xà ngang, nhưng rồi bóng cũng ngoan ngoãn nằm gọn trong lưới. Khoảnh khắc ấy, tôi chỉ ước mình có thể tan biến đi cho xong. Một nỗi hổ thẹn vô tận bao trùm lấy tâm can tôi, thứ cảm giác buốt nhói ấy bám riết lấy bạn dẫu cho bao tháng năm qua đi. Thời gian dạy ta cách sống chung với nó, nhưng đó là một vết thương vĩnh viễn chẳng thể nào khép miệng.”
Thật vậy sao, Roberto Baggio?
“Đến tận lúc này đây tôi vẫn chưa thể hoàn toàn tha thứ cho bản thân mình. Nghe có vẻ kỳ lạ vì vốn dĩ mắc sai lầm trong bóng đá là chuyện hết sức bình thường, đâu có đáng để tự dày vò bản thân như thế, nhưng khoảnh khắc đó đã đè nặng lên tâm hồn tôi quá đỗi. Hình ảnh tôi cúi gầm mặt đã in đậm trong tâm trí bao người khi nhớ về trận chung kết năm ấy. Nhưng với tôi, đó hoàn toàn không phải là một màn làm màu, đó đơn thuần là những gì tôi cảm nhận từ tận đáy lòng. Một lời xin lỗi câm lặng, có lẽ là trong vô thức, gửi đến nước Ý và tất cả những ai đã đặt trọn niềm tin vào chúng tôi. Từ thuở bé thơ, tôi đã ôm ấp giấc mộng được đá một trận chung kết World Cup với Brazil. Đó là ước mơ của cả một đời. Tới tận bây giờ, mỗi khi nhớ lại, tôi vẫn cắn rứt tột cùng, không thể tự lý giải nổi chuyện gì đã xảy ra lúc ấy.”
Người Brazil tin rằng quả bóng đã bị làm cho chệch hướng bởi một thế lực ngự trên bầu trời.
“Chỉ vài tháng trước đó, Ayrton Senna (một tay đua F1 huyền thoại người Brazil, được coi là một trong những tay đua vĩ đại nhất lịch sử) đã qua đời. Tôi biết ở Brazil có rất nhiều người tin vào chuyện này, chẳng hạn như khoảnh khắc ấy vốn đã có điềm báo, một thế lực siêu nhiên nào đó đã can thiệp vào nó. Họ rỉ tai nhau rằng chính anh ấy đã hiển linh để đẩy quả bóng bay vọt xà. Mấy chuyện như thế này thuộc về thế giới tâm linh huyền bí, thuộc về đức tin của mỗi người. Tôi chỉ có thể nói rằng, với riêng tôi, quả bóng năm ấy đến nay vẫn mãi lơ lửng ở một cõi xa xăm nào đó, một nơi mà mọi ngôn từ đều bất lực chẳng thể diễn tả.”
Anh có tin vào Chúa không?
“Tôi tin vào con người. Tôi tin vào sức mạnh tiềm ẩn bên trong mỗi chúng ta, ngay cả khi ta chẳng thể nhìn thấy nó, ngay cả khi ta tưởng chừng đã cạn kiệt hy vọng. Tôi không quá tin vào chuyện có một vị Thượng Đế từ trên cao định đoạt số phận của chúng ta, mà tôi tin vào một sức mạnh nội tại cần được kiếm tìm, vun đắp và trân trọng. Sâu bên trong mỗi người là một tiềm năng vô hạn: Khả năng tự lột xác, khả năng gượng dậy sau những vấp ngã, và vươn tới những mục tiêu tưởng chừng bất khả thi. Nhưng ta phải kiên trì rèn giũa nó, bằng sự khiêm nhường tận cùng, qua từng ngày một.”
 |
| (Roberto Baggio, Aldo Cazzullo và Carlos Passerini) |
Anh nghĩ những kiếp trước của mình đã diễn ra như thế nào?
“Tất nhiên là tôi không thể nào biết chắc được. Nhưng sâu thẳm trong lòng, tôi luôn cảm thấy có lẽ ở một kiếp nào đó, tôi đã sống không tử tế. Tôi nói điều này chỉ đơn giản là để tâm sự mà thôi, không hề có ý dạy đời ai cả. Trong kiếp này, tôi đã phải đối mặt với quá nhiều sự thù địch, vô vàn nỗi đau thể xác và vô số gian truân. Đôi khi, tôi có cảm giác mình đã đến với cõi đời này cùng một nghiệp chướng nặng nề, một món nợ cần phải được hóa giải, cần phải được thanh tẩy thông qua những nỗ lực và sự khổ đau. Có lẽ tôi đang phải trả giá cho một điều gì đó, hoặc có lẽ tôi đang phải học một bài học. Dù sao đi nữa, tôi luôn cẩn trọng để không hoài phí những bài học mà đớn đau đã dạy cho mình.”
Trả giá ư? Suốt 40 năm qua, anh là một trong những nhân vật được yêu mến nhất nước Ý, anh đã vô cùng thành công cơ mà.
“Tình yêu của mọi người mang lại cho tôi niềm hạnh phúc và sự xúc động khôn cùng, bởi đó chưa bao giờ là điều ai cũng hiển nhiên nhận được cả. Ngay cả bây giờ, khi ai đó nán lại vì tôi, dành cho tôi một lời tốt đẹp, lòng tôi lại ngập tràn sự biết ơn. Thế nhưng, theo tôi, thành công là thứ cần được nâng niu thật cẩn thận. Ta phải luôn giữ mình khiêm tốn, làm việc chăm chỉ và giữ đôi chân trên mặt đất. Tôi đã luôn cố gắng làm điều đó bằng tất cả đam mê và sự tôn trọng. Có lẽ cũng chính vì tôn chỉ sống ấy mà tôi nhận được nhiều tình cảm đến vậy. Tuy nhiên, tận sâu bên trong, tôi vẫn cảm thấy những đớn đau chằng chịt về cả thể xác lẫn tinh thần mà mình từng nếm trải chính là nghiệp chướng mà tôi phải mang theo. Tình yêu thương tôi nhận được không xóa nhòa đi nỗi đau, nhưng chúng đã thắp sáng những góc khuất tăm tối ấy.”
Và kiếp sau của anh sẽ tốt đẹp hơn chứ?
“Tôi đang gieo những hạt mầm để gột rửa nghiệp chướng của mình, để bước vào kiếp sau với nhiều an lành hơn những gì tôi đã phải trải qua ở kiếp này. Điều mà đạo Phật dạy tôi là làm sao để trở thành một con người tốt hơn. Tôi không dám chắc kiếp sau của mình sẽ tốt đẹp đến nhường nào, nhưng tôi tin chắc mình đã dốc lòng để chuẩn bị hành trang tốt nhất cho nó. Tôi cũng hy vọng mình sẽ ngày một hoàn thiện hơn ngay trong chính kiếp sống này. Phật giáo đã răn tôi rằng ‘chuyển hóa’ không phải là một từ sáo rỗng: Đó là sự tu dưỡng bền bỉ mỗi ngày. Tôi không biết mình đã tốt lên được bao nhiêu, đó không phải là chuyện mà tôi có thể tự phán xét, nhưng tôi biết mình đã tận tâm nỗ lực.”
Vậy theo anh thế giới bên kia không tồn tại sao?
“Tôi tin rằng những gì còn sót lại cho chúng ta sau khi kiếp sống này kết thúc sẽ chính là những gì ta đã kiến tạo bên trong mình: Trái tim, tâm hồn, ý niệm, và hành động. Phật giáo gọi đó là ‘nghiệp’ (karma). Nó là thứ luôn âm thầm đồng hành cùng ta, định hình ta là ai và có lẽ cả việc ta sẽ trở thành ai, ta sẽ đi về đâu, và ta sẽ tiếp tục hành trình của mình như thế nào. Tôi không hình dung thế giới bên kia là một chốn hiện hữu cụ thể, nhưng tôi cảm nhận sâu sắc rằng sẽ chẳng có bất kỳ điều gì ta đã và đang làm rơi vào hư vô cả. Mỗi một cử chỉ đều sẽ lưu lại dấu vết.”
 |
Anh sinh ra trong một gia đình Công giáo ở tỉnh Veneto vào những năm 60. Cơ duyên nào đã khiến anh quyết định cải đạo?
“Tôi biết đến đạo Phật vào cuối thập niên 80 nhờ một người bạn, Maurizio Boldrini. Anh ấy có một tiệm băng đĩa và tôi hay tạt qua đó sau những buổi tập. Chính anh ấy là người đã dẫn dắt tôi vào đạo Phật và nói rằng nó có thể xoa dịu tâm hồn tôi trong những thời điểm tăm tối nhất của cuộc đời. Kể từ giây phút đó, sự cam kết của tôi với cuộc hành trình tu dưỡng nội tâm không ngừng nghỉ chính thức bắt đầu, và nó vẫn kéo dài đến tận hôm nay. Chưa một ngày nào tôi bỏ bê việc cầu nguyện, một lần vào bình minh và một lần khi màn đêm buông xuống. Lúc đầu, tôi rất sợ phải nói với gia đình, bởi ở Veneto thời bấy giờ, ai cũng là người Công giáo cả.”
Liệu một Baggio như ngày hôm nay có xuất hiện trên đời không nếu thiếu đi Phật giáo?
“Phật giáo đích thực là nơi trú ẩn an toàn của tôi, nó nhào nặn tôi thành một con người trọn vẹn, đưa đường chỉ lối để tôi sửa chữa những góc khuất trong tính cách mà trước đây tôi chưa từng mảy may để ý tới. Nó trao cho tôi sức mạnh vào những thời điểm khốn cùng nhất và dũng khí để không bao giờ buông xuôi.”
Ký ức đầu tiên trong đời anh là gì?
“Chắc chắn là quả bóng. Tôi ôm nó đi ngủ, lúc nào cũng giữ nó bên mình.”
Gia đình anh ngày đó thế nào?
“Nhà tôi có 10 người, tôi luôn nhớ về những bữa trưa, bữa tối mà cả nhà quây quần bên một chiếc bàn ăn. Chúng tôi chẳng giàu có gì, nhưng chúng tôi cũng có trong tay tất cả. Bố tôi là một người lao động cần mẫn, say mê bóng đá và đua xe đạp, và là một fan cuồng của Inter.”
Còn anh, hồi nhỏ anh hâm mộ đội nào?
“Vicenza của Pablito Rossi, đội bóng quê hương tôi. Tôi thường đến sân vận động bằng chiếc xe đạp của bố, đó là những năm tháng thắt lưng buộc bụng. Cái lạnh thấu xương của thuở ấy tôi vĩnh viễn không quên được. Và cả những niềm hạnh phúc nữa.”
Nếu không làm cầu thủ, anh sẽ làm gì?
“Một thợ tiện, cùng với bố. Ông là một người xuất chúng, việc gì ông cũng làm được. Chiếc máy tiện được đặt ngay dưới cửa sổ phòng tôi. Lúc lên giường đi ngủ tôi vẫn còn nghe thấy những âm thanh quen thuộc từ xưởng máy. Lúc thức giấc, tôi luôn thấy bố đã miệt mài làm việc tự bao giờ. Chúng tôi cũng thường đi săn cùng nhau: Đó không phải là thú vui giải trí, mà là cách để có cái bỏ bụng. Chúng tôi chưa bao giờ lâm vào cảnh thiếu thốn, nhưng tôi vẫn nhớ như in lần đầu tiên mình được ăn một miếng bít tết. Lúc đó tôi mới hẹn hò với Andreina. Bố vợ tương lai nấu cho tôi một miếng bít tết, và tôi cứ đinh ninh rằng miếng thịt ấy sẽ được chia cho tất cả mọi người. Sự ngỡ ngàng tột độ đã ập đến khi ông nói rằng tất cả là dành cho mình tôi. Ở nhà, với một miếng bít tết như thế, gia đình tôi sẽ chia nó ra làm mười phần.”
Anh vẫn yêu thích mấy công việc tay chân chứ?
“Rất thích luôn là đằng khác. Tôi vẫn thường tự tay chế tạo, hàn xì, hay chạm khắc nút bần. Tôi còn cuốc đất, vào rừng chăm sóc cây cối nữa, và tôi cực kỳ thích điều khiển máy xúc.”
 |
Đầu gối của anh chằng chịt những vết sẹo.
(Baggio xắn ống quần lên) “Đây là những vết tích của vô vàn chấn thương đã bám riết lấy sự nghiệp của tôi. Lần đầu tiên tôi bị chấn thương đầu gối, tôi chỉ là một thằng nhóc và hồi đó làm gì đã có những kỹ thuật phẫu thuật tiên tiến như bây giờ.”
Vì thế anh đã sang Pháp, đến Saint-Étienne, tìm bác sĩ Bousquet.
“Ông ấy là người đầu tiên ở châu Âu phẫu thuật bằng vật liệu sinh học. Họ phải cắt một phần mô từ cơ đùi của tôi – phần cơ giọt nước ấy – để tái tạo lại dây chằng chéo đã đứt lìa. Chân tôi phải bị mổ toang ra như một cuốn sách để họ thao tác trực tiếp. Chúng tôi đã lặn lội đến Saint-Étienne trên chiếc xe Ford cũ rích của gia đình. Mười hai tiếng đồng hồ lái xe trong sự im lặng: Tôi sợ hãi kinh khủng cái viễn cảnh mình sẽ vĩnh viễn không bao giờ được chơi bóng nữa.”
Thế sau ca phẫu thuật thì sao?
“Khi tỉnh lại sau cơn mê, tôi đã gào thét trong đau đớn tột cùng. Tôi không thể dùng thuốc giảm đau vì tôi vốn dị ứng với chúng. Tôi đã van xin mẹ: ‘Mẹ ơi, nếu mẹ thương con, xin mẹ hãy giết con đi’. Tôi không thể chạy, không thể tập luyện như xưa nữa. Suốt vài tháng trời, tôi không hề mang những tấm séc tiền lương của Fiorentina đi rút.”
Tại sao vậy?
“Vì tôi thấy hổ thẹn. Tôi không thể chịu nổi ý nghĩ mình nhận tiền mà không cống hiến được gì, không thể trao đi giá trị xứng đáng. Vì vậy, tôi quăng mấy tờ séc vào ngăn kéo. Hình bóng của bố, khuôn mặt của ông, giọng nói của ông khi răn dạy rằng những đồng tiền không do công sức mình làm ra sẽ chỉ mang tới xui xẻo lại ùa về. Với tôi, lao động luôn gắn liền với nhân phẩm. Dù tôi đang chấn thương, dù lỗi không phải ở tôi, tôi vẫn cảm thấy gánh nặng đó đè trĩu trong lòng.”
Trong cuốn sách tuyệt hay “Luce nell’oscurità” (Ánh sáng trong đêm tối) mà nhà xuất bản Rizzoli sẽ phát hành vào tuần tới, anh có kể về bàn thắng đã đưa tên tuổi mình ra ánh đèn sân khấu của thế giới bóng đá đỉnh cao: Một pha đi bóng ngoạn mục cứ như đang chơi slalom tàn phá hàng thủ Tiệp Khắc ở Italia 90. Cùng ngày hôm đó, anh đã mua ngôi nhà mà hiện tại anh vẫn đang gắn bó.
“Mua mà chẳng cần đến xem nhà trước một lần nào luôn. Mọi chuyện đã diễn ra một cách chớp nhoáng trong âm hưởng của khúc ca ‘Notti Magiche’ (hay còn được biết đến với cái tên ‘Un’estate italiana’ – ‘Mùa hè Italia’, bài hát chính thức của World Cup 1990). Ban đầu tôi thậm chí còn chẳng có đủ tiền để mua đứt nó cơ. Nhưng tôi luôn là người rất giỏi trong việc đặt ra mục tiêu và dốc sức để vươn tới nó. Tôi đã có những khoảng thời gian tuyệt vời ở nhiều thành phố, nhưng Vicenza mới là nhà, nơi có những người máu mủ ruột rà của tôi.”
Anh đã gặp vợ mình, chị Andreina, như thế nào?
“Chúng tôi thân nhau từ thời tấm bé, nhà hai đứa cách nhau chỉ vài trăm mét và học chung trường cấp hai. Vào một đêm tháng Bảy nọ, ngay trước đêm tôi lên đường tham gia đợt tập huấn đầu tiên với Vicenza, chúng tôi nán lại trò chuyện và tôi đã xin cô ấy một chiếc nhẫn nhỏ làm tín vật, với lời hứa sẽ trả lại khi trở về. Và chuyện đã diễn ra đúng như vậy. Tôi trở về từ Recoaro, chúng tôi gặp nhau, tôi trả lại chiếc nhẫn và ngay tối hôm đó chúng tôi chính thức hẹn hò. Chúng tôi luôn mơ về viễn cảnh ‘ngôi nhà và những đứa trẻ’, thậm chí đã đặt tên cho chúng từ rất lâu trước khi chúng cất tiếng khóc chào đời. Ngồi trong ô tô, chúng tôi thường bảo nhau: ‘Thử tưởng tượng xem lúc Valentina và Mattia ngồi ở hàng ghế sau sẽ thế nào nhỉ’.”
 |
Và rồi Valentina và Mattia đã chào đời.
“Mattia được đặt theo tên người bạn thân của Remi, nhân vật chính trong một bộ phim hoạt hình mà chúng tôi say mê ngày bé. Hơn bốn mươi năm qua, chúng tôi chưa từng rời xa nhau lấy một ngày. Rồi đứa nhóc thứ ba cũng đến: Leonardo, đặt tên theo Leonardo da Vinci. Andreina đã theo chân tôi đến mọi nơi tôi thi đấu và biến những vùng đất lạ thành tổ ấm. Chúng tôi tin chắc rằng hai đứa vốn đã gắn kết với nhau từ một ‘kiếp trước’ nào đó rồi.”
Chắc ở kiếp sống ấy anh chị cũng là vợ chồng nhỉ?
“Có thể là vợ chồng, có thể là anh em, cũng có thể là mẹ con. Dĩ nhiên tôi không thể tường tận được chuyện này. Nhưng tôi cảm nhận được sợi dây liên kết ấy đã tồn tại, dưới một hình hài nào đó. Có những mối duyên dường như điểm khởi đầu chẳng phải là khi ta mới quen nhau. Mà chúng giống như sự tiếp nối của một câu chuyện còn dang dở.”
Mùa hè năm 1990: Cuộc chuyển nhượng từ Fiorentina sang Juventus. Một cú sốc lớn.
“Cả Florence phẫn nộ. Tôi phải đến trung tâm huấn luyện Coverciano của đội tuyển Ý bằng cách trốn chui trốn lủi trong một chiếc xe tuần tra của cảnh sát để người hâm mộ đội bóng áo tím không nhận ra mình ở cổng. Tôi đã khóc tức tưởi như một đứa trẻ. Tiếng còi xe cứu thương hú vang hướng về phía trụ sở Fiorentina, nơi các cuộc ẩu đả bùng nổ ròng rã ba ngày trời. Lòng tôi đau như cắt trước tất cả sự giận dữ và tổn thương ấy. Bản thân tôi chưa từng muốn rời đi, nhưng tôi lại tự cảm thấy mình là kẻ có tội.”
Khi trở lại Florence trong màu áo Juve, lúc đi vào đường hầm, các cổ động viên đã ném một chiếc khăn quàng cổ màu tím về phía anh.
“Và tôi đã cúi xuống nhặt nó lên. Đó là cử chỉ của sự tôn trọng, của tình yêu dành cho đội bóng đã đặt trọn niềm tin vào tôi bất chấp mọi chấn thương tàn khốc.”
Anh đã không đá quả phạt đền mà Juve được trao trong trận đấu với Fiorentina.
“Người sút là De Agostini, vì anh ấy vốn dĩ là người chịu trách nhiệm đá phạt đền từ trước khi tôi chuyển tới.”
Trong sách, anh có nhắc đến mối quan hệ với Lippi ở Inter. Anh có lời giải thích nào về những ác cảm mà đôi khi các huấn luyện viên dành cho mình không?
“Tôi không thích phán xét người khác, vì mỗi người đều mang một cá tính riêng, những nỗi sợ và cách cảm nhận bóng đá riêng. Tuy nhiên, đôi lúc tôi có cảm giác rằng một số huấn luyện viên thực sự rất vất vả để chấp nhận việc một cầu thủ lại nhận được quá nhiều sự chú ý. Có lẽ nguyên nhân không phải là sự ghen tị tầm thường, mà là nhu cầu muốn khẳng định uy quyền của họ. Tôi luôn cố gắng hành xử thật khiêm tốn và cống hiến hết sức, nhưng không phải lúc nào như thế cũng là đủ. Điều đó cũng là một phần trong câu chuyện đời tôi.”
Về Sacchi, sau khi bị thay ra trong trận gặp Na Uy tại World Cup 1994, anh đã nói trước ống kính truyền hình toàn cầu: “Cái lão này điên mất rồi”.
“Họ vừa đuổi thủ môn Pagliuca của chúng tôi ra khỏi sân. Về mặt chiến thuật, việc rút tôi ra thay vì Casiraghi – một trung phong có thể hình tốt – là một quyết định hợp lý. Nhưng vấn đề là vừa mới hôm trước, Sacchi đã gọi tôi vào phòng khách sạn của ổng và bảo: ‘Với đội bóng này, cậu đóng vai trò chẳng khác gì Maradona đối với Argentina cả’. Những lời ấy đã khắc sâu vào tâm trí tôi. Vì thế, khi bị thay ra, tôi cảm thấy đó là một sự mâu thuẫn khổng lồ. Tôi thầm nghĩ, nếu những lời Sacchi nói là thật lòng, thì người ta sẽ chẳng bao giờ rút Maradona ra khỏi sân cả. Đó hoàn toàn chỉ là phản ứng bản năng, bùng nổ từ sự thất vọng tột độ.”
Tuy là người đã ‘gánh’ đội tuyển vào trận chung kết, nhưng bản thân anh lại đến đó với một cơ thể rệu rã.
“Buổi sáng sau trận bán kết với Bulgaria, tôi phải đến nha sĩ: Một hậu vệ đã vung chỏ đánh rách môi và mẻ một chiếc răng của tôi, người ta phải phục hình lại nó. Tôi nhớ mình đã xấu hổ tới mức phải nhai kẹo cao su suốt hiệp hai để giấu đi chiếc răng mẻ đó. Ở Los Angeles, vào đêm trước trận chung kết, tự dưng họ lôi tôi ra bắt tập sút ngay trong phòng tổ chức tiệc cưới của khách sạn để kiểm tra thể trạng của tôi. Lúc ấy tôi đã kiệt quệ cả về thể xác lẫn tinh thần, giống như những người khác. Hành trình tiến đến trận chung kết của chúng tôi chẳng hề trải hoa hồng. Tôi thậm chí đã nghĩ rằng đối với một số người trong đội tuyển thì sự góp mặt của tôi trong trận đấu đó không còn là ưu tiên hàng đầu nữa.”
 |
Ý anh là Sacchi không muốn anh ra sân trong trận gặp Brazil?
“Sẽ là rất bậy bạ nếu quy chụp cho người khác những ý đồ mà mình không thể tỏ tường ngọn ngành. Nhưng phải nói rằng lúc bấy giờ tôi thực sự đã cảm nhận được một bầu không khí đầy sự mập mờ. Có lẽ người ta đã nghĩ rằng một chiến thắng mà không cần đến tôi sẽ càng làm rạng rỡ sức mạnh của tập thể hơn. Và nhỡ đâu thất bại, sự vắng mặt của tôi lại có thể trở thành một lý do bào chữa hoàn hảo. Đó là những dòng suy nghĩ đã loé lên trong đầu tôi vào thời điểm ấy.”
Trapattoni đã gạch tên anh khỏi chiến dịch World Cup 2002.
“Tôi đã tập luyện như một gã điên, tôi thậm chí còn bảo với Andreina rằng: ‘Thời gian này em hãy tạm quên việc mình đang có chồng đi’. Trapattoni đã gọi điện thoại cho tôi khi tôi đang đứng trên sân thượng ở Caldogno cùng Valentina. Tôi sẽ không bao giờ quên được giọng nói của ông ấy lúc đó: ‘Tôi không dám mang cậu theo, tôi sợ cậu lại chấn thương’. Dù cho tôi đã chứng minh rằng mình chẳng e sợ bất cứ điều gì. Và ngay cả khi xui xẻo dính chấn thương, tôi cũng sẽ được khép lại sự nghiệp một cách oai hùng ở một kỳ World Cup.”
Có huấn luyện viên nào mà anh thực sự hòa hợp không?
“Tôi luôn sẵn lòng cống hiến hết mình cho tập thể và các huấn luyện viên. Tôi hòa hợp với tất cả những người thầy không cảm thấy họ cần phải chứng tỏ uy quyền của bản thân, những người không chịu áp lực phải tỏ ra mạnh mẽ hơn tôi. Tôi lúc nào cũng dốc trọn sức lực, và minh chứng rõ ràng nhất là tôi luôn rất hoà thuận với mọi đồng đội của mình.”
Kể cả với Del Piero, người đã tiếp quản chiếc áo số 10 của anh ở Juve sao?
“Chúng tôi chưa một lần nào thực sự đối đầu, xung đột với nhau cả. Tôi luôn coi Alessandro như một cậu em trai. Tôi đã chứng kiến cậu ấy đến, trưởng thành và toả sáng rực rỡ. Cậu ấy là một chàng trai nghiêm túc, lễ phép và sở hữu tài năng phi thường. Trong phòng thay đồ, chúng tôi thường dùng phương ngữ Veneto để trò chuyện, và điều đó càng kéo hai đứa lại gần nhau hơn. Ngay cả bây giờ cũng thế, mỗi khi chúng tôi hội ngộ. Chiếc áo số 10 dĩ nhiên là một trọng trách rất nặng nề, nhưng nó không bao giờ được phép trở thành bức tường ngăn cách giữa con người với nhau.”
 |
Còn Ronaldo ‘Người ngoài hành tinh’ thì sao?
“Khi cậu ấy bị vỡ đầu gối, trái tim tôi như thắt lại vì xót xa. Tôi thấu hiểu tận cùng cái cảm giác khi bị chính cơ thể mình phản bội, khi một phần cơ thể không còn tuân theo ý chí của mình nữa. Cậu ấy là một tài năng xuất chúng, một viên ngọc quá đỗi hiếm hoi. Và có lẽ chính vì thế mà nỗi đau của cậu ấy lại càng cứa sâu vào lòng tôi hơn.”
Mazzone từng dành cho chú chó của anh một ngoại lệ.
“Ông ấy vốn không bao giờ cho phép ai mang động vật đến sân tập, tôi nghĩ là do ông ấy sợ chúng. Thế nên vào một buổi sáng nọ, khi nhìn thấy chú chó Labrador tên Miele của tôi tung tăng chạy trên thảm cỏ, ông ấy đã hét lên bằng một thứ giọng đặc sệt chất Rome: ‘Đ*t mẹ, con chó chết tiệt này là của thằng nào thế?’. Một đồng đội tiến lại gần: ‘Thưa thầy, chó của Roby đấy ạ’. Và ông ấy, mặt tỉnh bơ, đổi giọng ngay lập tức: “Còn chờ gì nữa? Cho nó cái bánh quy đi, để yên cho nó chơi!’. Đó là một giai thoại nổi tiếng phác họa hoàn hảo nhất về mối quan hệ giữa chúng tôi.”
Anh là người Ý duy nhất ghi bàn ở ba kỳ World Cup. Và giờ thì đội tuyển Ý đã vắng mặt ở ba kỳ World Cup liên tiếp. Tại sao lại như vậy? Và làm thế nào để thoát khỏi vũng lầy này?
“Có quá nhiều thứ cần phải chấn chỉnh. Bọn trẻ không còn chơi bóng trên đường phố nữa. Và ở Serie A thì số lượng cầu thủ người Ý chỉ đếm trên đầu ngón tay. Nếu bạn phải lặn lội sang tận nước khác để mang về một cầu thủ rồi nhập tịch cho cậu ta, điều đó chứng tỏ vào thời điểm ấy bạn chẳng thể tìm ra một người Ý nào đạt đẳng cấp tương đương. Cần phải tạo ra một cơ chế thực sự khuyến khích việc ươm mầm và trao cơ hội cho các tài năng trẻ trong nước. Tài năng bóng đá thì vẫn luôn ở đó, nhưng ta phải cất công kiếm tìm, chở che và nâng tầm chúng. Và quan trọng nhất là phải có đủ lòng can đảm để trao niềm tin cho bọn trẻ.”
Sau nhiều năm sống ẩn mình, anh đã mở một tài khoản Instagram và thu hút gần một triệu người theo dõi. Có phải con gái anh là người đứng sau quản lý nó không?
“Phụ nữ luôn có những sở trường rất đáng nể, làm việc cùng Valentina là một trải nghiệm tuyệt vời. Tôi vốn không ưa việc trở thành tâm điểm của sự chú ý. Tôi luôn kiệm lời. Nhưng thời thế đã đổi thay, thật tuyệt khi được mở lòng với thế giới một cách giản dị và có một kênh kết nối trực tiếp với người hâm mộ, bất kể họ ở chân trời góc bể nào. Hồi xưa, đó là việc không tưởng, một chuyện hoang đường. Ngay cả ý tưởng viết cuốn sách này cũng xuất phát từ mong muốn được trò chuyện trực tiếp với mọi người, để tiếp lửa cho những người trẻ và cho những ai đang cảm thấy lạc lối, giống hệt như tôi của ngày xưa trước khi tìm thấy ánh sáng tái sinh.”
Vậy tập tài liệu dày 900 trang của anh về vấn đề cải tổ bóng đá Ý giờ trôi dạt về đâu rồi?
“Tôi không ngạo mạn đến mức vỗ ngực cho rằng dự án đó là một thiết kế hoàn hảo và đủ sức giải quyết mọi vấn đề của bóng đá Ý đâu. Nó cũng không phải là tâm huyết của riêng mình tôi, mà được chắp bút cùng với những chuyên gia xuất chúng khác. Tôi đã cố hết sức xúc tiến nó, để công sức của họ không bị lãng phí. Nhưng trên đời này, mọi chuyện đâu phải lúc nào cũng thuận buồm xuôi gió như ta ước mong.”
Theo anh thì ai là cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại?
“Khó mà nói được. Maradona là một sự tồn tại vô cùng đặc biệt. Một người vĩ đại nhưng rất đỗi khiêm nhường. Có lần, trên một chuyến bay đến Argentina, chúng tôi đã cùng nhau chơi tâng bóng.”
 |
Maradona và Baggio tâng bóng cùng nhau trên máy bay. Ôi! Một cảnh tượng thật sự quá đỗi tuyệt diệu!
“Ở độ cao 10 ngàn mét so với mặt đất, gần sát với bầu trời. Chúng tôi còn kéo cả thằng cu Mattia nhà tôi vào chơi cùng nữa. Còn cầu thủ xuất sắc nhất mà tôi từng sát cánh thì lại không có một sự nghiệp vang dội, chính là anh bạn Ferruccio Polo ở vùng Grado, biệt danh là ‘Người Hà Lan bay’.”
Ferruccio nào cơ?
“Cậu ấy đã chuyển từ câu lạc bộ Gradese sang Fossalon chỉ để đổi lấy một xe kéo ngô và hai con gà đẻ trứng. Mỗi lần tình cờ chạm mặt nhau, cậu ấy lại trêu tôi: Cậu trở thành Baggio vĩ đại chẳng qua là vì tớ bị chấn thương thôi nhé. Chứ không á, tớ đã sút cho cậu văng khỏi mặt đất rồi (Roberto cười lớn).”
Anh có còn mơ thấy quả phạt đền ở Pasadena không?
“Luôn luôn. Thậm chí có lúc tôi còn nghĩ về nó khi đang thức trắng trân trên giường, vào những đêm không tài nào chợp mắt nổi. Tôi nhắm mắt, mường tượng cảnh mình vung chân đưa bóng vào lưới. Và rồi tôi chìm vào giấc ngủ.”
Với một sự nghiệp không có quá nhiều những danh hiệu tập thể cao quý thì những bàn thắng của Roberto Baggio thực sự là tác phẩm nghệ thuật: những kiệt tác để chúng ta khám phá, tìm hiểu lại, mổ xẻ và tận hưởng qua nhiều thế hệ. “Bất cứ khi nào xem lại bàn thắng đó, kể cả đến hiện tại, tôi đều đứng dậy và vỗ tay”, HLV Roberto Mazzone viết trong cuốn tự truyện “Un Vita in Campo” của mình.
Có một sự thật là Roberto Baggio chưa từng đá một kỳ Euro nào, không giành được danh hiệu nào cùng Azzurri cũng như chưa từng vô địch UEFA Champions League. Nhưng sự vĩ đại của anh không thể chỉ đong đếm đến từ những danh hiệu mà còn xuất phát cách chơi, từ chính con người và cả những nỗi buồn của anh.
Đó là tuần lễ trước sinh nhật lần thứ 38 của Lionel Messi. Có lẽ vợ anh, Antonella, đang băn khoăn không biết nên tặng gì. Rồi một món quà đã đến, sớm hơn dự kiến, bất ngờ và đặc biệt. Nhìn nụ cười rạng rỡ như trẻ thơ trên gương mặt Messi, ai cũng có thể thấy món quà ấy khiến anh xúc động như một đứa bé.
