Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cho hay, kim ngân hoa (tên khoa học là Lonicera japonica) là cây dây leo rất quen thuộc, vừa được trồng làm cảnh vừa được dùng làm thuốc.
Trong y học cổ truyền, kim ngân hoa được coi là vị thuốc điển hình của nhóm thanh nhiệt, giải độc. Dược liệu này thường được các thầy thuốc chỉ định sử dụng khi cơ thể có biểu hiện viêm, nhiễm hoặc nóng trong. Nụ hoa có giá trị dược tính cao hơn so với hoa đã nở to hoặc khi dùng toàn bộ cả thân và lá cây.
Theo kinh nghiệm dân gian và các tài liệu y học cổ truyền, kim ngân hoa có vị ngọt, tính hàn. Vị thuốc này mang lại nhiều công dụng vượt trội như: Thanh nhiệt, giải độc cơ thể; Hỗ trợ điều trị viêm họng, cảm sốt, đường hô hấp; Làm giảm mụn nhọt, hỗ trợ điều trị các bệnh viêm da, dị ứng và nhiễm khuẩn nhẹ.
Trong đời sống hằng ngày, người dân ở nhiều nơi thường có thói quen hãm loại hoa này thành trà uống thay nước khi bị nóng trong hoặc phối hợp vào các bài thuốc trị cảm lạnh. Một số nơi dùng cây này nấu nước tắm cho những người bị mẩn ngứa, rôm sảy trong mùa hè.
Không chỉ dừng lại ở kinh nghiệm dân gian, tác dụng của kim ngân hoa đã được chứng minh rõ ràng dưới góc độ khoa học hiện đại.
Cụ thể, các nghiên cứu cho thấy trong loại hoa trên chứa nhiều hoạt chất sinh học quý như chlorogenic acid, luteolin và flavonoid. Các chất này đã được ghi nhận có tác dụng kháng khuẩn, kháng virus (ở mức độ thực nghiệm và in vitro), đồng thời giúp chống viêm, hạ sốt nhẹ và chống oxy hóa mạnh mẽ.
Một số nghiên cứu y học hiện đại cũng khẳng định, chiết xuất từ kim ngân hoa có khả năng ức chế một số loại vi khuẩn gây viêm đường hô hấp và làm giảm đáng kể phản ứng viêm nội sinh trong cơ thể.
Để sử dụng kim ngân hoa hiệu quả, cách dùng phổ biến nhất là hãm trà: Sử dụng 5-10g nụ hoa khô để hãm với nước sôi uống trong ngày. Ngoài ra, trong các bài thuốc thanh nhiệt, người dân có thể phối hợp kim ngân hoa với một số vị thuốc nam khác như bồ công anh, liên kiều, vỏ núc nác hay đơn đỏ.
Do kim ngân hoa có tính hàn (lạnh), những người có thể trạng tỳ vị hư hàn, người hay bị lạnh bụng, đi ngoài cần phải hết sức thận trọng và tuyệt đối không lạm dụng kéo dài.
Trong số các tác dụng của lá dâu tằm, khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết cho người bệnh tiểu đường được xem là nổi bật nhất và đã được khoa học hiện đại chứng minh rõ ràng.
Nhiều người có thói quen đãi bỏ vỏ đậu xanh khi chế biến thực phẩm. Tuy nhiên, chính phần vỏ bị bỏ đi này mới là vị thuốc có tác dụng thanh nhiệt, giải độc giúp cơ thể chống chọi với nắng nóng.
Thường bị nhầm lẫn là cỏ dại, rau má mỡ (rau má chuột) lại là một vị thuốc nam với nhiều công dụng từ thanh nhiệt đến kháng viêm.
