Theo TS. Lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam, không chỉ thịt quả đu đủ thơm ngon, giàu dinh dưỡng mà các bộ phận khác như lá, hạt, rễ, vỏ và mủ đều có giá trị đối với sức khỏe. Trong đó, hạt đu đủ là một vị thuốc đáng chú ý.
Các nghiên cứu cho thấy hạt đu đủ không độc hại, chứa nhiều hoạt chất sinh học quý giá như: flavonoid, tannin, đường khử, alkaloid, phenol, saponin và terpenoid.
Nhờ vị cay nồng đặc trưng, hạt đu đủ có thể được nghiền làm gia vị trong món salad hoặc dùng thay thế cho hạt tiêu đen như một chất bổ sung dinh dưỡng.
Lương y Giang cho biết, trong Đông y, hạt đu đủ từ lâu đã được sử dụng kháng khuẩn, chống độc, bảo vệ cơ thể chống lại các gốc tự do, thường dùng để điều trị ngộ độc thực phẩm do nhiễm ký sinh trùng, vi khuẩn E. coli, các bệnh nhiễm trùng do virus, nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm nấm candida và nhiễm trùng huyết.
Tại một số nơi, người dân dùng hạt đu đủ sấy khô kết hợp với các thảo dược (can khương, địa liền, ngải cứu, huyết giác, khương hoạt, bạch chỉ…) làm túi chườm nóng. Khi đạt độ ấm phù hợp, túi này dùng đắp lên vùng cột sống giúp điều trị thoái hóa, giảm đau và tiêu viêm hiệu quả.
Y học hiện đại cũng chứng minh nhiều tác dụng sinh học quan trọng của chiết xuất hạt đu đủ thông qua các nghiên cứu trên chuột.
Theo đó, chiết xuất nước từ hạt đu đủ giúp hạ đường huyết, giảm dần đường huyết lúc đói, giảm triglyceride, cholesterol tổng, LDL-cho, VLDL-cho và tăng HDL-cho.
Ngoài ra, chiết xuất hạt đu đủ có khả năng chống lại chứng loét dạ dày do ethanol gây ra nhờ cơ chế giảm bài tiết dịch dạ dày và bảo vệ niêm mạc. Tác dụng này đến từ các hợp chất polyphenol (chất chống oxy hóa), alkaloid và flavonoid, giúp ích lớn cho các rối loạn tiêu hóa, rối loạn chức năng dạ dày và đường tiêu hóa.
Lương y Giang lưu ý, người dân không nên ăn quá nhiều hạt đu đủ mà chỉ nên dùng như gia vị. Nam giới và phụ nữ đang có kế hoạch sinh con không nên dùng, phụ nữ có thai và đang cho con bú cũng không không sử dụng loại hạt này.
Vừa là nguyên liệu làm món nộm đặc sản của vùng cao Tây Bắc, cây núc nác còn là vị thuốc tự nhiên giúp thanh nhiệt, kháng viêm và chống dị ứng hiệu quả.
Rau sam là một ‘kho báu’ dinh dưỡng với khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết cho người bệnh tiểu đường.
Râu ngô và nhân trần là hai vị thuốc quen thuộc, nhiều người xem đây là thức uống giúp “mát gan”, “giải độc”, “giải nhiệt” nên đun cả nồi dùng hằng ngày thay nước lọc.
