Chuối là loài cây phổ biến, hầu hết các bộ phận của cây chuối như hoa, quả, lá, thân, củ đều có ích. Trong đó, hoa chuối rừng được biết đến như một loại rau dân dã, trước đây được dùng để chống đói.
TS, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam cho biết, chuối rừng (Musa acuminata) là loài chuối dại bản địa của vùng Đông Nam Á, được coi là một loại rau nấu thành nhiều món ăn khác nhau ở các nước châu Á.
Hoa chuối mang nhiều chất dinh dưỡng và vitamin, do đó còn được dùng chữa suy dinh dưỡng trẻ em, người suy nhược cơ thể.
Hoa chuối chứa chất bổ sung dinh dưỡng đáng kể dựa trên hàm lượng kali và chất xơ (lignin, cellulose và hemicelluloses) cao. Ngoài kali, nguyên tố đa lượng có nhiều nhất trong hoa chuối là calci, phospho. Các nguyên tố khác, theo thứ tự giảm dần, bao gồm magie, natri, mangan, kẽm, sắt và đồng.
Ngoài việc nấu ăn, hoa chuối còn được dùng để chữa một số bệnh. Tiến sĩ Giang cho biết, trong đông y, hoa chuối được dùng để chữa đau tim, hen suyễn và các vấn đề nội tiết như tiểu đường. Tiêu thụ hoa chuối cũng giúp điều trị tiêu chảy và co thắt dạ dày. Đối với phụ nữ, ăn hoa chuối giúp lợi sữa, giảm đau bụng kinh và giảm các triệu chứng thời kỳ mãn kinh.
Các nghiên cứu hiện đại cũng xác định trong hoa chuối có các hợp chất hoạt động như glycoside, tannin, saponin, phenol, steroid và flavonoid trong chiết xuất hoa metanol của hoa chuối (Musa acuminata).
Glycoside được phát hiện trong sàng lọc hóa chất thực vật được sử dụng trong điều trị suy tim sung huyết và rối loạn nhịp tim, giúp bảo vệ tim khỏi bệnh tim mạch vành.
“Tannin được cho là có một số hoạt động kháng khuẩn và chống oxy hóa ở nồng độ thấp, có thể ức chế sự phát triển của vi khuẩn và hoạt động như một chất chống nấm ở nồng độ cao hơn.
Saponin có trong hoa chuối thường được sử dụng trong y học để điều trị bệnh động kinh, tiết nước bọt quá mức, nhiễm clo và chứng đau nửa đầu”, Tiến sĩ Giang nói.
Một số tác dụng dược lý nổi bật đã được nghiên cứu
Tác dụng kháng khuẩn. Chiết xuất hoa chuối cho thấy hoạt tính kháng khuẩn tốt đối với các vi sinh vật được thử nghiệm như Escherichia coli, Proteus mirabilis, Staphylococcus aureus, Micrococcus sp, Salmonella sp, Bacillus subtilis, Bacillus thuringiensis, Candida albicans và Aspergillus niger. Đặc tính kháng khuẩn này giải thích cho việc người dân sử dụng hoa chuối để điều trị và chữa lành một số bệnh nhiễm trùng.
Tác dụng chống tăng đường huyết. Việc tiêu thụ hoa chuối như một loại rau rất phổ biến ở nhiều nước ở Đông Nam Á. Với hàm lượng chất xơ cao cùng với các chất chống oxy hóa, hoa chuối có tác dụng điều hòa đường huyết, chống tăng đường huyết.
“Trong một nghiên cứu, dịch chiết hoa chuối có tác dụng ức chế hoạt động của α-glucosidase tốt hơn α-amylase ở nồng độ 200 µg/ml. Nghiên cứu này kết luận rằng chiết xuất hoa chuối là nguồn cung cấp chất chống oxy hóa tự nhiên mạnh mẽ, có thể được sử dụng làm chất điều hòa đường huyết sau bữa ăn”, Tiến sĩ Giang thông tin.
Không chỉ là loại quả pha nước giải nhiệt đặc trưng của mùa hè miền Bắc, quả sấu còn có những công dụng chữa bệnh.
Hạt đu đủ thường bị bỏ đi nhưng theo chuyên gia, đây là vị thuốc quý trong cả y học cổ truyền và y học hiện đại với nhiều công dụng chữa bệnh.
Giòn, mát, ít ngấy, trộn cùng hoa chuối, xoài xanh, rau thơm, lạc rang – nộm sứa là món ăn được ưa chuộng trong mùa hè nắng nóng. Tuy nhiên, người ăn có thể bị sốc phản vệ nếu sơ chế sứa sai cách.
