Theo phản ánh, khoảng năm 2000, gia đình công dân có gần 10.000m2 đất nông nghiệp nằm trong diện quy hoạch xây dựng khu dân cư kết hợp chức năng văn hóa. Sau quá trình thu hồi và bồi thường, phần diện tích còn lại của gia đình chỉ còn gần 500m2.
Khi thực hiện công tác bồi thường, cơ quan chức năng đã thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cũ và cấp lại sổ đỏ mới cho phần diện tích còn lại. Trong giấy chứng nhận, phần mục đích sử dụng ghi “Lúa”.
Tuy nhiên, theo người dân, thửa đất này nằm giữa khu dân cư nên nhiều năm qua không trồng được gì. Năm 2008, mẹ của công dân đã xây dựng một căn nhà trên khu đất để các con có nơi ở.
Hiện nay, người mẹ mong muốn thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở để thuận tiện cho việc phân chia, cho tặng các con. Điều khiến gia đình băn khoăn là liệu trường hợp này có được hưởng chính sách ưu đãi không?
Trả lời nội dung trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết căn cứ giao đất, cho thuê đất và cho phép chuyển mục đích sử dụng đất hiện được quy định tại Điều 116 Luật Đất đai năm 2024, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024.
Theo quy định, đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân chuyển đất nông nghiệp trong khu dân cư, đất nông nghiệp nằm cùng thửa đất có đất ở sang đất ở hoặc các loại đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở, căn cứ xem xét là quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Bộ cho biết, việc chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp thuộc trường hợp phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép theo quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 121 Luật Đất đai năm 2024.
Thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất hiện được thực hiện theo Điều 14 Nghị định số 49/2026 của Chính phủ về phân cấp thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh trong lĩnh vực đất đai.
Bên cạnh đó, trình tự, thủ tục thực hiện cũng được quy định tại khoản 1 Điều 15 Nghị định số 49/2026. Theo đó, UBND cấp tỉnh sẽ ban hành quy định cụ thể về thủ tục hành chính đất đai trên địa bàn, trong đó có thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất.
Liên quan đến vấn đề người dân quan tâm là chính sách ưu đãi khi chuyển đất lúa sang đất ở, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất khi thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất được quy định tại khoản 2 Điều 121 Luật Đất đai năm 2024.
Theo đó, người sử dụng đất phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật; chế độ sử dụng đất, quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất được áp dụng theo loại đất sau khi được chuyển mục đích sử dụng.
Tuy nhiên, do không có đầy đủ hồ sơ, tài liệu cụ thể của vụ việc nên cơ quan này không nêu cụ thể.
Đáng chú ý, trong nội dung phản ánh, hộ gia đình đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích gần 500m2 với mục đích sử dụng là đất trồng lúa nhưng đã chuyển một phần diện tích sang đất ở.
Vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân liên hệ UBND cấp xã nơi có đất để được hướng dẫn và xem xét, giải quyết theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.
Người dân có nhu cầu chuyển đổi đất lúa sang đất ở gặp vướng mắc với những thửa đất nằm sát khu dân cư nhưng chưa rõ có được xem là “đất nông nghiệp trong khu dân cư” hay không.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết việc chuyển đất lúa sang đất ở không phụ thuộc riêng vào vị trí thửa đất mà phải căn cứ quy hoạch sử dụng đất và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
