Món quà vua tặng “thứ phi”
Nằm trên mặt tiền đường Quang Trung (phường Lâm Viên – Đà Lạt, Lâm Đồng), ngôi biệt thự cổ có tường được xây từ những khối đá vuông luôn thu hút ánh nhìn khách tham quan.
Biệt thự có 2 tầng nổi, một tầng hầm gồm 2 khối nhà được nối với nhau bằng một hành lang hình bán nguyệt. Phần tường nhà dày khoảng 60-80cm được xây hoàn toàn bằng đá granite. Vì vậy, người ta còn gọi đây là biệt thự đá.
Biệt thự có rất nhiều cửa sổ nhỏ xung quanh tường nhà và cửa ra vào. Các ô cửa này cũng được thiết kế với nhiều kích thước, hình dạng vuông, chữ nhật, tròn, vòm cung, chữ thập… khác nhau.
Hiện nay, khuôn viên biệt thự được cải tạo thành nhà hàng, quán ăn, thu hút đông khách thập phương đến ăn uống, vãn cảnh.
Tiếp nhóm bạn trong khuôn viên ngôi biệt thự cổ, ông Lê Văn Mưu (75 tuổi, phường Lâm Viên – Đà Lạt) cho biết mình có nhiều năm gắn bó với kiến trúc cổ này. Do đó, mỗi khi có thời gian, ông đều đến đây ngồi uống nước, ngắm thành phố.
Ông Mưu nói: “Cách đây 60 năm, tôi sống trong tầng hầm biệt thự. Lúc đó gia đình khó khăn, mẹ tôi dọn về đây, làm việc lặt vặt trong biệt thự.
Gắn bó nhiều năm, tôi được nghe nhiều câu chuyện, giai thoại ly kỳ liên quan đến biệt thự, trong đó có câu chuyện biệt thự từng là món quà của vua Bảo Đại tặng cho bà Phi Ánh – một người vợ không chính thức của cựu hoàng Bảo Đại.
Theo lời kể được truyền lại từ một vị quản gia từng phục vụ vua Bảo Đại mà tôi nghe được, khi mới quen và đem lòng yêu bà Phi Ánh, nhà vua từng gửi tặng bà một khoản tiền. Bà Phi Ánh cho rằng mình không được trân trọng nên đã nổi giận.
Để thay cho lời xin lỗi, vua Bảo Đại đã mua lại căn biệt thự này và tặng cho bà. Từ đó, công trình được nhiều người gọi bằng cái tên biệt thự Phi Ánh”.
Thu hút khách tham quan
Ông Tĩnh, người quản lý biệt thự cho biết, công trình được xây dựng từ năm 1928 theo phong cách kiến trúc xứ Basque (Tây Ban Nha). Cho đến nay, đây là biệt thự mang phong cách kiến trúc Tây Ban Nha duy nhất của TP Đà Lạt cũ.
Năm 1945, nhà nước tiếp quản căn biệt thự. Sau đó, biệt thự được sử dụng như một nhà hộ sinh, khu tập thể… Năm 2004, công ty có trụ sở tại Hà Nội thuê lại khối kiến trúc này để kinh doanh.
Khi thuê lại, công ty không làm thay đổi kiến trúc và nội thất nguyên bản của biệt thự mà chỉ tiến hành sơn lại. Đơn vị này có làm thêm một số công trình phụ để phục vụ hoạt động kinh doanh.
Ông Tĩnh cũng xác nhận thông tin biệt thự từng được vua Bảo Đại mua lại vào năm 1940 để tặng cho bà Phi Ánh.
Ông chia sẻ: “Vua Bảo Đại và bà Phi Ánh sống với nhau tại biệt thự một thời gian. Hai người có một con gái và một con trai, đều chào đời tại biệt thự này.
Người con trai của vua Bảo Đại và bà Phi Ánh là ông Nguyễn Phúc Bảo Ân (SN 1951) đang sinh sống ở nước ngoài. Năm ngoái, ông Bảo Ân đưa vợ con về Việt Nam, đến biệt thự thăm lại nơi mình chào đời. Sau đó ông ra Huế ngay, không lưu lại đây lâu.
Sau khi được cải tạo để kinh doanh, mỗi ngày biệt thự đón nhiều đoàn khách từ Hàn Quốc, Malaysia, Singapore… đến tham quan. Trong đó, đông nhất là các lượt khách đến từ Hàn Quốc. Họ tỏ ra thích thú, ấn tượng với kiến trúc độc đáo của ngôi biệt thự cổ.
Hiện, khách du lịch, người dân có thể đến tham quan, chụp ảnh, tìm hiểu về biệt thự miễn phí”.
