“Thung lũng trường thọ”
Cách TP Hà Nội khoảng 120km, xã Vân Sơn thuộc địa phận tỉnh Phú Thọ (khu vực 3 xã Ngổ Luông, Quyết Chiến và Vân Sơn, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình cũ) là điểm đến mới nổi gần đây trên bản đồ du lịch miền Bắc.
Xã nằm ở độ cao khoảng 1.200m so với mực nước biển, nơi đây được ví von như chốn “bồng lai tiên cảnh” vì khí hậu mát mẻ, trong lành và khung cảnh thiên nhiên hoang sơ, xanh tốt.
Đặc biệt vào mùa hè, xã Vân Sơn còn thu hút đông đảo du khách thập phương tìm đến trải nghiệm nhờ sở hữu hệ thống suối, thác tự nhiên đẹp, gần như chưa có sự tác động của con người.
Điều thú vị là điểm đến này còn được mệnh danh là “thung lũng trường thọ” vì người dân có tuổi thọ cao.
Ông Nguyễn Duy Tư – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Vân Sơn cho biết, địa phương hiện có 1.946 hộ dân với 9.158 nhân khẩu, 99% là đồng bào dân tộc Mường.
Độ tuổi trung bình của người dân nơi đây cao hơn so với mặt bằng chung cả nước. Các cụ trên 70 tuổi rất nhiều, vẫn đủ sức khỏe lên rừng hái thuốc, làm nương rẫy. Trong đó, có nhiều cụ già trên 90 tuổi còn minh mẫn, khỏe mạnh. Một số cụ hơn 100 tuổi vẫn tự sinh hoạt, nấu cơm, đun nước lá, thu hái nông sản… hàng ngày.
“Hội Người cao tuổi của xã Vân Sơn hiện có 27 hội viên trên 80 tuổi. Trong đó độ tuổi trên 90 là 17 người và trên 100 tuổi là 3 người”, lãnh đạo địa phương thông tin.
Tại xã Vân Sơn, người lớn tuổi nhất hiện nay là cụ Đinh Thị Nhẩm (SN 1924) ở xóm Hày Dưới, nay tròn 102 tuổi. Cụ có 10 người con (4 trai 6 gái) và hiện sống cùng gia đình con trai út là anh Bùi Văn Sinh (SN 1970).
“Vài năm trước, khi còn khoẻ, mẹ tôi vẫn lên nương lên rẫy cùng các con, làm việc nhà. Năm nay, tuy tai yếu hơn, thính lực giảm sút, mẹ tôi vẫn chủ động việc sinh hoạt hàng ngày, từ tắm rửa đến đun nước uống, nấu cơm.
Mẹ không ăn chung cùng con cháu mà tự nấu riêng vì thích ăn cơm bếp củi và chế biến các món mềm theo thói quen. Trong đó, thịt trâu nấu lá lồm là món đặc sản địa phương mà mẹ thích nhất”, ông Sinh nói.
Cụ Hà Thị Chụm (SN 1925, xóm Bách) cũng là thành viên cao tuổi bậc nhất trên địa bàn. Dù đã ngoài 100 tuổi, cụ vẫn minh mẫn, khỏe mạnh và trò chuyện rất lưu loát.
Theo cụ Chụm, bí quyết sống thọ là uống nước lá rừng đun hàng ngày, kết hợp chế độ ăn lành mạnh với các thực phẩm tự cung tự cấp như gạo, rau, trứng, thịt gà… và hạn chế sử dụng gia vị.
Theo ông Nguyễn Duy Tư, bên cạnh các yếu tố chủ quan như tận dụng nguồn thức ăn sạch từ “cây nhà lá vườn” thì các điều kiện tự nhiên thuận lợi như khí hậu mát mẻ, không gian trong lành cũng được xem là “bí quyết” giúp bà con nơi đây sống thọ, khỏe mạnh về cả thể chất lẫn tinh thần.
“Đi ngủ không cần đóng cửa, xe để bên ngoài cả ngày không mất”
Ngoài sở hữu điều kiện tự nhiên lý tưởng, xã Vân Sơn còn là điểm đến hấp dẫn du khách nhờ tình hình an ninh trật tự luôn đảm bảo an toàn, nhiều năm qua không ghi nhận các vụ việc về trộm cắp và người dân thân thiện, nhiệt tình, không có tình trạng “chặt chém”.
Nhiều du khách từng đến xã Vân Sơn du lịch còn hài hước nhận xét, đây là nơi “người dân đi ngủ không cần khóa cửa, xe để ở ngoài cả ngày cũng không mất”, khiến họ cảm thấy an tâm khám phá và trải nghiệm suốt hành trình.
“Xã Vân Sơn cũng là ‘địa bàn không ma túy’ (cấp xã) – nơi không có người nghiện, không có tụ điểm tàng trữ/mua bán và không phát sinh tội phạm ma túy”, đại diện lãnh đạo địa phương thông tin.
Thời điểm lý tưởng để ghé thăm xã Vân Sơn là vào mùa hè – thu, khoảng từ tháng 5 đến tháng 11.
Lúc này, thời tiết mát mẻ, trời trong xanh, có thể xuất hiện nhiều mây, tạo khung cảnh thơ mộng như “Sa Pa thu nhỏ”.
Đặc biệt, nếu đến đây vào dịp hè, du khách còn có cơ hội giải nhiệt tại nhiều con suối, thác đẹp nổi tiếng hoặc thư giãn ở một số địa điểm xanh mát như bãi Pặng – thác Thung, làng du lịch cộng đồng xóm Chiến…
Ngoài ra, du khách có thể trải nghiệm nhiều hoạt động độc đáo như: thu hoạch nông sản; hiking/trekking xuyên rừng; làm ruộng cùng người bản địa hay bắt vịt/ốc suối, chế biến món ăn…
Bên cạnh đó, tới xã Vân Sơn, bạn cũng đừng bỏ lỡ phiên chợ Lũng Vân (mở sáng Chủ nhật và thứ 3 hằng tuần) hay trải nghiệm mâm cỗ lá của người Mường và thưởng thức các món đặc sản hấp dẫn khác.
Vài năm gần đây, hoạt động du lịch tại xã cũng được đầu tư phát triển hơn, cung cấp nhiều dịch vụ đa dạng cho du khách lựa chọn.
Về lưu trú, du khách có thể lựa chọn nghỉ trong ngày hoặc qua đêm tại một số nhà sàn, homestay của bà con địa phương như: homestay Hòa Bình, homestay Bản Mường (xóm Bắc Thung); homestay Hải Thạn, homestay Thu Bi, homestay Xuân Trường, homestay Công Luận (xóm Chiến); homestay Bắc Sơn (xóm Hày Dưới); Lũng Vân Homestay (xóm Chiềng);…
Mức giá lưu trú dao động từ 100.000 đồng (với phòng nghỉ cộng đồng) đến 300.000 đồng/đêm/người.
Tuy nhiên, số lượng cơ sở lưu trú trên địa bàn xã chưa nhiều, quy mô không quá lớn (mỗi cơ sở có sức chứa tối đa khoảng 40-60 khách cùng lúc).
Vì vậy, du khách đến đây cần chủ động liên hệ đặt phòng và dịch vụ ăn uống từ trước, nhất là vào ngày cao điểm như dịp lễ, cuối tuần để có chuyến đi trọn vẹn, trải nghiệm chất lượng và đảm bảo được phục vụ tốt nhất.
