Tiến sĩ, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam, cho biết, cây tam thất có tên khoa học là Panax notoginseng, thuộc họ nhân sâm.
Trong những năm gần đây, bên cạnh các công dụng quen thuộc như hoạt huyết và bổ máu, loại thảo dược này còn được đặc biệt quan tâm nhờ khả năng hỗ trợ phòng ngừa, cải thiện tình trạng u bướu.
Đặc biệt trong Đông y, nhiều nghiên cứu hiện đại cũng bắt đầu tập trung làm rõ vai trò của tam thất đối với việc điều hòa hệ miễn dịch, chống oxy hóa và ức chế sự tăng sinh bất thường của tế bào. Đây đều là những yếu tố cốt lõi liên quan mật thiết đến quá trình hình thành và phát triển của khối u.
Giá trị vượt trội của tam thất trong cả y học cổ truyền lẫn y học hiện đại được quyết định nhờ chứa nhiều hoạt chất sinh học quý giá. Chính các thành phần tự nhiên này đã phối hợp tạo nên những tác dụng tổng hòa như hoạt huyết, cầm máu, bổ huyết, nâng cao hệ miễn dịch và hỗ trợ bảo vệ hệ tim mạch khỏe mạnh.
Trong số đó, nhóm saponin được xác định là hoạt chất chủ đạo, sở hữu hàm lượng cao nhất và quyết định phần lớn giá trị dược lý của dược liệu. Các tác dụng nổi bật của nhóm saponin bao gồm khả năng điều hòa tuần hoàn máu, giảm kết tập tiểu cầu ở mức điều hòa, bảo vệ thành mạch, chống viêm, chống oxy hóa và hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch tối ưu.
Bên cạnh saponin, flavonoid cũng là một nhóm hợp chất quan trọng có trong tam thất với khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ. Nhóm chất này giúp trung hòa các gốc tự do, bảo vệ tế bào khỏi những tổn thương từ bên trong, giảm viêm và hỗ trợ bảo vệ hệ tim mạch một cách hiệu quả.
Khoa học đã chứng minh stress oxy hóa là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng lão hóa và nhiều căn bệnh mạn tính. Nhờ sự hỗ trợ từ flavonoid, tam thất góp phần đắc lực vào việc làm chậm lại quá trình nguy hại này.
Theo lương y Giang, tam thất có thể dùng dưới dạng bột, sắc nước uống, hầm với thực phẩm hoặc ngâm mật ong. Liều dùng phổ biến cho người trưởng thành thường dao động khoảng 3-6g mỗi ngày, tùy theo mục đích sử dụng và thể trạng.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý người dân không nên tự ý dùng liều cao kéo dài với mong muốn “đánh tan khối u”. Tam thất không phải thuốc đặc trị ung thư và không thể thay thế phẫu thuật, hóa trị hay xạ trị. Đối với bệnh nhân ung thư đang điều trị, việc sử dụng tam thất cần được sự đồng ý của bác sĩ để tránh nguy cơ tương tác thuốc.
Đặc biệt, phụ nữ mang thai, người có rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông cần đặc biệt thận trọng vì tam thất có tác động đến hệ tuần hoàn.
Nhiều người thắc mắc về việc sử dụng tam thất đúng cách và băn khoăn cho rằng nếu nam giới sử dụng tam thất có làm giảm khả năng tình dục và sinh sản.
Tin vào quảng cáo có thể chữa khỏi hoàn toàn đái tháo đường bằng thuốc nam, một phụ nữ ở Hà Nội đã tự ý ngừng điều trị suốt 3 năm. Hậu quả, bệnh nhân phải cấp cứu vì hôn mê, suýt tử vong.
Người đàn ông 57 tuổi mỗi ngày uống 1 chén thuốc, phải vào cấp cứu trong tình trạng lơ mơ, xét nghiệm cho thấy suy tim, nhiễm trùng huyết xâm nhập vào não, hôn mê gan.
