Trả lời phỏng vấn của Automotive News, ông Sato cho rằng ưu tiên hàng đầu của ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản hiện nay là cải thiện “năng lực cạnh tranh quốc tế”. Mặc dù không nhắc trực tiếp đến Trung Quốc, nhưng những chia sẻ của ông được đưa ra trong bối cảnh các hãng xe nước này đang tạo sức ép ngày càng lớn lên các thương hiệu Nhật Bản.
Theo thống kê, tháng 5 vừa qua đánh dấu lần đầu tiên doanh số cộng dồn của các thương hiệu ô tô Trung Quốc tại châu Âu vượt các hãng xe Nhật Bản. Tại Australia, Trung Quốc cũng đã trở thành quốc gia xuất khẩu ô tô lớn nhất tính đến hết tháng 5 với 144.425 xe, vượt Nhật Bản (117.332 xe). Bên cạnh đó, các thương hiệu như BYD, Geely… cũng đang nhanh chóng mở rộng thị phần tại châu Á và nhiều thị trường đang phát triển.
Trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn, ông Sato cho rằng ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản sẽ khó duy trì lợi thế nếu các doanh nghiệp không xây dựng những lĩnh vực hợp tác nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. Theo ông, việc tiêu chuẩn hóa các linh kiện và vật liệu ít tạo khác biệt sẽ giúp các hãng tiết kiệm chi phí để tập trung đầu tư vào những công nghệ chiến lược như hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến (ADAS), pin sạc nhanh, phần mềm điều khiển hay các giải pháp truyền động thế hệ mới.
Một trong những đề xuất đầu tiên là tiêu chuẩn hóa các bộ phận, như dây dẫn điện. Theo ông Sato, hiện các nhà cung cấp Nhật Bản đang sản xuất khoảng 70.000 biến thể khác nhau của bộ phận này, gây khó khăn cho việc tự động hóa. Nếu thống nhất tiêu chuẩn đối với các linh kiện như bó dây điện, chủng loại thép hay vật liệu nhựa, năng suất sản xuất có thể tăng gấp 10 lần, đồng thời góp phần đơn giản hóa quá trình tái chế.
Dù vậy, ông Sato cho biết quá trình xây dựng các tiêu chuẩn chung có thể mất từ một đến hai năm và chỉ được áp dụng trên các thế hệ xe hoàn toàn mới.
Bên cạnh việc tiêu chuẩn hóa linh kiện, JAMA cũng đang thúc đẩy hợp tác trong nhiều lĩnh vực khác như logistics, đảm bảo nguồn cung nguyên liệu, phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn, thu hút nhân lực chất lượng cao, nâng cấp hạ tầng phục vụ xe tự lái và cải cách hệ thống thuế ô tô tại Nhật Bản.
Đề xuất này cũng nhận được sự đồng tình từ nhiều doanh nghiệp trong ngành. Tổng giám đốc Nissan Ivan Espinosa cho rằng các hãng xe Nhật Bản có cơ hội lớn để cùng xây dựng tiêu chuẩn chung cho các linh kiện quan trọng, qua đó chia sẻ hệ thống nhà cung cấp và giảm chi phí phát triển.
Koji Sato từng giữ vị trí CEO Toyota trong ba năm trước khi chuyển sang đảm nhiệm vai trò Giám đốc Công nghiệp của tập đoàn và Chủ tịch JAMA. Theo ông, nhiệm vụ mới không chỉ là kết nối Toyota với toàn ngành mà còn thúc đẩy sự phát triển chung của ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản.
Hiện Toyota sở hữu hoàn toàn Daihatsu và Lexus, đồng thời nắm cổ phần tại Subaru, Mazda và Suzuki. Hãng cũng hợp tác với các đối tác này trong phát triển một số mẫu xe và công nghệ. Trong khi đó, Nissan đang sở hữu khoảng 27% Mitsubishi và được cho là sắp công bố thỏa thuận hợp tác với Honda trong các lĩnh vực linh kiện, phần mềm và phát triển xe.
Động thái thúc đẩy hợp tác giữa các hãng xe Nhật Bản được xem là bước đi nhằm củng cố vị thế trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các nhà sản xuất Trung Quốc, đặc biệt trong cuộc đua xe điện và công nghệ thông minh – hai lĩnh vực được dự báo sẽ định hình cục diện ngành công nghiệp ô tô toàn cầu trong những năm tới.
