Nằm ẩn mình giữa khu rừng già rộng chừng 500ha, làng Sảo Há thuộc thôn Khó Chơ, xã Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang (xã Vần Chải, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang cũ) là địa điểm du lịch hút khách vài năm gần đây, nhất là với những ai yêu thiên nhiên, thích trải nghiệm xê dịch tìm kiếm, khám phá.
Ngôi làng này từng là bối cảnh của bộ phim “Tết ở làng địa ngục”, công chiếu năm 2023 và nhanh chóng trở thành tọa độ check-in hấp dẫn du khách nhờ cảnh quan đẹp nguyên sơ, pha chút ma mị.
Theo tiếng Mông, Sảo Há có nghĩa là “thung lũng trên cao”. Sở dĩ có tên gọi như vậy là bởi làng nằm ở độ cao khoảng 1.500m so với mực nước biển.
Có dịp đặt chân đến làng Sảo Há hồi tháng 3/2026 vừa qua, Vương Phạm Quang Huy (SN 2002, ở Hà Nội) nhận xét điểm đến này mang nét đẹp khác lạ.
“Một ngôi làng hoàn toàn tách biệt với thế giới bên ngoài”, anh nêu cảm nhận trong lần đầu đến đây.
Theo quan sát và trải nghiệm của Huy, vì địa hình núi cao nên ngôi làng sở hữu bầu không gian trong lành, thoáng đãng. Ngay cả khi có nắng, thời tiết cũng mát mẻ, dễ chịu, khác hẳn dưới miền xuôi.
Điều này khiến du khách đến làng cũng cảm thấy thoải mái, thư giãn, được hòa mình vào thiên nhiên xanh mát.
Chàng trai trẻ cho hay, điểm ấn tượng dễ nhận thấy ở làng Sảo Há chính là những ngôi nhà xây thành cụm, được bao bọc bởi rừng cổ thụ xung quanh.
Trong đó, các ngôi nhà đều được xây theo lối kiến trúc nhà trình tường của bà con dân tộc Mông.
Đây là kiểu nhà dùng đất đắp thành tường để chống chọi với thời tiết khắc nghiệt trên cao nguyên đá, nổi bật với hàng rào đá vững chãi và hệ mái ngói âm dương.
Những hàng rào ở đây được người bản địa dựng cao khoảng 1,5m, xếp hoàn toàn bằng đá mà không cần vật liệu kết dính vẫn vững chắc suốt hàng chục năm.
“Kiến trúc nhà ở trong làng Sảo Há có sự đồng nhất. Tất cả đều là nhà trình tường đất nện, mái ngói âm dương và những dãy hàng rào đá bao quanh mang đậm nét nguyên bản, nguyên sơ.
Nét kiến trúc này khá khác biệt so với kiến trúc ở làng Lao Xa (xã Thông Nguyên, tỉnh Tuyên Quang) với những ngôi nhà có tường đất màu vàng sẫm, kết hợp với mái ngói âm dương, tạo vẻ đẹp trầm mặc, cổ kính.
Ngoài ra, vì nằm lọt thỏm giữa thung lũng cao nên Sảo Há mang một nét đẹp u tịch, liêu trai. Trong khi đó Lao Xa nằm ở vùng thung lũng lòng chảo, xung quanh là ruộng nương nên phảng phất nét đẹp đầy chất thơ”, Huy miêu tả.
Bên cạnh khung cảnh và kiến trúc, chàng trai Hà Nội cũng dành nhiều tình cảm với ngôi làng biệt lập này bởi người dân địa phương có tính cách mộc mạc, chất phác.
Mỗi khi cầm máy và muốn chụp ảnh, anh đều ngỏ ý và được bà con giúp đỡ nhiệt tình. Họ nở những nụ cười thân thiện, trìu mến, sẵn sàng tạo dáng cho đến khi du khách chụp được bức hình ưng ý.
Huy tiết lộ, do địa thế hiểm trở nên cuộc sống của người dân trong làng khá đơn giản, chủ yếu sống theo phương thức tự cung tự cấp. Họ thường trồng lanh, trồng ngô, rau cải mèo và chăn dê, dệt vải thủ công.
Vì vậy, ghé thăm nơi đây, du khách cũng có cơ hội trải nghiệm đời sống sinh hoạt thường ngày của bà con, tìm hiểu về nghề truyền thống…
Để đến được làng Sảo Há, từ trung tâm thành phố Hà Giang cũ, du khách đi theo Quốc lộ 4C tới dốc Thẩm Mã rồi rẽ vào xã Vần Chải cũ. Tiếp đó, khách di chuyển tới khu vực Khó Chớ rồi hỏi tiếp đường lên làng.
Còn nếu đi từ huyện Yên Minh cũ, du khách vượt con đèo dài khoảng 17km với những khúc cua tay áo và dốc dài, đến chân dốc Thẩm Mã thì di chuyển thêm khoảng 4km để tới xã Vần Chải cũ.
Huy cho biết, đường vào làng tuy đổ bê tông nhưng rất nhỏ, nhiều đoạn dốc cao và cua rất khó đi, đòi hỏi du khách phải chắc tay lái.
Chưa kể, làng nằm sâu trong rừng nên muốn đến được đây, du khách chỉ có thể đi bộ hoặc di chuyển bằng xe máy, vượt quãng đường mòn dài chừng 2km.
Tuy không có quá nhiều trải nghiệm như các ngôi làng khác nhưng làng Sảo Há vẫn là điểm đến được đông đảo tín đồ ưa xê dịch yêu mến tìm tới, chỉ cần ngắm cảnh, nghỉ ngơi cũng đủ thấy “chữa lành”, thư giãn tinh thần.
“Tới đây, du khách nên chuẩn bị kĩ phương tiện di chuyển, chọn đi xe số hoặc xe côn tay đã được kiểm tra cẩn thận về phanh và lốp trước khi đi. Bạn tuyệt đối không đi xe ga hay ô tô vì đường địa hình dốc đứng và rất nhỏ.
Trước chuyến đi, bạn cũng cần xem dự báo thời tiết và trang bị đầy đủ vật dụng cá nhân thiết yếu như đồ ăn, thức uống hay các loại thuốc cơ bản.
Ở làng, sóng điện thoại và điện lưới không ổn định nên bạn cần đảm bảo mọi thiết bị đều được sạc đầy pin. Cuối cùng, bạn cần phải có ý thức tôn trọng văn hoá và con người bản địa. Trước khi chụp hình hãy xin phép người dân.
Không gian trong làng rất yên tĩnh nên hãy nói chuyện đủ nghe, không mang loa hay mở nhạc, đồng thời không xả rác ra môi trường”, Huy nhấn mạnh.
Ảnh: Huy Quang/@ huythichdichiu
