Theo phản ánh của người dân, năm 2003, ông A. được Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) cấp đất theo quyết định giao đất để xây dựng nhà ở.
Đến năm 2005, ông A. chuyển nhượng thửa đất này cho ông B. bằng giấy viết tay. Sau khi nhận chuyển nhượng, ông B. được bàn giao đất, quản lý và sử dụng ổn định đến nay. Tuy nhiên, ông chưa xây dựng nhà ở mà chỉ trồng hoa màu (làm nông nghiệp) trên thửa đất.
Đến năm 2016, thửa đất được bàn giao về chính quyền địa phương quản lý và không còn là đất quốc phòng.
Người dân băn khoăn liệu ông B. có đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) hay không; nếu được cấp thì sẽ được công nhận là đất ở hay đất nông nghiệp?
Đồng thời, nếu được công nhận là đất ở thì việc thu tiền sử dụng đất sẽ được thực hiện như thế nào; còn nếu là đất nông nghiệp thì người đã nghỉ hưu, không trực tiếp sản xuất nông nghiệp có được công nhận quyền sử dụng đất hay không?
Trả lời nội dung trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là vụ việc cụ thể, việc giải quyết thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương.
Theo Bộ, để xác định có đủ điều kiện cấp sổ đỏ hay không cần căn cứ vào hồ sơ quản lý và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai. Vì vậy, Bộ không có cơ sở để trả lời cụ thể.
Tuy nhiên, Bộ nêu một số quy định về nguyên tắc.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho hay, Luật Đất đai năm 2024 đã quy định các trường hợp người sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất vẫn có thể được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo các Điều 138, 139 và 140 của luật.
Đối với trường hợp đã nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chưa thực hiện thủ tục sang tên theo quy định, Nghị định 151/2025 của Chính phủ cũng đã có hướng dẫn cụ thể về việc đăng ký và cấp giấy chứng nhận.
Trong đó, tại điểm a khoản 1 mục XI quy định trường hợp sử dụng đất do nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày 1/7/2014 đối với trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 Luật Đất đai.
Tại Điều 14, Điều 15 Nghị định số 49/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai đã quy định về thẩm quyền giải quyết và trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Từ các căn cứ trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị người dân liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn, giải đáp theo quy định của pháp luật.
Liên quan đến câu hỏi về tiền sử dụng đất nếu được công nhận là đất ở, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết nội dung này thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội và các văn bản hướng dẫn thi hành. Theo đó, quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đã được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 50/2026 của Chính phủ. Đây là nội dung do Bộ Tài chính chủ trì tham mưu và quản lý.
Vì vậy, đối với các vướng mắc liên quan đến cách xác định tiền sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính khi được cấp sổ đỏ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị người dân gửi kiến nghị đến Bộ Tài chính để được hướng dẫn, giải đáp theo thẩm quyền.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời công dân liên quan đến việc xây nhà trên đất nông nghiệp và khả năng được chuyển mục đích sử dụng sang đất ở theo quy định.
Một công dân chuyển nhượng 2.500m2 đất trồng cây lâu năm từ năm 2006, phần đất bán có khoảng 2,5m mặt tiền. Gần 20 năm sau, người này muốn tách thửa để sang tên cho bên mua và hỏi liệu diện tích, kích thước như trên có đủ điều kiện hay không.
Trước thắc mắc của người dân về việc thừa kế đất có nguồn gốc sử dụng trước năm 1980, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết việc xác định lại diện tích đất ở vẫn có thể được xem xét nếu đáp ứng đủ 4 điều kiện theo Luật Đất đai 2024.
