Theo phản ánh của công dân, thửa đất rộng 350m2 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) năm 2010 với mục đích sử dụng là đất trồng cây lâu năm. Nguồn gốc sử dụng đất được ghi nhận là nhận chuyển nhượng từ người khác và được công nhận như trường hợp Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất.
Theo hiện trạng, thửa đất có một căn nhà khoảng 50m2 do chủ sử dụng trước xây dựng từ năm 2005, tức trước thời điểm chuyển nhượng. Trong khi đó, sổ đỏ của chủ cũ đã được cấp từ năm 1997.
Hiện nay, người sử dụng đất thực hiện thủ tục đăng ký biến động để được công nhận phần diện tích 50m2 đang sử dụng làm đất ở theo quy định đối với trường hợp sử dụng đất không đúng mục đích nhưng đã được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất trước ngày 1/7/2014.
Từ đó, công dân đặt câu hỏi: Sau khi được công nhận mục đích sử dụng đất đối với diện tích 50m2 này thì nguồn gốc sử dụng đất trên sổ đỏ sẽ được xác định là “nhận chuyển nhượng được công nhận như giao đất có thu tiền sử dụng đất” hay “công nhận quyền sử dụng đất như giao đất có thu tiền sử dụng đất”?
Đồng thời, người dân cũng băn khoăn việc căn nhà được chủ cũ xây dựng trái mục đích sử dụng đất trước khi chuyển nhượng có ảnh hưởng đến quyền lợi của người nhận chuyển nhượng hợp pháp hay không? Việc xác định nguồn gốc sử dụng đất sẽ căn cứ theo người đang sử dụng đất hay theo hành vi vi phạm đã xảy ra trước đây?
Trả lời nội dung này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dẫn quy định tại điểm a khoản 5 Điều 5 Nghị định 123/2024.
Theo đó, nếu hành vi vi phạm hành chính xảy ra trước khi chuyển quyền sử dụng đất thì bên chuyển quyền sử dụng đất là người bị xử phạt vi phạm hành chính và phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm do mình gây ra theo quy định.
Trong trường hợp bên chuyển quyền là tổ chức đã giải thể, phá sản; cá nhân đã chết không có người thừa kế hoặc đã chuyển đi nơi khác mà UBND cấp xã xác nhận không xác định được địa chỉ tại thời điểm phát hiện vi phạm, đồng thời không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất, thì bên nhận chuyển nhượng sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính.
Tuy nhiên, người nhận chuyển nhượng vẫn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả do bên chuyển quyền gây ra.
Bên nhận chuyển quyền bị xử phạt vi phạm hành chính và thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm do mình gây ra (nếu có).
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, với trường hợp công dân nêu trên, hành vi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất diễn ra trước thời điểm chuyển nhượng. Vì vậy, việc xử phạt vi phạm hành chính được xác định đối với bên chuyển quyền sử dụng đất.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, nếu thửa đất đáp ứng điều kiện quy định tại khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai thì phần diện tích được công nhận là đất ở sẽ thuộc trường hợp công nhận quyền sử dụng đất như giao đất có thu tiền sử dụng đất.
|
Khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai quy định, trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không đúng mục đích nhưng đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất, nếu sử dụng đất ổn định và phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch nông thôn thì được xem xét cấp hiấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) và phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật. Nếu không đáp ứng điều kiện trên, người sử dụng đất được tạm thời tiếp tục sử dụng theo hiện trạng cho đến khi Nhà nước thu hồi đất, đồng thời phải giữ nguyên hiện trạng và thực hiện đăng ký đất đai theo quy định. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp do tự khai hoang, không có tranh chấp thì được Nhà nước cấp giấy chứng nhận theo hạn mức giao đất nông nghiệp do UBND cấp tỉnh quy định; nếu vượt hạn mức do UBND cấp tỉnh quy định thì diện tích vượt hạn mức phải chuyển sang thuê đất của Nhà nước. Trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này kể từ ngày 1/7/2014 trở về sau thì Nhà nước không cấp sổ đỏ và xử lý theo quy định của pháp luật. |
Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn nguyên tắc cấp sổ đỏ đối với đất mua bằng giấy viết tay năm 2005.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời công dân liên quan đến việc xây nhà trên đất nông nghiệp và khả năng được chuyển mục đích sử dụng sang đất ở theo quy định.
Một công dân chuyển nhượng 2.500m2 đất trồng cây lâu năm từ năm 2006, phần đất bán có khoảng 2,5m mặt tiền. Gần 20 năm sau, người này muốn tách thửa để sang tên cho bên mua và hỏi liệu diện tích, kích thước như trên có đủ điều kiện hay không.
