Đặc sản “gai chi chít, hạt ngọt bùi”
Cứ dịp giữa tháng 8, đầu tháng 9, nhiều du khách lại thích thú tìm tới phường Lương Văn Tri, Lạng Sơn (xã Quảng Lạc, TP Lạng Sơn cũ) để trải nghiệm nhặt hạt dẻ.
Người dân nơi đây đã trồng dẻ khoảng 20 năm nhưng chỉ vài năm gần đây mới thu hút khách du lịch tới tham quan và tự tay thu hoạch. Dẻ thường chín rộ từ giữa tháng 8 và kéo dài trong 1 tháng. Nhờ khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp, hạt dẻ Lạng Sơn to, bở, thơm, đặc biệt ở vùng Quảng Lạc.
Quả hạt dẻ non màu xanh nhạt, gai mềm như chôm chôm; khi chín chuyển nâu, gai cứng chi chít. Quả rụng xuống đất hoặc được rung cây để hái, sau đó tách lấy hạt nâu bóng phủ lông tơ trắng mịn. Mỗi quả thường có 1–3 hạt to hoặc 4–5 hạt nhỏ.
Vùng dẻ Quảng Lạc cách Hà Nội hơn 3 tiếng đi ôtô. Du khách có thể chọn tour trong ngày hoặc 2 ngày 1 đêm. Tại vườn, du khách được hướng dẫn viên trang bị găng tay, kéo, giỏ để tham gia thu hoạch dẻ. Trải nghiệm này đòi hỏi sức khỏe, vì cần leo đồi, tìm kiếm quả dẻ ở dưới gốc cây, ngoài ra còn cần sự khéo léo để tách phần vỏ cứng, gai chi chít.
Sau khi thu hoạch đầy giỏ, du khách sẽ được thưởng thức dẻ rang nóng hổi, sữa dẻ thơm lừng.
Đặc sản đi “cáp treo” xuống núi
Vùng đất Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn vốn nổi tiếng với loại quả đặc sản là na núi đá. Thứ quả này được trồng trên những núi đá cao hàng trăm mét. Chất lượng quả được đánh giá là vượt trội so với na trồng trên đất thịt.
Bằng sự sáng tạo, người dân Chi Lăng đã tự chế tạo hệ thống “cáp treo” chạy bằng động cơ xe gắn máy, để vận chuyển hàng trăm thúng na từ đỉnh xuống chân núi. Khi na chín, người thu hái cần cẩn thận cắt lựa từng quả rồi xếp gọn gàng vào thúng, xô, chậu, sau đó bọc kỹ để vận chuyển xuống núi. Mỗi thúng na chuyển xuống núi nặng từ 20-30kg.
Tháng 8 hằng năm, vựa na ở Chi Lăng vào vụ thu hoạch. Thời điểm này, nhiều du khách cũng tìm tới đây để trải nghiệm hái na, thưởng thức thứ quả đặc sản nức tiếng vùng núi đá. Giống na này được chia thành hai loại là na dai và na bở. Trong đó, na dai có vỏ mềm, màu xanh, thịt trắng lại ít hạt, vị ngọt và để được lâu, dễ bóc vỏ hơn. Còn na bở mềm, múi to và nhiều hạt.
Vùng đất của nhiều món ăn ngon
Ngoài na hay hạt dẻ, đến Lạng Sơn dịp tháng 8, du khách có thể thưởng thức nhiều món ăn đặc sản khác. Nhắc đến đặc sản Lạng Sơn, không kể đến món vịt quay nổi tiếng. Vịt sau khi sơ chế sạch sẽ được tẩm ướp với hành, hạt tiêu, lá móc mật và nhồi các nguyên liệu trên vào bên trong bụng vịt rồi khâu lại. Phần da vịt được phết mật ong.
Người Lạng Sơn thường quay vịt trên than hoa khoảng 15 phút, sau đó đem nhúng vào chảo mỡ, đảo đi đảo lại vài lần cho tới khi lớp da giòn, ngả nâu thì vớt ra, để ráo.
Ở Lạng Sơn có 3 món phở hấp dẫn, du khách nên trải nghiệm: Phở vịt quay – kết hợp giữa bánh phở mềm, nước dùng thanh, thơm và thịt vịt ngọt, béo ngậy; Phở xá xíu, lạp sườn với những miếng thịt xíu thái sợi, lạp sườn dậy mùi thơm thảo mộc; Phở chua – món phở không chan nước dùng nóng hổi mà kết hợp với nước sốt nguội mát, vị chua ngọt và thưởng thức bằng cách trộn đều nguyên liệu như món gỏi, nộm dưới miền xuôi.
Ở Lạng Sơn còn có nhiều món bánh lạ, ngon, thích hợp thưởng thức tại chỗ hoặc mua về làm quà như bánh cao chằng, bánh coóc (coóc mò) và bánh coóng phù, bánh ngải…
