Theo lương y Đỗ Minh Tuấn – Hội Đông y thành phố Hà Nội, trong văn hóa Việt Nam, bữa cơm gia đình không chỉ là dịp để thưởng thức món ăn ngon mà còn là khoảnh khắc sum họp, gắn kết các thế hệ. Tuy nhiên, nhiều người thường vô tình mắc phải những thói quen sau bữa ăn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Ngay khi ăn xong, bạn có những hành động như nằm nghỉ, ngủ… đều làm tổn thương tỳ vị (dạ dày và lá lách), rối loạn khí huyết hay mệt mỏi cho gan thận.
Lương y Đỗ Minh Tuấn chỉ ra 4 sai lầm phổ biến mà nhiều người mắc phải sau bữa ăn:
1. Nằm ngay sau khi ăn
Sau bữa ăn, dạ dày cần tập trung khí huyết để tiêu hóa thức ăn. Việc nằm xuống ngay lập tức có thể khiến dịch vị trào ngược lên thực quản, gây viêm thực quản hoặc trào ngược dạ dày – tình trạng mà Đông y gọi là “vị khí nghịch hành”. Lâu dài, điều này có thể dẫn đến khó chịu, ợ hơi và các vấn đề tiêu hóa nghiêm trọng hơn.
Tốt nhất, bạn nên dành thời gian đi bộ nhẹ nhàng 5-10 phút hoặc ngồi thư giãn dựa lưng để hỗ trợ quá trình tiêu hóa tự nhiên, giúp thức ăn “đi xuống” một cách thuận lợi.
2. Tắm ngay sau ăn
Khi vừa ăn xong, khí huyết cần dồn về tỳ vị để hỗ trợ hấp thu dưỡng chất. Tắm ngay lúc này, đặc biệt là tắm nước lạnh, sẽ khiến máu phân tán ra da, khiến dạ dày bị “bỏ rơi” dẫn đến đầy hơi, khó tiêu hoặc thậm chí hạ huyết áp ở người lớn tuổi và người có thể trạng yếu.
Bạn nên chờ ít nhất 30-45 phút sau bữa ăn để cơ thể hoàn tất quá trình tiêu hóa trước khi tắm, giúp duy trì sự cân bằng khí huyết.
3. Uống trà đặc sau ăn
Trà đặc có tính hàn và vị đắng, ảnh hưởng đến gan và tim theo Đông y. Uống ngay sau bữa ăn sẽ cản trở tỳ vị hấp thu dưỡng chất, đồng thời kích thích gan, thận hoạt động mạnh hơn, dẫn đến mệt mỏi, khí hư hoặc tiểu đêm nhiều ở người suy nhược.
Nếu muốn uống trà, hãy chọn loại trà nhạt và ấm, chờ 20-30 phút sau bữa ăn. Tốt nhất là thay bằng nước ấm để hỗ trợ tiêu hóa mà không gây áp lực cho cơ thể.
4. Cúi gập người
Ngay sau bữa ăn, thức ăn vẫn đang ở dạ dày và ruột, việc cúi gập hoặc vận động mạnh sẽ tạo áp lực lên ổ bụng, gây trướng bụng, đầy hơi hoặc rối loạn khí cơ. Gan – đang bận rộn lọc máu và giải độc – cũng bị ảnh hưởng, dẫn đến cảm giác khó chịu, bực bội (can uất theo Đông y).
Vì vậy, nên nghỉ ngơi 15-20 phút sau bữa ăn trước khi làm việc nhà. Nếu cần hoạt động, hãy tránh các động tác đột ngột như cúi người hoặc mang vác nặng.
Ăn cơm nhanh tiết kiệm thời gian nhưng thói quen này dẫn đến hàng loạt hậu quả như giảm hiệu quả tiêu hóa, tăng nguy cơ trào ngược, béo phì, rối loạn nhu động và tổn thương niêm mạc dạ dày.
Nghiên cứu gần đây cho thấy ăn nhiều rau củ quả có phần thịt màu trắng, như táo và súp lơ, có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc ung thư đường tiêu hóa.
