Măng tép (hay măng nứa tép) là loại măng mọc tự nhiên trong rừng, xuất hiện phổ biến ở khu vực vùng núi phía Bắc, nhất là các tỉnh như Điện Biên, Tuyên Quang, Thái Nguyên…
Sở dĩ gọi tên như vậy là bởi loại măng này có họ hàng gần với măng nứa nhưng kích thước nhỏ hơn nhiều. Phần búp măng to nhất cũng chỉ cỡ vài đốt ngón tay.
Chị Ma Thị Khơi (xã Bình An, tỉnh Tuyên Quang) cho biết, mùa măng tép thường bắt đầu từ giữa tháng 5 và kéo dài đến hết tháng 7 âm lịch.
Thời điểm này, bà con địa phương lại tranh thủ vào rừng tìm và thu hái măng.
“Thân cây măng tép có lớp lông cứng và sắc nên việc hái măng khá vất vả, nếu không cẩn thận rất dễ bị xước hoặc ngứa da tay.
Đặc biệt, vỏ măng khá dày nên bóc không đúng cách có thể làm măng bị dập, gãy.
Vì vậy, quá trình khai thác măng tép từ tự nhiên cũng đòi hỏi người dân phải khéo léo và có kinh nghiệm để làm sao tách sạch được vỏ măng mà vẫn giữ măng được nguyên vẹn cả về hình thức lẫn chất lượng”, chị Khơi nói.
Theo kinh nghiệm của người phụ nữ này, để chọn được măng tép ngon thì yếu tố quan trọng nhất là độ tuổi của cây măng và thời điểm hái.
Chị thường đi hái măng vào buổi sáng bởi lúc này thời tiết mát mẻ, măng còn tươi và chưa bị ánh nắng mặt trời làm khô héo.
Khi chọn măng, chị ưu tiên lựa những cây cao từ 50cm đến 1m, tránh những cây chưa phát triển đủ.
“Người dân thường quan sát kỹ rồi chọn những cây măng phát triển đúng độ để măng tép thu hái được không quá già cũng không quá non.
Nếu hái măng quá non thì măng chưa đủ độ giòn, ngọt. Còn măng già quá ăn sẽ cứng, không ngon.
Mặc dù nhìn cây có thể cao chừng 1m nhưng măng tép lúc này được xem là ngon nhất, hình thức đẹp mà vẫn có độ mềm nhất định, khi ăn thấy giòn sần sật và dậy vị ngọt tự nhiên”, chị chia sẻ.
Măng tép được khai thác từ tự nhiên nên được ví như sản vật “trời ban” chui lên từ lòng đất ở miền Bắc. Nguồn: Ma Thị Khơi
Tùy thời điểm và khu vực, măng tép sẽ được bán với mức giá khác nhau. Có nơi, bà con bán măng theo bó, mỗi bó khoảng 5 cây măng, giá 10.000 – 15.000 đồng.
Cũng có nơi, người ta bán măng tép theo cân, khoảng 80.000 – 100.000 đồng/kg.
Theo chị Khơi, nhiều người thoạt nghe giá đã nhận xét măng tép đắt đỏ. Tuy nhiên, loại măng này không có nhiều và việc thu hái khá mất công.
Chưa kể, măng tép có kích thước nhỏ, gom nhiều cây mới được 1 cân.
“Măng tép có giá cao là bởi quá trình người dân đi khai thác khá vất vả, sản lượng lại không nhiều vì hoàn toàn được thu hái từ tự nhiên.
Chưa kể măng chỉ có theo mùa, không phải lúc nào cũng có để thưởng thức.
Trung bình mỗi ngày, bà con chỉ tìm được khoảng 5-10kg măng tươi. Số măng này đem về sơ chế và luộc lên cũng hao hụt, còn lại chừng 2-6kg thành phẩm”, người phụ nữ quê Tuyên Quang tiết lộ.
Tương tự như các loại măng và sản vật núi rừng thường thấy khác, măng tép cũng là nguyên liệu chế biến ra nhiều món ngon như: luộc chấm mẻ, xào, nấu canh…
Tuy nhiên, với bà con vùng núi, măng tép nhồi thịt vẫn là món ăn được yêu thích hơn cả.
Măng vừa giữ được độ giòn ngọt, kết hợp với nhân thịt lợn đậm đà, tạo hương vị hòa quyện hấp dẫn mà lại đảm bảo đủ dinh dưỡng.
Ngoài dùng tươi, măng còn được phơi khô theo phương pháp thủ công để có thể bảo quản và sử dụng quanh năm, thuận tiện chế biến theo sở thích.
Theo nhận xét của nhiều người dân và khách sành ăn, măng tép phơi khô được xem là loại măng khô ngon nhất bởi vị ngọt thanh. Măng không bị đắng, sơ chế lại đơn giản nhanh chóng.
