Lan Anh (40 tuổi, Hà Nội), thường xuyên bị đau bụng bất thường, phát hiện mắc ung thư cổ tử cung giai đoạn 3 sau khi tầm soát.
Lan Anh cho biết có công việc bận rộn, thường xuyên phải tan ca vào lúc 21h và làm việc tăng cường vào cuối tuần. Vì vậy, chị nghĩ rằng những triệu chứng trên có thể do căng thẳng công việc, khi nghỉ ngơi đủ sẽ hết. Chị cũng ngại đi khám vì phải nghỉ làm khoảng nửa ngày, dẫn tới công việc dồn lại, không đảm bảo tiến độ.
Người phụ nữ chỉ tới gặp bác sĩ khi những cơn đau âm ỉ ở bụng kéo dài không dứt, đồng thời chảy máu bất thường ở âm đạo. Kết quả nội soi dạ dày và đại tràng đều bình thường khiến chị tạm thở phào nhẹ nhõm. Nhưng khi thực hiện kiểm tra tầm soát cổ tử cung, bác sĩ phát hiện tổn thương ung thư, xét nghiệm dương tính HPV 16. Bác sĩ chẩn đoán mắc ung thư cổ tử cung giai đoạn ba, kết quả chẩn đoán khiến Lan Anh lặng người.
Còn Thùy Linh, 37 tuổi, mô tả cuộc sống “quay cuồng” với cuộc họp, kế hoạch kinh doanh, những cuộc gọi liên tục, khi tan làm lại tất bật đón con, lo bữa tối, dạy con học. Chị ưu tiên công việc, gia đình, bạn bè, thậm chí cả những cuộc hẹn xã giao, còn việc kiểm tra và chăm sóc sức khỏe luôn bị gác lại.
Đã hai năm Linh chưa đi khám sức khỏe tổng quát. Chỉ khi cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, mất ngủ triền miên, chị mới quyết định đến bệnh viện kiểm tra. Bác sĩ khuyên rằng ở độ tuổi này, phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ để phòng ngừa những bệnh lý thường bị xem nhẹ. Kết quả tổng quát cho thấy tình trạng kiệt sức của Linh chủ yếu do căng thẳng kéo dài. Tuy nhiên, kết quả khám phụ khoa cho thấy chị nhiễm HPV 18, chưa phát hiện tổn thương ung thư.
Nhiều chị em lầm tưởng cứ nhiễm HPV thì sẽ bị ung thư dẫn đến lo sợ quá mức. Ảnh minh họa: Photo AC
TS.BS Nguyễn Văn Thắng, Trưởng khoa Phụ Ung thư, Bệnh viện Phụ sản TW, nhận xét phụ nữ sau 35 tuổi ngày càng bận rộn với sự nghiệp, gia đình và các mối quan hệ, song thường xếp sức khỏe ở cuối danh sách ưu tiên. Họ sẵn sàng đầu tư vào công việc, con cái, ngoại hình nhưng dễ lơ là việc phòng ngừa bệnh tật, trong đó có các bệnh lý liên quan HPV. Không ít người chỉ chú ý đến sức khỏe khi cơ thể phát tín hiệu bất thường, thay vì chủ động bảo vệ từ sớm.
“Trong suốt quá trình làm việc, tôi gặp nhiều phụ nữ đến viện khi đã có dấu hiệu bệnh nghiêm trọng trong khi nếu được kiểm tra định kỳ, họ có thể phòng ngừa hoặc phát hiện sớm”, vị bác sĩ nói.
Bác sĩ cũng chia sẻ nhiều trường hợp lầm tưởng cứ nhiễm HPV thì sẽ bị ung thư dẫn đến lo sợ quá mức và không muốn tiếp nhận kết quả khám, tự điều trị, giấu bệnh, không đi khám hoặc e ngại bị đánh giá, nghi ngờ.
Bác sĩ ghi nhận tâm lý phổ biến là người phụ nữ sợ nhận chẩn đoán bệnh, đồng thời sợ tới bệnh viện. Một số người lo lắng khi mắc bệnh sẽ không có người chăm sóc gia đình, hoặc tan vỡ gia đình khi chi phí điều trị quá tốn kém, nguy cơ ảnh hưởng khả năng sinh nở… Tâm lý của họ bị hỗn loạn, vì vậy cứ để bệnh tiến triển đến giai đoạn can thiệp khó khăn.
Để cải thiện tình trạng này, bác sĩ Thắng cho biết người phụ nữ cần hiểu đúng về nguy cơ bệnh do HPV. Hầu hết trường hợp nhiễm HPV thường không có triệu chứng và có thể tự đào thải mà không cần điều trị. Tuy nhiên, nhiễm dai dẳng có thể dẫn đến các bệnh lý, tiền ung thư và ung thư liên quan.
Ngoài ra, các tổn thương tiền ung thư và ung thư giai đoạn sớm hầu như không có dấu hiệu khiến việc phát hiện chủ yếu dựa vào tầm soát định kỳ. Khi ngại khám chữa bệnh, ngại tầm soát, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn, làm giảm cơ hội điều trị hiệu quả. Do đó, họ cần xem xét, ưu tiên sức khỏe lên hàng đầu.
Việc chủ động dự phòng góp phần làm giảm rủi ro mắc các bệnh lý liên quan đến HPV, trong đó có ung thư cổ tử cung. Hiện có ba cấp dự phòng ung thư cổ tử cung được Bộ Y tế khuyến cáo và bác sĩ Thắng khuyên phụ nữ sau 35 tuổi nên tuân thủ, gồm: cấp một – duy trì lối sống lành mạnh, như không hút thuốc, tăng cường vận động thể lực, dinh dưỡng hợp lý; quan hệ tình dục an toàn, lành mạnh hay dự phòng HPV bằng vắc xin; cấp hai – sàng lọc, phát hiện bất thường và kiểm tra mức độ bệnh; cấp ba – phát hiện các trường hợp ung thư xâm lấn ở giai đoạn sớm và điều trị triệt để tại các cơ sở có đủ điều kiện, nhằm làm giảm tỷ lệ tử vong do bệnh. Khi thực hiện đầy đủ các biện pháp dự phòng, sẽ giảm thiểu nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung.
Bác sĩ nhấn mạnh các biện pháp dự phòng HPV rất quan trọng, giúp giảm nguy cơ nhiễm mới và tái nhiễm các chủng vi rút nguy hiểm. Đối với biện pháp tầm soát định kỳ, việc phát hiện sớm đồng nghĩa với việc điều trị dễ dàng, hiệu quả cao, giảm thiểu ảnh hưởng đến sức khỏe và có thể bảo tồn tử cung. Ngoài ra, duy trì lối sống lành mạnh, quan hệ tình dục an toàn và tăng cường sức đề kháng cũng giúp cơ thể dự phòng HPV tốt hơn.
Hải My
