Vừa vào quán phở, An Lương, 28 tuổi, ở TP HCM và bạn gái bị chó của chủ quán lao đến cắn vào chân chảy máu.
Theo chủ quán, con chó hiền, chưa từng cắn người, nhưng gần đây trở nên cáu kỉnh do có một con chó khác tranh đồ ăn của nó. Tuy nhiên, con chó đã được tiêm phòng dại đầy đủ.
Dù vậy, An Lương và bạn gái vẫn đến cơ sở y tế kiểm tra sức khỏe, được chỉ định tiêm huyết thanh và vaccine phòng dại. “Chó đã tiêm vaccine dại vẫn có nguy cơ mắc bệnh dại”, Lương nói.
Tình trạng chó thả rông, không rọ mõm phổ biến ở các khu dân cư, quán xá. Ảnh: Diệu Thuần
Còn Phương Thảo, 19 tuổi, ở xã Hàm Thuận Nam, Lâm Đồng muốn chơi cùng một chú chó trong lúc uống cà phê cùng bạn bè. Chú chó hoảng loạn và cắn vào cánh tay gây rách da, chảy máu. Thảo đến cơ sở y tế để khám và theo dõi, song chỉ cần tiêm thêm hai mũi vaccine dại do từng chủng ngừa 5 mũi vào năm ngoái. Còn con chó cắn Thảo chết sau đó 5 ngày.
Theo bác sĩ Phạm Đình Đông, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, chó là động vật trung thành, gần gũi với con người, có mặt trong nhiều gia đình Việt để trông nhà hoặc bầu bạn. Theo thống kê năm 2024, cả nước có hơn 4,9 triệu hộ nuôi chó, mèo, tổng cộng đến 7,6 triệu con.
Tuy nhiên, chó cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh cho người thông qua các hành động cắn, cào, liếm. Mùa hè nắng nóng, nhiệt độ cao dễ làm chó, mèo bị mất nước, say nắng, chúng cũng dễ kích động, hung dữ hơn, đặc biệt nguy hiểm khi bị tranh đồ ăn hoặc vừa sinh con. Ngoài ra, tình trạng chó thả rông, không rọ mõm, tỷ lệ tiêm phòng dại còn thấp, làm tăng nguy cơ lây lan bệnh dại trong cộng đồng.
Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây nhiễm vào cơ thể người thông qua hành động cắn, cào, liếm của động vật. Thời gian ủ bệnh thường 2-6 ngày. Khi khởi phát, tỷ lệ tử vong của bệnh dại gần 100%.
Bác sĩ Đông khuyến cáo người dân không nên chủ quan với bệnh dại dù chó hoặc động vật đã được tiêm ngừa. Khi bị con vật tấn công, người dân nên sơ cứu vết thương và tiêm ngừa dại càng sớm càng tốt.
Trẻ tiêm vaccine phòng dại khi bị chó cắn tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Ảnh: Mộc Thảo
Quy trình xử lý vết thương gồm rửa vết thương dưới vòi nước chảy và xà phòng 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn iốt để giảm thiểu lượng virus dại đi vào cơ thể nếu có. Mọi người hạn chế làm dập vết thương, tránh băng kín hoặc điều trị bệnh theo mẹo dân gian, hoặc nhờ thầy lang chữa trị.
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine dại, gồm: Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ), tiêm bắp hoặc tiêm trong da. Người chưa tiêm vaccine hoặc lịch sử tiêm vaccine không rõ ràng, nếu bị cắn, cào, phác đồ tiêm gồm 5 mũi vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp, hoặc 8 mũi vào ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Tùy theo mức độ vết thương, bác sĩ có thể chỉ định phối hợp thêm huyết thanh kháng dại, dừng tiêm khi theo dõi được tình trạng con vật sau 10 ngày.
Với những người có nguy cơ cao phơi nhiễm dại có thể tiêm vaccine dự phòng trước khi bị cắn, cào để phòng bệnh. Phác đồ tiêm trước phơi nhiễm gồm ba mũi vào các ngày 0, 7 và 21 hoặc 28, tiêm nhắc theo chỉ định của bác sĩ. Nếu đã tiêm đủ số mũi vaccine, lần bị cắn, cào sau sẽ tiêm hai mũi vào các ngày 0-3. Các lần bị cắn, cào sau chỉ cần tiêm thêm 2 mũi, không cần dùng huyết thanh kháng dại.
Công Nguyên
