Để tăng vẻ nam tính và tự tin, phái mạnh dùng liệu pháp thay thế testosterone, song chuyên gia cảnh báo lạm dụng hormone có thể tổn hại sức khỏe thậm chí tính mạng.
Theo Business Insider, theo dõi nồng độ testosterone (TRT) và tiêm bổ sung khi có dấu hiệu suy giảm hiện phổ biến, không còn cấm kỵ như trước. Alexis Ohanian, 41 tuổi, người đồng sáng lập Reddit, chồng tay vợt Serena Williams, chia sẻ về mức testosterone (khá cao) của mình. Ông cho rằng điều này là nhờ tập tạ, giảm thịt và rượu, sử dụng thực phẩm bổ sung testosterone. Năm 2018, phát thanh viên Joe Rogan chia sẻ trên podcast rằng bắt đầu tiêm testosterone khi sang tuổi 40 để cơ thể “khỏe khoắn hơn”. Năm 2021, diễn viên Dax Shepard cũng cho biết đã tăng 10,8 kg cơ bắp nhờ biện pháp này.
Gõ từ khóa “Testosterone maxxing”, hàng triệu video với những lời hứa hẹn về vẻ ngoài “chuẩn men”, cơ bắp cuồn cuộn và “bản lĩnh đàn ông” sẽ hiện ra. Giống như các trào lưu làm đẹp cực đoan khác như “looksmaxxing” (tối ưu hóa ngoại hình), testosterone maxxing đánh vào tâm lý bất an của giới trẻ về sự nam tính, địa vị và danh vọng.
Testosterone, hormone chính ở nam giới, đóng vai trò then chốt trong phát triển cơ bắp, mật độ xương, và chức năng tình dục. Nồng độ hormone này thay đổi trong suốt cuộc đời, đạt đỉnh ở độ tuổi 20 và giảm dần theo tuổi tác. Mức testosterone khỏe mạnh của nam giới thường dao động từ 450 đến 600 ng/dL, trong khi mức thấp là dưới 300 ng/dL. Chỉ có xét nghiệm máu mới xác định chính xác một người có bị suy sinh dục (tinh hoàn không sản xuất đủ testosterone) hay không.
Trên mạng xã hội, “T thấp” (low T) đang bị miêu tả như một “đại dịch” trong giới trẻ. Các influencer cảnh báo người xem về những dấu hiệu mơ hồ như “phát triển cơ bắp chậm” hay “trông không đủ nam tính”, từ đó thúc đẩy một thị trường bùng nổ các “giải pháp” tăng hormone, bao gồm phòng khám tư nhân, thực phẩm chức năng và cả chương trình luyện tập khắc nghiệt.
Ảnh minh họa: NM Tracking
Thực tế, theo Business Insider, việc sử dụng testosterone cần được duy trì suốt đời, bởi nó ảnh hưởng đến quá trình cơ thể sản xuất tự nhiên hormone này. Ngừng tiêm đột ngột có thể tạo ra hiệu ứng “cai nghiện”. Người dùng thường sẵn sàng trả vài trăm USD mỗi tháng để xét nghiệm và tiêm. Ví dụ, Low T Center, trụ sở chính tại Texas, cung cấp đơn thuốc với giá 105 USD mỗi tháng, sau khi người dùng trả 160 USD cho hai lần xét nghiệm. Một số phòng khám giảm giá nếu khách hàng đăng ký 6 tháng hoặc một năm.
Bên cạnh đó, liệu pháp testosterone không giám sát còn dẫn đến nhiều tác dụng phụ như mụn trứng cá, hói đầu, giảm khả năng sinh sản và tăng hồng cầu. Thậm chí, mua thuốc ở “chợ đen” qua phòng gym hay ứng dụng tin nhắn còn nguy hiểm hơn vì sản phẩm giả mạo, nhiễm bẩn có thể gây ngộ độc kim loại nặng, đau tim, đột quỵ, thậm chí tử vong.
Theo các chuyên gia, đối với những người trẻ khỏe mạnh không mắc chứng suy sinh dục, cách tốt nhất để điều hòa hormone phát triển là lựa chọn lối sống lành mạnh: ngủ đủ giấc, ăn uống điều độ và năng động. Một nghiên cứu từ Đại học Chicago cho thấy những người ngủ ít hơn 5 giờ mỗi đêm trong một tuần có mức testosterone giảm tới 15%. Ngược lại, ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm giúp duy trì mức testosterone ổn định.
Nghiên cứu đăng trên Journal of Sports Medicine, các bài tập kháng lực có thể cải thiện nồng độ testosterone, đặc biệt ở những người đàn ông bị suy giảm testosterone do tuổi tác. Khuyến nghị thực hiện các bài tập toàn thân như squat, deadlift, bench press ít nhất 3 lần/tuần. Kết hợp giữa các bài tập kháng lực với các bài tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT) để tối ưu hóa hiệu quả.
Bình Minh (Theo Business Insider, Conversation)
