Trên sóng Radio 6 vào sáng Chủ nhật của đài BBC, giữa lúc phát nhạc, thính giả đôi khi nghe thấy âm thanh ai đó nhấm nháp khoai tây chiên.
Đó không phải MC lén ăn vụng trong giờ làm, mà là chuyên mục “Crisps on the Radio”, nơi khán giả gửi đến đủ loại khoai chiên khắp thế giới để hai MC Marc Radcliffe và Stuart Maconie đoán hương vị.
Với du khách quốc tế, bữa sáng kiểu Anh hay bữa trưa Chủ nhật thường được coi là biểu tượng ẩm thực Anh. Thực tế, món ăn gắn liền với đời sống hàng ngày của người dân nước này lại là khoai tây thái lát mỏng chiên giòn (crisps).
Không được bày ra đĩa, crisps xuất hiện trong những chiếc túi nilon bọc kim loại, phát ra tiếng sột soạt và giòn tan. Với người Anh, đây là món khoái khẩu khó cưỡng.
Người dân Anh thích ăn khoai tây chiên mọi lúc trong ngày. Ảnh: CNN
Theo BBC, người Anh tiêu thụ khoảng 10 tỷ gói crisps mỗi năm. Bữa trưa của dân văn phòng luôn đi kèm túi khoai tây chiên. Tại công viên, dã ngoại thiếu crisps bị xem là mất vui. Nhiều quán bar còn tổ chức buffet khoai tây chiên giòn, cho thấy sự cuồng nhiệt của người dân đối với món ăn.
Sự đời của crisps được cho bắt nguồn từ Mỹ, khi đầu bếp George Crum tại New York cắt khoai tây siêu mỏng cho vị khách khó tính Cornelius Vanderbilt năm 1853. Tuy nhiên, người Anh cũng có quyền nhận phần “cha đẻ” khi năm 1817, bác sĩ William Kitchiner đã ghi lại công thức “Khoai tây chiên lát hoặc bào mỏng” trong sách nấu ăn.
Đến năm 1920, doanh nhân Frank Smith mở nhà máy crisps đầu tiên tại London, kèm sáng kiến cho muối vào gói giấy nhỏ để khách tự nêm. Sau Thế chiến II, nhiều thương hiệu khoai tây chiên giòn khác ra đời, trong đó có Walkers – hiện sản xuất hơn 11 triệu gói mỗi ngày.
Ban đầu, crisps chỉ có vị mặn. Bước ngoặt đến vào năm 1954, khi Joe “Spud” Murphy, người Ireland, sáng lập hãng Tayto, giới thiệu hương vị phô mai và hành tây. Sau đó, muối, giấm, cà ri lần lượt xuất hiện, mở ra thế giới hương vị đa dạng cho món ăn.
Khoai tây chiên giòn có hàng trăm hương vị khác nhau tại Anh. Ảnh: Tasting Table
Đến thập niên 1980, crisps đã thành biểu tượng văn hóa đại chúng khi xuất hiện trong các bài hát, quảng cáo trên TV, bóng đá và đời sống thường nhật.
Cuối những năm 1980, Kettle Chips xuất hiện tại Anh với dòng khoai chiên dày, dùng dầu hữu cơ, hướng đến người trưởng thành và bữa tiệc sang trọng. Sau đó là Tyrells và Walkers Sensations, biến crisps thành món “cao cấp” được đem ra đãi khách như rượu vang hay phô mai.
Ngày nay, thị trường có hàng trăm hương vị, từ truyền thống đến độc lạ như vị cocktail tôm hay kẹo bạc hà. Dù vậy, hương vị cổ điển vẫn chiếm ưu thế.
Trước những lo ngại về sức khỏe, nhiều loại crisps nướng, ít béo, làm từ rau củ hay đậu lăng đã ra đời. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khoai tây chiên giòn vẫn là “món ăn trong túi nilon” không thể thiếu của người dân. Ít quốc gia nào yêu crisps như Anh. Với người dân, crisps đã trở thành biểu tượng, sánh ngang bất kỳ món ăn quốc dân nào khác.
Khoai tây chiên truyền thống tại Anh có vị mặn. Ảnh: Walkers
“Từ bữa trưa văn phòng đến quán bar, từ tuổi thơ đến đời sống trưởng thành, crisps đan xen trong ký ức và văn hóa của người Anh”, nhà văn Neil Ridley nhận xét.
Anh Minh (Theo CNN)
