Hà NộiBệnh viện Da liễu Trung ương tiếp nhận nhiều bệnh nhân ngộ độc methotrexate, một loại thuốc điều trị các bệnh da liễu phổ biến, do uống sai liều, sai lịch.
Hôm 23/9, đại diện viện này cho biết bệnh nhân nam 50 tuổi, mắc bệnh lichen phẳng, tự ý uống 10 mg methotrexate mỗi ngày, kéo dài 5 ngày liên tục, thay vì 10 mg mỗi tuần theo chỉ dẫn của bác sĩ. Sau đó, người bệnh xuất hiện những tổn thương dát đỏ, phù nề, đau rát vùng sinh dục và hậu môn. Tuy nhiên, ông vẫn tự mua thêm thuốc để uống với liều tương tự trong 5 ngày tiếp theo.
Tình trạng tổn thương tiến triển nặng hơn, bệnh nhân phải nhập viện. Kết quả xét nghiệm cho thấy men gan tăng gấp 4 lần bình thường. Người bệnh được chẩn đoán ngộ độc methotrexate cấp tính.
Trường hợp khác là bệnh nhân 55 tuổi mắc bệnh vảy nến thể mảng, cũng tự ý uống 10 mg methotrexate mỗi ngày trong 4 tuần liên tục, thay vì 10 mg mỗi tuần. Hậu quả, người bệnh bị ngộ độc, biểu hiện trợt loét, hoại tử da, niêm mạc lan rộng, suy tủy dẫn đến giảm tiểu cầu và bạch cầu tiến triển nhanh, nguy cơ nhiễm trùng toàn thân.
Bác sĩ Quách Thị Hà Giang, Trưởng khoa Điều trị bệnh da nam giới, cho biết, các bệnh nhân trên được điều trị bằng cách bù dịch, kiềm hóa nước tiểu, bổ sung acid folic. Họ cũng được sử dụng các yếu tố tạo máu, yếu tố kích thích bạch cầu hạt khi bạch cầu dưới 0,5 G/L, điều trị kháng sinh phối hợp khi có biểu hiện nhiễm trùng. Đồng thời, bệnh nhân cũng được chăm sóc vết thương da, niêm mạc toàn diện.
“Các bệnh nhân hồi phục tốt, toàn trạng ổn định, da và niêm mạc lành, hết biểu hiện rối loạn tiêu hóa, tình trạng suy tủy, suy gan cải thiện tốt”, bác sĩ Giang cho biết.
Methotrexate (MTX) là thuốc điều hòa miễn dịch, giảm viêm, thường được dùng để trị vảy nến, viêm da cơ địa và các bệnh tự miễn. Thuốc hiệu quả, an toàn và chi phí thấp, vì vậy được kê đơn rộng rãi. MTX có dạng viên uống hoặc tiêm, cần được bác sĩ chỉ định và theo dõi chặt chẽ.
Bác sĩ Giang cảnh báo methotrexate là thuốc có liều dùng hàng tuần, không bao giờ là hàng ngày, đây là lỗi thường gặp nhất. Vì vậy, người bệnh cần đọc kỹ đơn thuốc, tuân thủ đúng chỉ định, không tự ý thay đổi liều, không nghe theo người khác hướng dẫn.
Ngộ độc cấp tính methotrexate có thể gây loét niêm mạc, loét da, suy tủy, tổn thương gan, thận và thần kinh trung ương. Các biến chứng thường diễn biến nhanh, nặng nề, khó kiểm soát nếu phát hiện muộn, thậm chí có thể tử vong.
Lê Nga
