Trao đổi với PV VietNamNet, PGS.TS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam (Tổng Hội Y học Việt Nam) cho biết, bánh chưng là thực phẩm giàu tinh bột, chất béo và muối, có chỉ số đường huyết cao.
Trung bình, một miếng bánh chưng cỡ vừa cung cấp khoảng 180-400 kcal, trong khi một chiếc bánh có thể lên tới 1.800-2.500 kcal. Nếu bạn ăn nhiều hoặc không đúng cách, bánh chưng có thể khiến nhiều bệnh lý nền trở nên trầm trọng hơn.
Chuyên gia khuyến cáo 6 nhóm người cần đặc biệt thận trọng khi ăn bánh chưng trong dịp Tết, nhằm tránh các biến chứng sức khỏe nguy hiểm trong mùa xuân:
Người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường
Gạo nếp, thành phần chính của bánh chưng có chỉ số đường huyết cao, khiến đường huyết tăng nhanh sau khi ăn. Với người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường, ăn bánh chưng nhiều có thể gây mất kiểm soát glucose máu, làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch, thần kinh và thận.
Nhóm này nên hạn chế tối đa, chỉ ăn một lượng rất nhỏ nếu thực sự cần thiết, không ăn vào buổi tối và tuyệt đối tránh bánh chưng rán. Trong một số trường hợp, bạn có thể cân nhắc bánh chưng chay, ít muối và giảm lượng tinh bột.
Người bị đau dạ dày, viêm loét dạ dày, tá tràng hoặc trào ngược dạ dày thực quản
Gạo nếp, đậu xanh và phần nhân nhiều mỡ đều là những thực phẩm khó tiêu, dễ gây đầy hơi, chướng bụng. Các gia vị như hành, tiêu, gừng trong nhân bánh cũng có thể kích thích tiết axit dịch vị.
Với người có bệnh lý dạ dày, tá tràng hoặc trào ngược, ăn bánh chưng, nhất là ăn nhiều hoặc ăn vào buổi tối, có thể khiến các triệu chứng như đau thượng vị, ợ chua, buồn nôn tái phát hoặc nặng hơn trong những ngày Tết.
Người thừa cân, béo phì hoặc đang giảm cân
Bánh chưng có mật độ năng lượng cao, vừa giàu tinh bột vừa chứa nhiều chất béo. Khi ăn cùng các món Tết quen thuộc như giò chả, thịt kho, đồ chiên rán, tổng lượng calo nạp vào cơ thể rất dễ vượt xa nhu cầu.
Điều này khiến người thừa cân, béo phì tăng cân nhanh sau Tết, đồng thời làm gia tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, gan nhiễm mỡ và bệnh tim mạch.
Người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu
Bánh chưng truyền thống thường sử dụng thịt mỡ, chứa nhiều chất béo bão hòa và một lượng muối nhất định. Ăn nhiều bánh chưng có thể làm tăng cholesterol xấu (LDL), tăng huyết áp và thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.
Với người mắc bệnh tim mạch hoặc rối loạn mỡ máu, việc ăn uống thiếu kiểm soát trong dịp Tết có thể làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch. Nhóm này nên tránh bánh chưng nhiều mỡ, chỉ ăn lượng rất nhỏ hoặc ưu tiên các món ăn nhẹ hơn.
Người cao tuổi, hệ tiêu hóa kém
Ở người cao tuổi, chức năng tiêu hóa và chuyển hóa suy giảm so với người trẻ. Gạo nếp và chất béo trong bánh chưng khiến dạ dày phải hoạt động nhiều hơn, dễ gây đầy bụng, chậm tiêu, ăn không ngon miệng.
Bên cạnh đó, người cao tuổi thường có nhiều bệnh nền, vì vậy việc ăn bánh chưng không kiểm soát có thể gián tiếp làm nặng thêm các bệnh mạn tính.
Trẻ nhỏ và người thường xuyên rối loạn tiêu hóa
Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi, chưa có hệ tiêu hóa hoàn thiện để xử lý các món ăn nhiều tinh bột nếp và chất béo. Ăn bánh chưng có thể gây đầy bụng, tiêu chảy hoặc táo bón. Những người thường xuyên bị rối loạn tiêu hóa cũng nên hạn chế món ăn này trong dịp Tết.
Theo các chuyên gia, không phải ai cũng cần kiêng tuyệt đối bánh chưng. Tuy nhiên, 6 nhóm đối tượng trên nên hạn chế tối đa hoặc lựa chọn cách thưởng thức phù hợp hơn như ăn lượng nhỏ, không ăn vào buổi tối, tránh bánh chưng rán và tăng cường rau xanh trong bữa ăn. Với người có bệnh nền, việc tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước và trong dịp Tết là điều cần thiết để đảm bảo một mùa xuân khỏe mạnh.
Riềng không chỉ là gia vị quen thuộc trong nhiều món ăn truyền thống mà còn được đánh giá cao về giá trị sinh học, giúp kích thích tiêu hóa, giảm đầy bụng khi ăn các món giàu đạm, nhiều chất béo.
Trong dân gian, lá mít được nhiều người sử dụng như một cách chống say, giải rượu đơn giản, dễ kiếm.
Không chỉ dễ tìm, dễ ăn, chuối còn được xem là lựa chọn đơn giản nhưng hiệu quả giúp cơ thể phục hồi thể trạng sau rượu bia.
