Ẩm thực Việt Nam dần định hình phong cách riêng trong khu vực và thế giới, nhờ sự đa dạng, làn sóng nhà hàng sáng tạo và sự ưu ái ngày càng lớn của thực khách trong nước và quốc tế.
Báo cáo The Future of Food 2026 do Marriott International công bố ngày 14/10 tại TP HCM ghi nhận nhiều tín hiệu tăng trưởng tích cực, khẳng định vị thế đang lên của ẩm thực Việt trên bản đồ khu vực.
Báo cáo được thực hiện dựa trên kết quả khảo sát từ đội ngũ ẩm thực tại 270 khách sạn Marriott thuộc 20 thị trường trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, phân tích chuyên sâu từ hơn 30 đầu bếp, chuyên gia pha chế, chuyên gia ẩm thực và chuyên viên biên tập từ những tạp chí ẩm thực có ảnh hưởng trong khu vực.
Món cua Cà Mau được kết hợp với nhiều nguyên liệu độc đáo như nhím biển, bưởi đỏ, hành phi và sốt nước làm từ đầu tôm, tại nhà hàng một sao Michelin ở TP HCM. Ảnh: Thanh Tùng
Ông Petr Raba, Phó Chủ tịch phụ trách Ẩm thực khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của Marriott International, cho hay ẩm thực Việt đang trên đà phát triển tích cực tại châu Á. Với mục tiêu phát triển kinh tế đạt mức tăng trưởng hai chữ số (10%) đến năm 2030, Việt Nam đang hình thành tầng lớp người trẻ giàu có, “khao khát trải nghiệm ẩm thực cao cấp, chất lượng”.
Minh chứng là ngày càng nhiều nhà hàng fine dining ra đời tại các thành phố lớn như TP HCM, Hà Nội hay Đà Nẵng với các món ăn và không gian sáng tạo. Bước chuyến mình lớn của ẩm Việt được ghi nhận khi Michelin Guide xuất hiện, 3 năm liên tiếp vinh danh 181 nhà hàng, làm sôi động thị trường ẩm thực trong nước.
Bên cạnh đó là làn sóng đầu bếp nước ngoài tìm kiếm Việt Nam như một điểm đến làm nơi phát triển sự nghiệp. Đầu bếp Sam Aisbett của nhà hàng một sao Michelin Akuna, khách sạn Le Méridien Saigon, cho biết trước khi quyết định chuyển đến TP HCM, anh đã gặt hái thành công ở thị trường Australia và Singapore. Năm 2018, khi nhà hàng Whitegrass tại Singapore của anh ở thời kỳ đỉnh cao, Sam quyết định chia tay và chuyển đến TP HCM.
Đầu bếp Australia gọi Việt Nam là “quê hương thứ hai” và say mê sáng tạo những món ăn lấy cảm hứng từ nguyên liệu bản địa, các gia vị và thảo mộc địa phương. Tháng 7/2023, Sam mở nhà hàng Akuna tại TP HCM, đánh dấu sự trở lại sau 5 năm gián đoạn trong sự nghiệp. Sau một năm hoạt động, nhà hàng được trao một sao Michelin.
Vị thế của ẩm thực Việt cũng thể hiện qua các chỉ số trong báo cáo của Marriott International. Năm 2025, 96% thực khách gồm cả khách quốc tế lẫn nội địa tại các khách sạn thuộc Marriott International ở Việt Nam ưu tiên chọn ẩm thực Việt và 80% nhà hàng trong hệ thống này phục vụ các món ăn nấu theo kiểu truyền thống.
Ngày càng nhiều thực khách ưu tiên lựa chọn các bữa ăn sử dụng nguyên liệu địa phương, tôn vinh văn hóa bản địa. Theo báo cáo, 57% thực khách tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương chọn ẩm thực địa phương thay vì món quốc tế. Việt Nam nằm trong nhóm 10 điểm đến dẫn đầu khu vực với tỷ lệ 47%, ngang bằng Nhật Bản và cao hơn Thái Lan (44%).
Nhiều nhà hàng Việt hiện chú trọng sử dụng nguyên liệu bản địa kết hợp cách nấu hiện đại để kể câu chuyện ẩm thực, tạo trải nghiệm cho thực khách. Các nhà hàng Việt trong danh sách một sao Michelin đều ưu tiên nguyên liệu bản địa. Nhà hàng Anan Saigon tại TP HCM biến tấu các món Việt đường phố như bánh mì, bánh tráng, cao lầu hay phở thành phiên bản cao cấp. Nhà hàng Gia tại Hà Nội cũng đưa những chất liệu văn hóa Việt vào không gian và sáng tạo thực đơn theo mùa.
Món cá tuyết nấu cùng mít non hầm – nguyên liệu quen thuộc với người Việt. Ảnh: Bích Phương
Trong bối cảnh nền ẩm thực đang lên tại khu vực, một số xu hướng ăn uống được ghi nhận tại Việt Nam. 67% thực khách tại Việt Nam ưa chuộng phong cách ăn uống trang trọng. Điều này trái ngược với xu hướng “bình dị cao cấp” (casual luxury) đang phổ biến trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương với 59% thực khách chọn ăn uống thoải mái. Thực khách Việt ngày càng đề cao yếu tố trải nghiệm, với 47% ưa thích không gian có biểu diễn trực tiếp hoặc bếp mở.
Thực khách tại Việt Nam chuộng “thưởng thức bằng mắt”, với 93% có xu hướng gọi những món ăn và đồ uống bắt mắt để đăng tải trên mạng xã hội, tỷ lệ cao nhất trong các thị trường được khảo sát.
Mâm cơm thuần Việt tại nhà hàng ở Hà Nội được một sao Michelin. Ảnh: Giang Huy
Báo cáo The Future of Food 2026 cũng nghiên cứu toàn diện về sự thay đổi trong thói quen và sở thích ẩm thực của thực khách tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, ghi nhận những xu hướng đang tái định hình bức tranh ẩm thực khu vực. Các xu hướng mới gồm sự chuyển dịch từ mô hình ẩm thực cao cấp (fine dining) sang phong cách ẩm thực cao cấp bình dị (casual luxury); những buổi ăn uống đề cao cảm giác thoải mái; trải nghiệm ẩm thực đa giác quan và sự lên ngôi của nguyên liệu bản địa.
“Thực khách ngày nay không chỉ tìm kiếm bữa ăn ngon, mà còn ưu tiên trải nghiệm chạm đến cảm xúc, tìm kiếm câu chuyện văn hóa, nghệ thuật qua không gian, món ăn”, ông Petr Raba nói.
Bích Phương
