Naegleria fowleri, thường được gọi “amip ăn não”, khiến 5 người ở bang Kerala tử vong trong một tháng, buộc giới chức y tế phải ban bố tình trạng khẩn cấp.
Đại diện y tế bang Kerala cho hay nạn nhân gần nhất là bà Shobhana, 56 tuổi, tử vong tại Bệnh viện Đại học Y Kozhikode hôm 9/9 vì bệnh viêm màng não do amip. Kể từ giữa tháng 8, ba bệnh nhân khác, gồm một trẻ sơ sinh ba tháng tuổi, một bé gái 9 tuổi và một phụ nữ 52 tuổi, cũng qua đời bởi amip.
Hiện ít nhất 11 bệnh nhân, trong đó có trẻ em, được theo dõi tại các bệnh viện công ở Kozhikode.
Amip là sinh vật đơn bào, có tên gọi khác là Naegleria fowleri, thường ẩn nấp trong các vùng nước ngọt hoặc vùng nước bị ô nhiễm, chưa qua xử lý. Khi xâm nhập vào cơ thể con người, amip gây ra tình trạng nhiễm trùng, viêm não, phá hủy mô não.
Mũi là đường xâm nhập chính của amip. Do đó, người bệnh có thể nhiễm vi sinh vật này khi đi lặn, bơi ở sông, suối, ao hồ, làm nước chui vào mũi. Khi vào mũi, amip di chuyển qua dây thần kinh khứu giác vào thùy trán của não. Bệnh thường không phổ biến nhưng có tỷ lệ tử vong rất cao, gần 97% trên toàn cầu. Các triệu chứng ban đầu bao gồm đau đầu, sốt, buồn nôn, sau đó nhanh chóng tiến triển thành co giật, hôn mê và tử vong.
Ấn Độ ghi nhận ca bệnh đầu tiên vào năm 1971, song các ca nhiễm vẫn hiếm gặp cho đến khi bang Kerala chứng kiến sự gia tăng đột biến gần đây. Từ năm 2016 đến 2022, bang ven biển này chỉ có 8 ca nhiễm, nhưng riêng năm 2023 đã xác nhận 36 ca nhiễm và 9 trường hợp tử vong.
Giới chức y tế bang Kerala hồi tháng 8 phát cảnh báo sau khi bệnh viêm màng não do amip khiến một người tử vong và hai người khác đang được điều trị tại Kozhikode. Ảnh: India Today
Trước tình hình nghiêm trọng, chính quyền bang đã ban hành các phác đồ điều trị cũng như kịch bản thu dung, cách ly bệnh nhân. Một số khu vực đã cấm người dân xuống ao, hồ để phòng ngừa. Bà Veena George, quan chức y tế bang Kerala, nói chính quyền đang kiểm soát tình hình, thêm rằng tỷ lệ tử vong ở Kerala “thấp hơn nhiều so với mức trung bình hơn 95% ở các quốc gia phát triển”.
Ttrong khi đó, TS Anish, cán bộ Trung tâm One Health Kerala, cho rằng biến đổi khí hậu là nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng các ca bệnh. “Do nhiệt độ không khí tăng, các vi sinh vật như amip Naegleria fowleri vốn phát triển mạnh trong môi trường ấm đã trở nên phổ biến hơn”, ông giải thích. Ông cũng nhấn mạnh thêm, ô nhiễm từ vi khuẩn coliform trong các nguồn nước tạo ra nguồn thức ăn dồi dào, giúp chúng sinh sôi mạnh mẽ.
Bình Minh (Theo Independent, India Today)
