Trường hợp chị Lương Hiền Trang, 48 tuổi là ví dụ điển hình. Sau nhiều năm sinh sống ở nước ngoài, năm ngoái chị về Việt Nam ăn Tết. “Tôi ăn bánh chưng, thịt đông,các loại nem liên tiếp chục ngày không chán. Chỉ hơn 10 ngày, tôi tăng tới 3kg”, chị Trang kể.
Vừa giành giải tại một cuộc thi sắc đẹp quý bà, chị Trang không thể để gương mặt xuất hiện nọng cằm, bắp tay đầy mỡ. Trước khi quay lại Ba Lan, chị áp dụng thực đơn giảm cân cấp tốc: chỉ ăn ức gà, rau xanh luộc và tuyệt đối cắt tinh bột.
“Ngày đầu không quá khó. Sang ngày thứ hai, bụng cồn cào, người mệt mỏi, bứt rứt. Đến ngày thứ ba, tôi đau đầu, chóng mặt, buồn nôn. Cuối cùng phải bỏ cuộc và quay lại chế độ ăn cũ nhưng giảm bớt tinh bột, đạm”, chị nói.
Trao đổi với PV VietNamNet, Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tư vấn dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết tình huống như chị Trang không hiếm gặp. Sau mỗi dịp lễ Tết, trào lưu “ăn ức gà giảm cân cấp tốc” lại rộ lên trên mạng xã hội.
“Nhiều người tin rằng chỉ cần thay toàn bộ bữa ăn bằng ức gà là có thể giảm 3-5kg trong vài tuần. Nhưng dưới góc nhìn dinh dưỡng lâm sàng, cách làm này thiếu cơ sở và tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe”, bà cảnh báo.
Ức gà là thực phẩm ít mỡ, giàu protein chất lượng cao. Trung bình 100g ức gà không da cung cấp khoảng 165 kcal, gần 30g đạm và rất ít chất béo. Protein giúp tăng cảm giác no, giảm thèm ăn và duy trì khối cơ nạc – yếu tố quan trọng trong kiểm soát cân nặng.
Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy chế độ ăn giàu protein có thể giúp giảm tổng năng lượng nạp vào tự nhiên mà không cần nhịn đói. Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Mỹ ghi nhận, tăng lượng đạm trong khẩu phần có thể làm giảm 10-15% lượng calo tự phát trong ngày. Đây là lý do ức gà thường xuất hiện trong thực đơn của người tập gym, thể hình hoặc đang siết cân.
Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Giang, vấn đề nằm ở sự cực đoan. Khi ăn quá đơn điệu, cơ thể dễ thiếu hụt vi chất như sắt, kẽm, vitamin nhóm B, chất xơ, omega-3… dẫn tới mệt mỏi, táo bón, rối loạn tiêu hóa. Việc cắt tinh bột quá mạnh còn khiến cơ thể mất khối cơ, giảm chuyển hóa cơ bản và dễ tăng cân trở lại khi ăn uống bình thường.
“Phân tích đăng trên tạp chí Y học New England chỉ ra, các chế độ ăn “mono-diet” (chỉ xoay quanh một nhóm thực phẩm) hiếm khi mang lại hiệu quả lâu dài. Khoảng 80% người áp dụng kiểu ăn kiêng cực đoan sẽ tăng cân lại trong vòng 6-12 tháng. Ngoài ra, ăn quá nhiều đạm động vật trong thời gian dài có thể làm tăng gánh nặng cho thận, đặc biệt ở người có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, sỏi thận”, Tiến sĩ Giang cảnh báo.
Ăn ức gà thế nào cho đúng?
Các chuyên gia khuyến nghị, người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên dùng khoảng 100-150g ức gà/ngày, tương đương một miếng nhỏ bằng lòng bàn tay. Không nên dùng ức gà để thay thế hoàn toàn các nhóm thực phẩm khác.
Khi bạn muốn giảm cân, khẩu phần vẫn cần đảm bảo cân đối:
– Tinh bột tốt (gạo lứt, khoai lang, ngô, yến mạch) chiếm 40-50% tổng năng lượng.
– Rau xanh, chất xơ: 300-500g/ngày để tăng cảm giác no và ổn định đường huyết.
– Chất béo tốt: dầu ô liu, hạt óc chó, hạnh nhân, cá béo giúp bảo vệ tim mạch.
– Uống đủ nước, ngủ đủ giấc và duy trì vận động.
“Thực tế, ức gà là thực phẩm tốt nhưng không phải “phép màu”. Một thực đơn chỉ xoay quanh ức gà dễ gây rối loạn chuyển hóa, stress, thậm chí rối loạn ăn uống. Những thực đơn truyền miệng hoặc do huấn luyện viên gym chia sẻ chưa chắc phù hợp với người trên 40 tuổi, phụ nữ tiền mãn kinh hay người có bệnh mạn tính. Cơ địa và bệnh nền của mỗi người khác nhau, không thể áp dụng một chế độ ăn cho tất cả”, Tiến sĩ Giang nhấn mạnh.
Theo bà, một người muốn giảm cân an toàn cần được đánh giá tỷ lệ mỡ nội tạng, khối cơ, chuyển hóa cơ bản; sàng lọc bệnh nền; thiết kế khẩu phần đúng năng lượng và theo dõi định kỳ để tránh mất cơ, rối loạn dinh dưỡng. Giảm cân không nằm ở một món ăn, đó là cả một hệ sinh học và cần được thực hiện đúng cách, dưới sự hướng dẫn của chuyên gia.
Đang vào mùa thu hoạch, bưởi được bày bán nhiều tại chợ, siêu thị với giá phải chăng. Một số người coi bưởi là “thực phẩm vàng” cho sức khỏe, thậm chí ăn bưởi thay rau để giảm cân hoặc thanh lọc cơ thể.
Nhiều chị em khi muốn giảm cân thường lựa chọn chế độ ăn “không tinh bột”, chỉ xoay quanh rau xanh, trái cây, ức gà hoặc trứng luộc.
Sau vài tháng liên tục chạy bộ, leo cầu thang để giảm cân, chị V. đã hỏng khớp gối, đứng trước nguy cơ phẫu thuật tái tạo dây chằng, sụn.
