Sự chuyển dịch mạnh mẽ từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện tại các đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội và TP.HCM, đang tạo ra áp lực chưa từng có lên hệ thống hạ tầng năng lượng.
Dù nhu cầu sở hữu xe xanh của người dân tăng cao do giá xăng biến động và lộ trình hạn chế khí thải, việc thiếu hụt trạm sạc và các rào cản về quy chuẩn kỹ thuật đang trở thành nút thắt cần sớm được tháo gỡ để đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững.
Tại họp báo thường kỳ của Bộ Công Thương diễn ra vào chiều 9/4, đại diện Cục Điện lực cho biết, mặc dù tổng điện năng tiêu thụ cho xe điện chưa chiếm tỷ trọng lớn, nhưng áp lực về công suất tức thời lên lưới điện trung áp là bài toán cần lời giải sớm để đảm bảo an ninh năng lượng.
Theo tính toán từ Cục Điện lực, nếu 100.000 xe ô tô điện cùng thực hiện sạc nhanh với công suất từ 60 đến 120 kW, tổng công suất tức thời có thể đạt tới 6.000 – 12.000 MW. Con số này tương đương với 1/8 đến 1/4 công suất cực đại của hệ thống điện hiện nay, gây ra áp lực cực lớn lên lưới điện trung áp, đặc biệt là tại các khu vực tập trung đông dân cư hoặc các trạm sạc công cộng. Chuyển đổi sang xe điện là xu hướng tất yếu trong bối cảnh giá xăng dầu biến động, song việc phát triển lưới điện phân phối đồng bộ với hạ tầng trạm sạc đang gặp phải những khó khăn nhất định về mặt kỹ thuật và quy hoạch.
Để ứng phó với tình trạng quá tải, Bộ Công Thương đang định hướng các đơn vị ngành điện tập trung rà soát và cập nhật quy hoạch lưới điện tại những khu vực có tốc độ điện hóa cao. Một trong những giải pháp trọng tâm là nghiên cứu bổ sung các cơ chế về biểu giá điện nhằm khuyến khích người dùng sạc xe ngoài giờ cao điểm. Việc điều tiết này không chỉ giúp giảm áp lực công suất tức thời mà còn tối ưu hóa vận hành hệ thống. Bên cạnh đó, các trạm sạc thông minh tích hợp nguồn điện phân tán cũng sẽ được triển khai để tăng tính linh hoạt và chủ động trong việc cung ứng năng lượng.
Số liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) cho thấy, tính đến hết năm 2025, cả nước đã có khoảng 215.000 ô tô điện và gần 2,6 triệu xe máy điện lưu hành. Hiện tại, nhu cầu điện của lượng phương tiện này ước khoảng 652 triệu kWh, chỉ chiếm từ 0,2% đến 0,3% tổng nhu cầu điện toàn quốc. Tuy nhiên, con số này được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh mẽ vào năm 2030, khi lượng ô tô điện có thể đạt tới 1,6 triệu xe và xe máy điện lên đến 13 triệu xe. Khi đó, nhu cầu điện dự kiến sẽ dao động từ 3,1 đến 5,6 tỷ kWh, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả hạ tầng truyền tải lẫn nguồn phát để đáp ứng tiến trình xanh hóa giao thông.
TH (Otoxemay)
