Thói quen ăn thịt chế biến sẵn, thịt nướng cháy, thực phẩm siêu chế biến, lạm dụng kháng sinh và nước súc miệng chứa cồn làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Ung thư đại trực tràng không còn là “bệnh của người già”. Xu hướng trẻ hóa bệnh lý này đang gia tăng trên toàn cầu, mà một trong những nguyên nhân chính đến từ chính những thói quen sinh hoạt hàng ngày mà chúng ta ít ngờ tới.
Hiệp hội Ung thư Mỹ xác nhận số ca mắc khởi phát sớm đang tăng lên tại hơn một nửa quốc gia trên thế giới. Các nghiên cứu đồng nhất chỉ ra rằng chế độ ăn uống và lối sống đóng vai trò then chốt.
Mới đây, tiến sĩ Karen Zaghiyan – bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng tại Los Angeles (Mỹ) – chỉ ra 5 điều bà tuyệt đối tránh để bảo vệ hệ tiêu hóa của mình.
Thịt chế biến sẵn
Đứng đầu danh sách “đen” là các loại thịt như thịt xông khói, xúc xích pepperoni và thịt nguội. Vô số nghiên cứu đã chứng minh mối liên hệ giữa nhóm thực phẩm này với nguy cơ ung thư đại trực tràng, với mức tăng ước tính từ 13-22%.
Theo Viện Nghiên cứu Ung thư Mỹ, chỉ cần tiêu thụ 50 g thịt chế biến sẵn mỗi ngày (tương đương khoảng 2 lát thịt xông khói), nguy cơ mắc bệnh đã tăng thêm 16%.
Chỉ cần tiêu thụ 50 g thịt chế biến sẵn mỗi ngày, nguy cơ mắc bệnh đã tăng thêm 16%. Ảnh: Bảo Bảo
Thịt nướng cháy trên lửa trực tiếp
Thịt nấu trực tiếp trên ngọn lửa, đặc biệt là khi bị cháy xém hoặc đen mặt, là một mối nguy khác. Quá trình nướng ở nhiệt độ cao sinh ra các hợp chất hóa học gọi là HCAs và PAHs.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy những chất này có khả năng gây ra khối u, bao gồm cả ở đại tràng. Phần thịt cháy chính là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy sự hiện diện của các hợp chất gây ung thư này.
Lạm dụng kháng sinh cho các bệnh nhẹ
Tiến sĩ Zaghiyan cảnh báo về việc dùng kháng sinh quá thường xuyên cho các tình trạng nhiễm trùng nhẹ hoặc cảm lạnh thông thường.
Nghiên cứu gợi ý rằng việc sử dụng kháng sinh liên tục từ hai tháng trở lên ở tuổi trưởng thành có thể làm tăng đáng kể khả năng hình thành các khối u tiền ung thư sau này. Nguyên nhân được cho là do sự gián đoạn kéo dài của hệ vi sinh vật đường ruột.
Thực phẩm siêu chế biến
Nhóm này bao gồm đồ ăn nhẹ đóng gói, bánh nướng công nghiệp, đồ uống có đường và bữa ăn ăn liền. Đặc điểm của chúng là bị biến đổi nhiều về cấu trúc và rất nghèo chất xơ.
Một nghiên cứu lớn năm 2025 cho thấy những phụ nữ dưới 50 tuổi tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến nhất có nguy cơ phát triển u tuyến tiền ung thư cao hơn tới 45%.
Nước súc miệng chứa cồn
Ít ai ngờ nước súc miệng lại có liên quan đến đại tràng. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây cho thấy việc dùng nước súc miệng chứa cồn hàng ngày trong ba tháng đã làm thay đổi đáng kể hệ vi sinh khoanh miệng, làm gia tăng các loại vi khuẩn liên quan đến bệnh nướu răng và ung thư đại trực tràng. Vì lý do này, tiến sĩ Zaghiyan đã đưa nước súc miệng chứa cồn vào danh sách các sản phẩm bà cá nhân tuyệt đối tránh dùng.
Ung thư đại tràng thường diễn tiến âm thầm, nhưng cơ thể luôn có những tín hiệu cảnh báo mà bạn không được phép phớt lờ:
-
Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài.
-
Có máu trong phân.
-
Khó chịu, đau bụng âm ỉ dai dẳng.
-
Sụt cân không rõ nguyên nhân.
-
Mệt mỏi kéo dài hoặc cảm giác đi ngoài không hết phân.
Nhận biết sớm các triệu chứng và thay đổi lối sống ngay từ hôm nay có thể cải thiện đáng kể kết quả điều trị và bảo vệ tương lai sức khỏe của chính bạn.
Mỹ Ý (Theo Futuna)
