Bị tinh trùng yếu, uống thuốc có hiệu quả?

Trả lời:

Tinh trùng yếu là tình trạng tỷ lệ di động tiến tới thấp hơn mức bình thường, khiến khả năng di chuyển đến gặp trứng để thụ tinh bị hạn chế. Theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mẫu tinh dịch được xem là bình thường khi có thể tích từ 1,4 ml, mật độ tinh trùng từ 16 triệu/ml, số lượng từ 39 triệu, tỷ lệ tinh trùng di động tiến tới (PR) trên 30% và tổng tỷ lệ di động trên 42%. Nếu các chỉ số này thấp hơn ngưỡng trên, nam giới có thể được chẩn đoán tinh trùng yếu hoặc ít.

Mặt khác, tinh trùng có hình thái bất thường như đầu dị dạng, đuôi ngắn… gây khó khăn cho việc di chuyển đến vị trí thụ tinh ở 1/3 ngoài vòi tử cung với trứng để thụ tinh. Do đó, lượng tinh binh dị dạng càng nhiều, khả năng thụ thai thành công càng giảm.

Nguyên nhân gây tình trạng này rất đa dạng, bao gồm giãn tĩnh mạch thừng tinh, viêm nhiễm đường sinh dục, rối loạn nội tiết, stress oxy hóa hoặc tiếp xúc với nhiệt độ cao, thuốc lá, rượu bia, hóa chất độc hại… Yếu tố di truyền hoặc bệnh lý toàn thân (như béo phì, đái tháo đường, bệnh tuyến giáp) cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh. Không phải người bị tinh trùng yếu nào cũng có thể cải thiện chỉ bằng dùng thuốc điều trị. Dùng thuốc chỉ thực sự hiệu quả trong trường hợp nhẹ đến trung bình, khi các chỉ số tinh dịch đồ giảm nhẹ và không có tổn thương thực thể.

Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định các thuốc chống oxy hóa, vitamin E, C, Coenzyme Q10, kẽm, L-carnitine, hoặc thuốc điều chỉnh nội tiết nếu có rối loạn hormone sinh dục. Các thuốc này giúp giảm stress oxy hóa, bảo vệ màng tế bào tinh trùng và hỗ trợ quá trình sinh tinh, cải thiện phần nào chất lượng. Do đó, với những trường hợp như chồng bạn, bác sĩ cần tìm hiểu kỹ về tiền sử, bệnh sử để xác định xem có thể cải thiện được chất lượng và số lượng tinh trùng.

Nếu người bệnh nặng hoặc kéo dài, điều trị cần dựa trên nguyên nhân bệnh lý gốc rễ. Nếu số lượng và khả năng di động của tinh trùng quá thấp, phương pháp hỗ trợ sinh sản bằng kỹ thuật ICSI (tiêm tinh trùng vào bào tương trứng) là lựa chọn tối ưu giúp tăng khả năng có thai.

Thay đổi lối sống cũng đóng vai trò quan trọng. Nam giới nên bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và tránh tiếp xúc với môi trường độc hại. Duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục đều đặn để tăng cường tuần hoàn máu. Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng và có chế độ ăn giàu dưỡng chất như kẽm, selen, omega-3. Hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều dầu mỡ, tăng cường rau xanh, trái cây và các loại hải sản.

Bác sĩ Đặng Tuấn Anh
Trung tâm Hỗ trợ sinh sản
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh