Tôi thường xuyên ăn sáng bằng bánh ngọt hoặc các món ăn vặt như xúc xích, chả xiên. Gần đây, khi đi kiểm tra sức khỏe, bác sĩ cho biết tôi bị gan nhiễm mỡ dù không thừa cân. Nguyên nhân được cho là có thể liên quan đến thói quen ăn uống này. Xin chuyên gia tư vấn rõ hơn về những tác hại của các loại thực phẩm trên đối với sức khỏe, đặc biệt là gan. Tôi xin cảm ơn! (Lê Hoà, 34 tuổi, Hà Nội).
Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Việt Hoàng – nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh (Hà Nội) tư vấn:
Gan là bộ phận quan trọng của cơ thể, đảm nhiệm nhiều chức năng như chuyển hóa, khử độc và dự trữ dinh dưỡng. Tuy nhiên, do không có dây thần kinh cảm nhận đau, các vấn đề về gan thường khó được phát hiện sớm. Chính vì vậy, thói quen ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của cơ quan này. Nếu lựa chọn sai thực phẩm, bạn có thể vô tình khiến gan bị tổn thương mà không hay biết.
Dưới đây là ba nhóm thực phẩm phổ biến vào bữa sáng nhưng lại gây hại cho gan nếu tiêu thụ thường xuyên, bạn có thể tham khảo để hạn chế cho mình và gia đình.
Thực phẩm chiên rán
Các món như bánh rán, trứng chiên hay chả thường được nhiều người chọn vì tiện lợi và ngon miệng. Tuy nhiên, chúng chứa hàm lượng chất béo rất nhiều do hấp thụ nhiều dầu khi chế biến ở nhiệt độ cao.
Gan đóng vai trò chính trong việc chuyển hóa chất béo. Khi phải xử lý lượng chất béo dư thừa, gan sẽ hoạt động quá tải, lâu dần dẫn đến tích tụ mỡ trong gan và hình thành gan nhiễm mỡ. Tình trạng này không chỉ làm suy giảm chức năng gan mà còn có thể tiến triển thành viêm gan hoặc xơ gan.
Ngoài ra, quá trình chiên ở nhiệt độ cao còn tạo ra các chất có hại như chất béo chuyển hóa hay acrylamide, làm tăng gánh nặng giải độc và gây tổn thương tế bào gan.
Thực phẩm nhiều đường
Các loại bánh ngọt, bánh rán phủ đường thường hấp dẫn và dễ ăn vào buổi sáng. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều đường sẽ khiến lượng đường trong máu tăng nhanh.
Khi đó, cơ thể phải tiết nhiều insulin để xử lý, phần đường dư thừa sẽ được chuyển hóa thành glycogen dự trữ. Nếu chức năng gan suy giảm, quá trình này bị hạn chế khiến lượng đường dư chuyển thành mỡ tích tụ trong gan, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Bên cạnh đó, chế độ ăn nhiều đường còn thúc đẩy phản ứng viêm trong cơ thể, cản trở quá trình phục hồi tế bào gan và khiến tổn thương gan trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian.
Thịt chế biến sẵn
Thực phẩm như xúc xích, giăm bông hay thịt xông khói cũng là lựa chọn quen thuộc cho bữa sáng. Tuy nhiên, chúng lại chứa nhiều muối và chất bảo quản như nitrit.
Lượng muối cao làm tăng áp lực chuyển hóa cho gan và ảnh hưởng đến cân bằng nước điện giải, đặc biệt bất lợi với người đã có bệnh gan. Trong khi đó, nitrit có thể chuyển hóa thành nitrosamine – một chất có khả năng gây ung thư – khiến gan phải làm việc nhiều hơn để giải độc.
