Theo phản ánh, ngôi nhà của gia đình được xây dựng từ năm 1967 với kết cấu tường gạch, mái tôn. Sau gần 60 năm sử dụng, công trình đã xuống cấp nghiêm trọng: tường nghiêng, xuất hiện nhiều vết nứt, có nguy cơ bị đổ sập.
Khi người dân liên hệ với UBND phường để xin cấp phép xây dựng thì được trả lời “nhà bị vướng quy hoạch mở rộng đường, diện tích sau khi trừ lộ giới không đủ điều kiện xây dựng mới”.
UBND phường chỉ đồng ý cho sửa chữa một số hạng mục như thay mái tôn, lát nền. Tuy nhiên, theo người dân, do công trình đã quá cũ, nhiều phần kết cấu bị mục nát nên khó có thể sửa chữa. Nếu tháo dỡ để sửa, nguy cơ đổ sập là rất cao.
Đáng chú ý, quy hoạch lộ giới tuyến đường liên quan đã được xác lập từ năm 1995, nhưng đến nay vẫn chưa có kế hoạch cụ thể để triển khai mở rộng. Tuy nhiên, cơ quan chức năng vẫn từ chối cấp giấy phép xây dựng có thời hạn cho hộ dân.
Người dân cho rằng, thực tế tại TPHCM có rất nhiều tuyến đường, hẻm chưa có điều kiện mở rộng nên số lượng nhà dân thuộc diện lộ giới, hẻm mở rộng khá nhiều. Nếu không cấp giấy phép xây dựng có thời hạn thì ảnh hưởng đến quyền lợi, đời sống của rất nhiều hộ dân.
Công dân đề nghị cơ quan chức năng có hướng dẫn cụ thể việc xin cấp giấy phép xây dựng để sửa chữa xây dựng nhà trong những trường hợp nêu trên.
Đủ điều kiện thì không được từ chối cấp phép
Trả lời về vấn đề này, Bộ Xây dựng dẫn quy định tại điểm a khoản 1 Điều 94 Luật Xây dựng năm 2014 (được sửa đổi, bổ sung theo quy định tại khoản 33 Điều 1 Luật số 62/2020/QH14) về điều kiện chung cấp giấy phép xây dựng.
Cụ thể, công trình nằm trong khu vực đã có quy hoạch được phê duyệt nhưng chưa thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất. Trong trường hợp này, vẫn có thể được xem xét cấp phép xây dựng.
Ngoài ra, việc cấp phép phải phù hợp với quy mô công trình do UBND cấp tỉnh quy định cho từng khu vực, cũng như thời hạn tồn tại của công trình theo kế hoạch thực hiện quy hoạch phân khu xây dựng, quy hoạch phân khu xây dựng khu chức năng hoặc quy hoạch chi tiết, quy hoạch chi tiết xây dựng khu chức năng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
Theo quy định tại Điều 94 và Điều 93 của Luật này, công trình được cấp phép xây dựng có thời hạn phải đáp ứng các yêu cầu về “đảm bảo an toàn cho công trình, công trình lân cận và đảm bảo các tiêu chuẩn về môi trường, phòng chống cháy nổ”.
“Trường hợp nhà ở của công dân đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên thì thuộc diện được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền không có quyền từ chối cấp phép”, Bộ Xây dựng khẳng định.
Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý, để làm rõ trường hợp cụ thể, người dân nên chủ động nghiên cứu các quy định pháp luật liên quan, đồng thời liên hệ trực tiếp với cơ quan cấp phép xây dựng tại địa phương để được hướng dẫn chi tiết.
Bộ Xây dựng đề xuất giảm mạnh thời gian cấp giấy phép xây dựng, trong đó thời gian cấp phép đối với nhà ở riêng lẻ giảm từ 15 ngày xuống còn tối đa 7 ngày làm việc.
Bộ Xây dựng trả lời về giấy phép xây dựng với trường hợp hộ dân có nhà nằm trong phạm vi dự án mở đường, sau khi bàn giao một phần diện tích cho dự án thì phần đất còn lại chỉ khoảng 24,9m2 muốn xây dựng nhà 1 trệt 1 lầu để đủ điều kiện sinh hoạt.
Theo Bộ Xây dựng, dự kiến nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng trong đó có quy định về thủ tục cấp giấy phép công trình xây dựng sẽ được ban hành và có hiệu lực từ ngày 1/7, đồng bộ với thời điểm Luật Xây dựng có hiệu lực.
