Các thời điểm nên tầm soát ung thư phổi

Thông thường, ung thư phổi biểu hiện triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn tiến triển khiến điều trị khó khăn, làm giảm chất lượng sống của người bệnh. Khoảng 70% bệnh nhân được chẩn đoán khi bệnh không còn khả năng phẫu thuật, đáp ứng kém với hóa trị, xạ trị dẫn đến tỷ lệ sống còn thấp

BS.CKI Trần Quốc Hoài, khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tầm soát ung thư phổi là ứng dụng các phương pháp nhằm phát hiện bệnh từ lúc không có triệu chứng. Tầm soát giúp hỗ trợ chẩn đoán 80% ung thư phổi ở giai đoạn sớm, tăng hiệu quả điều trị, tiên lượng sống của người bệnh cao hơn.

Tầm soát ung thư phổi thường được khuyến nghị cho những người có nguy cơ cao, bao gồm người trên 50 tuổi đang hoặc từng hút thuốc lá, người đã hút thuốc trong nhiều năm, người từng hút thuốc lá nhiều nhưng đã bỏ trong vòng 15 năm, có tiền sử ung thư phổi.

Người có các yếu tố nguy cơ như nam giới trên 55 tuổi, mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), có tiền sử gia đình bị ung thư phổi, tiếp xúc với các chất độc hại trong thời gian dài (amiăng, cadimi, niken, crom, uranium, thạch tín…) cũng nên tầm soát mỗi năm một lần.

Trường hợp có sức khỏe tổng quát tốt, không có các yếu tố nguy cơ, bác sĩ cũng khuyến nghị kiểm tra sau mỗi 5 năm. Người trên 80 tuổi không hút thuốc lá trong ít nhất 15 năm có thể tạm hoãn tầm soát ung thư phổi. Người đang bị nhiễm trùng, người bệnh không đảm bảo sức khỏe thực hiện phương pháp tầm soát hoặc mắc một bệnh lý nghiêm trọng khác nên hỏi ý kiến bác sĩ về lộ trình tầm soát riêng.

Một số phương pháp tầm soát có thể được áp dụng gồm:

Chụp cắt lớp vi tính lồng ngực liều thấp (LDCT) được khuyến cáo để tầm soát ung thư phổi cho bệnh nhân nguy cơ cao. Phương pháp này sử dụng máy cắt lớp xoắn ốc với chương trình chụp liều tia thấp nhằm hạn chế ảnh hưởng của tia xạ đến người bệnh, giúp phát hiện các tổn thương ở phổi, màng phổi và các bệnh lý khác ở lồng ngực mà trên phim chụp X-quang thường quy không đánh giá được.

Chụp X-quang phổi là phương pháp thường quy, nhưng không giúp bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác về vị trí u cũng như các đặc điểm hình thái khác của u. Các khối u phổi kích thước nhỏ thường bị bỏ sót.

Nội soi phế quản hỗ trợ bác sĩ quan sát đường thở của người bệnh để lấy mẫu loại trừ các nguyên nhân lành tính khác.

Xét nghiệm đờm của người bệnh để làm các xét nghiệm liên quan đến vi trùng.

Sinh thiết phổi được thực hiện bằng cách lấy mẫu mô phổi bằng kim sinh thiết để xác định tình trạng lành hay ác tính của khối u.

Bác sĩ Hoài khuyến cáo các dấu hiệu ung thư phổi như ho kéo dài, ho ra máu, thở khò khè, đau ngực, khàn tiếng… thường không đặc hiệu, khó phát hiện và dễ nhầm lẫn với bệnh lý khác. Chủ động tầm soát giúp người bệnh không bỏ lỡ giai đoạn “vàng” để điều trị bệnh triệt căn.

Thu Hà