Việc sạc, sử dụng và bảo quản đúng cách có thể giúp kéo dài tuổi thọ pin xe điện, bảo đảm khả năng vận hành và hạn chế chi phí thay thế.
Xe điện ngày càng phổ biến theo xu hướng chuyển đổi xanh toàn cầu, song nhiều người vẫn lo ngại về việc bảo dưỡng pin và chi phí thay thế.
Dù các nhà sản xuất hiện cung cấp chế độ bảo hành dài hạn, nhưng không ít trường hợp chủ xe vẫn phải tự chi trả chi phí thay pin. Ngoài ra, việc duy trì pin trong trạng thái tốt không chỉ giúp xe đạt quãng đường di chuyển thực tế dài hơn, mà còn tăng giá trị bán lại và thuận lợi hơn khi yêu cầu bảo hành.
Do đó, người dùng cần hiểu rõ cách sử dụng để giữ cho bộ pin hoạt động bền bỉ trong thời gian dài nhất.
Tránh thường xuyên sạc pin 100%
Nhiều người có thói quen sạc pin đầy 100% để đảm bảo xe có tối đa năng lượng cho hành trình. Tuy nhiên, với hầu hết bộ pin lithium-ion trên xe điện, việc duy trì mức sạc tối đa thường xuyên lại không có lợi.
Loại pin này hoạt động bền hơn khi mức sạc nằm trong khoảng 20 – 80%. Sạc lên 100% thường xuyên có thể làm tăng áp lực hóa học bên trong pin, trong khi việc để pin giảm xuống dưới 10% quá nhiều lần cũng khiến pin hao mòn nhanh hơn.
Trong điều kiện sử dụng phổ biến, nếu xe di chuyển khoảng 25 – 40 km mỗi ngày trong đô thị, chỉ cần sạc pin đến khoảng 80% là đủ. Mức này vừa đáp ứng nhu cầu di chuyển, vừa giúp pin duy trì tình trạng tốt hơn.
Người dùng chỉ nên sạc đầy 100% khi chuẩn bị cho những chuyến đi dài trên cao tốc.
Không để xe ở mức sạc 100% quá lâu
Nhiệt độ môi trường cao cũng là yếu tố ảnh hưởng lớn đến tuổi thọ pin. Trong điều kiện thời tiết nóng, việc để pin ở mức sạc cao trong thời gian dài có thể làm quá trình lão hóa diễn ra nhanh hơn.
Khi pin ở mức 100% trong điều kiện nhiệt độ cao, quá trình suy giảm dung lượng pin có thể diễn ra nhanh hơn.
Không nên thường xuyên sạc nhanh
Để đảm bảo tuổi thọ pin, người dùng không nên sử dụng sạc nhanh thường xuyên. Các trạm sạc nhanh DC giúp rút ngắn thời gian nạp điện, chúng thường tạo ra lượng nhiệt lớn hơn trong quá trình sạc, có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ pin nếu sử dụng quá thường xuyên.
Sạc nhanh không phải là giải pháp xấu, nhưng nên được sử dụng chủ yếu trong các chuyến đi dài hoặc tình huống cần thiết, thay vì dùng thường xuyên.
Hạn chế nhiệt độ cao
Pin xe điện nhạy cảm với nhiệt độ cao. Nhiệt độ lớn có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa hóa học, làm tăng điện trở bên trong pin và giảm dung lượng lưu trữ năng lượng theo thời gian.
Để hạn chế tác động của nhiệt độ, người dùng nên đỗ xe ở tầng hầm hoặc khu vực có mái che, bóng râm khi có thể.
Ngoài ra, cũng nên tránh sạc pin ngay sau khi xe vừa chạy quãng đường dài với tốc độ cao trong điều kiện nắng nóng. Chẳng hạn, sau khi di chuyển khoảng 200 km trên cao tốc, việc cắm sạc nhanh 50 kW ngay lập tức có thể khiến pin chịu thêm nhiệt và áp lực.
Trong trường hợp này, nên chờ khoảng 20–30 phút để pin và hệ thống làm mát ổn định nhiệt độ trước khi bắt đầu sạc.
Lưu ý kỹ thuật khác
Nếu không sử dụng xe trong vài ngày hoặc vài tuần, người dùng nên tránh để pin ở mức 100% hoặc cạn kiệt hoàn toàn. Mức sạc lý tưởng trong thời gian không sử dụng là khoảng 50 – 60%.
Ngoài ra, việc cập nhật phần mềm xe thường xuyên cũng giúp duy trì sức khỏe pin. Các hãng xe điện liên tục phát hành bản cập nhật để cải thiện thuật toán sạc, quản lý nhiệt và cân bằng cell pin, từ đó giúp pin hoạt động hiệu quả và bền hơn.
Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là áp suất lốp. Lốp thiếu hơi làm tăng lực cản lăn, khiến xe tiêu tốn nhiều năng lượng hơn, dẫn đến tốc độ xả pin nhanh hơn và sinh nhiệt nhiều hơn.
Hoa Vũ (VTCNews)
