Đây là lần đầu tiên sau hơn 3 thập kỷ, Canada rơi vào tình trạng này, kể từ khi quốc gia Bắc Mỹ tuyên bố loại trừ bệnh sởi năm 1998.
Theo PAHO, tình trạng lây nhiễm kéo dài bắt đầu từ tỉnh New Brunswick vào cuối năm 2024, sau đó lan sang Ontario, Alberta và nhiều khu vực khác. Tổ chức này xác nhận Canada đã ghi nhận hơn 5.000 ca mắc sởi trong vòng 1 năm, trong đó 23 ca được báo cáo chỉ riêng trong tuần cuối tháng 10 vừa qua. Trong đó, 2 trẻ sơ sinh sinh non bị phơi nhiễm bẩm sinh với virus sởi đã tử vong.
Giám đốc PAHO, ông Jarbas Barbosa, nhận định việc mất trạng thái loại trừ là “một bước lùi đáng tiếc nhưng có thể đảo ngược”, đồng thời nhấn mạnh nguy cơ tái xâm nhập virus vẫn luôn hiện hữu cho tới khi bệnh sởi được loại trừ trên toàn cầu. Ông kêu gọi các quốc gia trong khu vực tăng cường cam kết chính trị, hợp tác khu vực và duy trì tỷ lệ tiêm chủng cao để khôi phục thành tựu này.
Cơ quan Y tế Công cộng Canada (PHAC) cho biết dịch sởi hiện lan rộng tại nhiều tỉnh, bao gồm Alberta, British Columbia, Manitoba, New Brunswick, Nova Scotia, Ontario, Quebec, Saskatchewan và các vùng lãnh thổ phía Bắc. Dù tốc độ lây lan đã giảm, ổ dịch kéo dài hơn 12 tháng chủ yếu tập trung tại những cộng đồng có tỷ lệ tiêm chủng thấp.
(Ảnh: Interior Health)
Trong tuyên bố ngày 10/11, PHAC nhấn mạnh: “Vaccine sởi là biện pháp bảo vệ tốt nhất cho bạn và gia đình. Bằng cách duy trì cảnh giác và tăng độ bao phủ tiêm chủng, chúng ta có thể ngăn chặn dịch và bảo vệ cộng đồng trước căn bệnh có thể phòng tránh này”. Cơ quan này khẳng định đang phối hợp với PAHO cùng các đối tác liên bang, tỉnh bang và cộng đồng nhằm cải thiện công tác tiêm chủng, chia sẻ dữ liệu, tăng cường giám sát và cung cấp hướng dẫn dựa trên bằng chứng khoa học.
Giới chuyên gia y tế cho rằng nguyên nhân dẫn đến tình trạng này không chỉ xuất phát từ thông tin sai lệch về tiêm chủng mà còn do khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế, sự thiếu hụt bác sĩ gia đình và giảm đầu tư cho y tế công cộng tại một số địa phương.
Giáo sư Dawn Bowdish, Đại học McMaster, nhận xét: “Thật đáng thất vọng khi Canada nằm trong danh sách các quốc gia có dịch sởi hoạt động – một danh sách thường thấy ở những nơi chịu ảnh hưởng bởi chiến tranh hoặc khủng hoảng”.
Theo quy định của PAHO, Canada có thể lấy lại trạng thái loại trừ nếu chứng minh được chuỗi lây truyền hiện nay bị gián đoạn trong ít nhất 12 tháng. Chính phủ nước này đang khởi động lại các chiến dịch tiêm chủng và truyền thông y tế cộng đồng nhằm ngăn chặn nguy cơ dịch sởi lan rộng hơn nữa.
