Công nghiệp ô tô Việt Nam đón tín hiệu tốt lành

Dự báo thị trường ô tô Việt Nam sẽ đạt quy mô 600.000 xe vào cuối năm 2025. Đây là một tín hiệu tốt lành, mở ra cơ hội cho ngành công nghiệp ô tô Việt Nam, nhưng không phải tất cả đều thuận lợi.

Tín hiệu tốt lành

Tiến sĩ Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công thương (Bộ Công Thương) cho biết, tổng sản phẩm ô tô tiêu thụ tại thị trường Việt Nam năm 2024 đạt 580.000 xe các loại, bao gồm cả nhập khẩu và sản xuất lắp ráp trong nước. Với tốc độ tăng trưởng từ 12-15%/năm, dự báo tổng tiêu thụ ô tô năm 2025 sẽ đạt mốc 600.000 xe và hướng tới quy mô khoảng 1 triệu xe các loại trong giai đoạn 2030- 2035.

Giới chuyên môn cho rằng, quy mô thị trường ô tô đạt 600.000 xe/năm là bước vào ngưỡng lớn và đến 1 triệu xe/năm trở lên là rất lớn. Đây là cơ hội cho ngành công nghiệp ô tô Việt Nam phát triển.
Số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, tổng cộng trong 9 tháng đầu năm 2025, các nhà sản xuất ô tô trong nước đã xuất xưởng khoảng 338.400 xe các loại, tăng 52,7% so với cùng kỳ năm 2024. Bình quân mỗi tháng xuất xưởng gần 40.000 xe. Ước tính cả năm 2025, sản lượng ô tô sản xuất trong nước sẽ đạt khoảng 450.000 xe các loại.

Sau 9 tháng, đã có hai mẫu xe sản xuất trong nước là VinFast VF3 và VinFast VF5 đạt sản lượng trên 30.000 xe mỗi mẫu. Ước tính hết năm 2025, hai mẫu xe này sẽ đạt sản lượng trên 40.000 xe mỗi mẫu, mở ra cơ hội để đẩy mạnh nội địa hóa. Theo bà Trương Chí Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, với sản lượng tăng như vậy, đủ để các nhà sản xuất yên tâm đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ. Số lượng nhà cung ứng cấp 1 nội địa sẽ tăng lên trong thời gian tới.

Vingroup (Tập đoàn mẹ của Công ty VinFast) vừa công bố thành lập công ty VinMetal để gia nhập lĩnh vực công nghiệp luyện kim. VinMetal sẽ tập trung sản xuất thép các loại, trong đó có thép phục vụ sản xuất ô tô. Cho dù đến nay đã có doanh nghiệp ô tô Việt Nam sản xuất được khung xe hoàn chỉnh thì nguyên liệu là thép tấm đặc chủng vẫn phải nhập khẩu. Vì vậy, khi Vingroup đầu tư sản xuất thép tấm đặc chủng, đánh dấu bước chuyển biến lớn của ngành ô tô Việt Nam, đi từ hạ nguồn.

Nỗi lo xe nhập khẩu

Con số tiêu thụ 600.000 xe/năm được cho là một tín hiệu tốt lành, mở ra cơ hội cho ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Nhưng không phải tất cả đều thuận lợi.

Ô tô nguyên chiếc từ ASEAN với thuế nhập khẩu ưu đãi 0%, đang tràn vào Việt Nam ngày càng nhiều. Không những thế, theo cam kết tại các Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu-Việt Nam (EVFTA), Vương quốc Anh – Việt Nam (UKVFTA) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ EU, Nhật Bản, Canada, Mexico… đang giảm dần, sẽ về 0% vào năm 2030. Nhập khẩu xe nguyên chiếc về phân phối ngày càng dễ dàng hơn, không cần đầu tư cho sản xuất trong nước, vừa tốn kém vừa chịu nhiều rủi ro.

Ngược lại, sản xuất ô tô trong nước chưa đáp ứng được yếu tố cạnh tranh về giá, do chưa thể tối ưu về sản lượng. Đại diện Công ty cổ phần Dụng cụ cơ khí xuất khẩu chia sẻ, dù đã trở thành nhà cung cấp linh kiện ô tô cho một số doanh nghiệp tại Việt Nam, nhưng muốn mở rộng thị phần, tăng sản lượng rất khó khăn, do xu hướng tăng nhập khẩu xe nguyên chiếc về bán.

Các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp ô tô cho biết, thời gian qua phải đối mặt với áp lực rất lớn trong việc bù đắp chi phí cho các đối tác sản xuất, cung ứng linh phụ kiện. Việc bù đắp này nhằm bảo đảm hoạt động đầu tư của họ không bị ảnh hưởng trong hoàn cảnh sản lượng sản xuất thấp. Nếu xe nhập khẩu nguyên chiếc tràn vào nhiều, có thể làm giảm sản lượng xe sản xuất lắp ráp trong nước.

Theo số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), số lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu về Việt Nam 9 tháng đầu năm 2025 đạt 155.047 xe, tăng 24% so với cùng kỳ 2024. Còn số liệu của Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) cho biết, tháng 9/2025 doanh số bán ô tô nhập khẩu nguyên chiếc của các doanh nghiệp thành viên đạt 16.261 xe, trong khi doanh số bán ô tô sản xuất lắp ráp trong nước chỉ đạt 14.427 xe. Đáng chú ý, tháng 9 vừa qua cũng là tháng thứ 7 liên tiếp, doanh số bán ô tô nhập khẩu của các thành viên VAMA vượt xe sản xuất lắp ráp trong nước.

Để tạo dựng thị trường cho công nghiệp hỗ trợ, cần phải có sản lượng đủ lớn. Quy mô thị trường ô tô đang tăng lên, nhưng cần phải có những chính sách hợp lý, đảm bảo sản xuất trong nước phát triển, gia tăng sản lượng, thay vì xe nhập khẩu nguyên chiếc.

Theo Diễn đàn doanh nghiệp