Vú sữa Lò Rèn là loại quả nổi tiếng có nguồn gốc từ xã Vĩnh Kim, tỉnh Đồng Tháp (huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang cũ), từng lọt Top 100 đặc sản quà tặng Việt Nam 2021-2022 do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (Vietkings) và Tổ chức Top Việt Nam (VietTop) công bố.
Theo bà con địa phương, tên gọi “Lò Rèn” bắt nguồn từ một người thợ rèn đã nhân giống thành công giống vú sữa này, cho ra quả ngon ngọt.
Quả vú sữa ở đây có kích thước to tròn, vỏ bóng. Ruột trắng đục, ít hạt, vị ngọt, thanh mát.
Không chỉ được người bản địa ưa chuộng, vú sữa Lò Rèn còn trở thành đặc sản “thương hiệu” của vùng đất Vĩnh Kim, hút khách gần xa tìm mua và thưởng thức.
Chị Kim Tuyến (tiểu thương ở xã Vĩnh Kim) cho biết, vú sữa Lò Rèn có hai loại trắng và tím. Trong đó, vú sữa trắng có phần thịt dày, vị ngọt thanh, ít mủ, mùi thơm nhẹ và mềm mịn.
Còn vú sữa tím có phần thịt mềm, ngọt đậm, mùi thơm rõ hơn. Tuy nhiên, nếu không biết cách ăn hoặc xử lý mủ, dễ bị dính tay và thấy vị đắng nhẹ.
“Mỗi loại vú sữa lại có hương vị và ưu điểm riêng, phù hợp với khẩu vị từng người.
Tuy nhiên, vú sữa trắng Lò Rèn được đánh giá cao hơn, nhiều người khen là loại vú sữa ngon nhất Việt Nam, thường được chọn làm quà biếu hoặc đem xuất khẩu”, chị Tuyến kể.
Theo người phụ nữ này, mùa vú sữa Lò Rèn bắt đầu từ khoảng tháng 10 dương lịch và kéo dài cho đến tháng 3, 4 năm sau. Thời điểm thu hoạch có thể sớm hoặc muộn hơn tùy từng năm, tùy điều kiện thời tiết.
Tuy nhiên, khoảng tháng 11, 12 được xem là lúc giống vú sữa này chín rộ nhất, quả mọng sữa, kích thước to đồng đều.
“Nếu được chăm sóc tốt, cây vú sữa sẽ rất sai quả, trung bình trọng lượng đạt 4-5 quả/kg, giá mỗi cân dao động từ 50.000 – 70.000 đồng.
Với loại quả VIP, 3 quả/kg thì giá cao hơn, đầu mùa có thể lên tới 100.000 đồng/kg”, chị nói thêm.
Mặc dù có giá thành khá cao so với nhiều loại trái cây truyền thống khác nhưng vú sữa Lò Rèn vẫn được thực khách ưa chuộng, chi nhiều tiền đặt mua vì hương vị ngọt thơm, dễ ăn, trẻ nhỏ hay người già đều có thể thưởng thức.
Không chỉ tiêu thụ tại địa phương, nhiều năm nay, loại quả này còn được vận chuyển, bày bán ở khắp các tỉnh thành trên cả nước, thậm chí xuất khẩu sang nước ngoài.
Chị Phương Nga (Hà Nội) cho hay, từng thử vài loại vú sữa ở Việt Nam nhưng vẫn ấn tượng và thích nhất giống vú sữa tím Lò Rèn chính gốc được trồng ở huyện Vĩnh Kim, tỉnh Tiền Giang cũ.
Chị nhận xét, loại quả này có tỷ lệ thịt quả cao, hạt ít và nhỏ, có mùi thơm dịu đặc trưng và vị ngọt thanh, ăn mát.
Mỗi năm, khi vú sữa ở đây vào vụ, chị lại liên hệ nhà vườn, đặt mua tận gốc vài chục cân về ăn và làm quà dù tiền ship hơn 1.700km ra Hà Nội khá tốn.
“Vú sữa mua tận gốc sẽ có giá rẻ hơn, tùy trọng lượng quả. Tôi thường đặt vài chục cân một lần cho bõ công vận chuyển dù chi phí tốn cả triệu đồng. Nghe tưởng nhiều chứ ăn thì nhanh hết lắm, một mình tôi cũng ăn hết được 2-3 quả một lúc”, chị Nga hài hước cho biết.
Theo vị khách này, vú sữa được thu hái cẩn thận, bọc và đóng gói từng quả kỹ càng nên dù vận chuyển xa vài trăm cây số vẫn đảm bảo chất lượng. Quả vẫn giữ được lớp vỏ bóng sáng, không bị trầy xước hay dập hỏng, vẹn nguyên từ hương vị đến hình thức.
“Khi sờ thấy vỏ vú sữa mỏng và mềm đều, đó là lúc quả đã chín. Trước khi ăn, bạn nên nhẹ nhàng nắn quanh quả để phần ‘sữa’ bên trong hòa quyện, giúp vị ngọt và hương thơm đậm hơn.
Nếu quả đạt độ chín tới, phần thịt sát vỏ cũng có thể ăn được, không bị dính nhựa hay gây vị chát”, chị cho biết thêm.
