Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ nội trú Nguyễn Văn Đức, Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, theo thống kê của Bộ Y tế, Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao với khoảng 222.000 ca mỗi năm. Tuy nhiên, chỉ 23,2% số bệnh nhân đến viện trong vòng 4,5 giờ đầu – “thời gian vàng” để can thiệp hiệu quả, khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội điều trị tối ưu.
Một trường hợp điển hình là ông L.Q.K (75 tuổi) nhập viện vì chóng mặt kéo dài mới được Bệnh viện 19-8 cứu sống. Theo người nhà, trước đó 4 ngày, ông K. chóng mặt xoay tròn liên tục kèm buồn nôn, nôn nhiều, đi lại mất thăng bằng nhưng không có biểu hiện yếu liệt, tê bì tay chân. Do từng nhiều lần bị chóng mặt và uống thuốc tiền đình có hiệu quả, bệnh nhân tiếp tục dùng lại đơn cũ.
Tuy nhiên, lần này thuốc không phát huy tác dụng, tình trạng ngày càng nặng hơn nên ông K. được đưa vào viện. Kết quả chụp MRI não, mạch não cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu cấp bán cầu tiểu não bên trái.
“Do triệu chứng chóng mặt rất phổ biến, lại không có dấu hiệu điển hình như méo miệng, nói ngọng, yếu liệt theo thang điểm FAST nên bệnh nhân chủ quan, không đi khám sớm”, bác sĩ Đức nhận định.
Mất “thời gian vàng”, tăng nguy cơ biến chứng nặng
Sau khi thăm khám, bác sĩ xác định ông L.Q.K. bị đột quỵ nhồi máu tiểu não cấp ngày thứ 4 trên nền tăng huyết áp kiểm soát kém. Do nhập viện muộn, bệnh nhân đã mất cơ hội sử dụng thuốc tiêu sợi huyết để đảo ngược tổn thương.
Các bác sĩ buộc phải áp dụng phác đồ điều trị nội khoa bảo tồn gồm: Thuốc kháng kết tập tiểu cầu dự phòng tái phát, kiểm soát huyết áp, đường máu, mỡ máu, điều trị triệu chứng chóng mặt, chống nôn và theo dõi sát.
Theo bác sĩ Đức, đột quỵ vùng hố sọ sau, bao gồm tiểu não và thân não có tiên lượng nặng hơn do nhiều yếu tố. Các triệu chứng thường không điển hình, khó theo dõi tiến triển. Vùng này lại có không gian chật hẹp nên dễ xảy ra tình trạng phù não gây chèn ép. Đặc biệt, đây là khu vực kiểm soát các chức năng sống như hô hấp, tuần hoàn, ý thức nên khi tổn thương có thể đe dọa tính mạng.
Rất may, sau một tuần điều trị tích cực, ông K. cải thiện tốt, có thể tự đi lại, chỉ còn cảm giác chóng mặt nhẹ.
Dễ nhầm lẫn với rối loạn tiền đình
Bác sĩ Đức cho biết, chóng mặt là một trong những lý do phổ biến nhất khiến người bệnh đến khám tại các phòng khám thần kinh, cùng với đau đầu và đau lưng.
Tuy nhiên, sai lầm lớn của nhiều người là cho rằng chóng mặt chỉ do rối loạn tiền đình thông thường, có thể tự khỏi sau vài ngày nghỉ ngơi hoặc uống thuốc.
Trên thực tế, chóng mặt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như bệnh lý tai trong, tim mạch hoặc thần kinh trung ương. Trong đó, nguy hiểm nhất là nguyên nhân do đột quỵ não, đặc biệt là đột quỵ vùng hố sọ sau. Tỷ lệ đột quỵ trong nhóm bệnh nhân đến khám vì chóng mặt chiếm khoảng 3-5%.
Từ ca bệnh trên, bác sĩ cảnh báo, chóng mặt do đột quỵ thường có những đặc điểm khác biệt: Khởi phát đột ngột, mức độ rất dữ dội, kéo dài liên tục, không phụ thuộc vào tư thế.
Ngoài ra, người bệnh có thể kèm theo các triệu chứng như: Đi lại mất vững, nói khó, nuốt khó, méo miệng, yếu hoặc tê bì tay chân.
“Khi xuất hiện những dấu hiệu này, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để được chẩn đoán và điều trị trong thời gian vàng”, bác sĩ Đức nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, để phòng ngừa đột quỵ, người dân cần kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt chú ý kiểm soát các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu.
Sau 11 tháng chống chọi với di chứng đột quỵ, nam sinh T. đã dần hồi phục, cầm bút trở lại và tiếp tục giấc mơ trở thành họa sĩ.
Chỉ sau 2 ngày xuất hiện cơn đau đầu dữ dội, cô gái 20 tuổi phải nhập viện cấp cứu và được xác định bị đột quỵ.
Hà Nội sẽ thí điểm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tại 3 bệnh viện gồm Đức Giang, Xanh Pôn và Ung bướu Hà Nội. Công nghệ này được kỳ vọng hỗ trợ bác sĩ đọc kết quả phim, phát hiện sớm nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư, đột quỵ.
