Đây là thời điểm cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động, hệ thần kinh giao cảm tăng hoạt tính, hormone cortisol tăng cao, làm nhịp tim và huyết áp cùng tăng theo. Với người có bệnh tăng huyết áp, giai đoạn 6-9h sáng được xem là “khung giờ nhạy cảm”, nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch cao hơn nếu kiểm soát không tốt.
Đo huyết áp buổi sáng vì vậy có ý nghĩa quan trọng trong theo dõi và điều chỉnh điều trị. Tuy nhiên, để kết quả phản ánh đúng tình trạng sức khỏe, người dân cần thực hiện đúng cách.
Thời điểm đo phù hợp là sau khi thức dậy khoảng 30 phút, sau khi đã đi vệ sinh, trước khi ăn sáng hoặc uống cà phê, trà đặc, và trước khi dùng thuốc hạ áp (trừ khi có chỉ định khác của bác sĩ). Trước khi đo, nên ngồi nghỉ yên tĩnh ít nhất 5 phút, tránh vận động gắng sức hoặc xúc động mạnh.
Tư thế đo cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số. Người đo nên ngồi thẳng lưng, tựa ghế, hai chân đặt song song trên sàn và không bắt chéo. Cánh tay đặt ngang mức tim, thả lỏng hoàn toàn. Vòng bít cần quấn trực tiếp lên cánh tay trần, vừa khít nhưng không quá chặt. Trong quá trình đo, không nói chuyện hoặc cử động.
Mỗi lần nên đo ít nhất hai lần, cách nhau 1-2 phút. Nếu hai kết quả chênh lệch nhiều, có thể đo thêm lần thứ ba và lấy trung bình. Việc ghi chép lại các chỉ số theo ngày giúp bác sĩ đánh giá xu hướng thay đổi thay vì chỉ dựa vào một lần đo đơn lẻ.
Theo khuyến nghị của World Health Organization, huyết áp ở người trưởng thành thường được coi là tăng khi ≥140/90 mmHg tại cơ sở y tế. Với đo tại nhà, nhiều hướng dẫn tim mạch quốc tế áp dụng ngưỡng khoảng 135/85 mmHg. Nếu huyết áp buổi sáng thường xuyên vượt ngưỡng này, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh phác đồ.
Đặc biệt, cần đến cơ sở y tế ngay nếu chỉ số ≥180/120 mmHg hoặc kèm các triệu chứng như đau ngực, khó thở, đau đầu dữ dội, yếu liệt tay chân, nói khó – những dấu hiệu có thể gợi ý biến cố tim mạch hoặc đột quỵ.
Trong bối cảnh trời lạnh ẩm, việc giữ ấm cơ thể khi thức dậy, không bật dậy đột ngột, tránh ra ngoài khi chưa thích nghi nhiệt độ và duy trì lối sống điều độ có vai trò quan trọng trong ổn định huyết áp. Theo dõi đều đặn mỗi sáng không chỉ giúp kiểm soát bệnh tốt hơn mà còn góp phần phòng ngừa biến chứng lâu dài.
